Talking about Dutch war crimes with Indonesian audiences

Last year, Gert Oostindie published a book about the Dutch military in the Indonesian Revolution. He is now touring with Ireen Hoogenboom, who contributed greatly to the book, in Indonesia to promote the translated edition, Serdadu Belanda di Indonesia, 1945-1950. There has been a lot of  interest, and as well as some emotional encounters.

Gert Oostindie talks with interested students

Gert Oostindie talks with interested students

By Gert Oostindie

Last year, we published a book about the Indonesian Revolution, based on 100,000 pages of ego documents such as letters and diaries produced by Dutch veterans. There is a heated debate in the Netherlands about the war, particularly about war crimes. In Soldaat in Indonesië, 1945-1950, I argue that there were  probably tens of thousands of war crimes.   Lees verder

Geplaatst in 9. Java Post | 64 reacties

Een dappere jonge Turk

Eerste civiele lijnvlucht tussen Batavia en Soerabaja mislukt jammerlijk. Vliegenier Hussni wordt gehuldigd.

Onder de titel ´Een vreselijk vliegongeluk´ meldde de Indische Courant op 8 juli 1922:

“Vanmorgen tegen zevenen steeg de vliegenier Hussni op ’t vliegterrein te Antjol op, om de eerste luchtreis Batavia Soerabaja voor de Nederlandsch-Indische Luchtvaart Onderneming (N.I.L.O.) te maken. Zoals gisteren was aangekondigd zou het vertrek een feestelijk karakter dragen. Want bij het welslagen van deze eerste reis, zou spoedig een geregelde luchtvaartdienst Batavia-Soerabaja worden ingesteld.

Antjol: kort voor voor het vertrek.

Antjol: kort voor voor het vertrek.

Nadat een glas champagne geledigd was op de goede reis vloog de machine, onder hartelijk gewuif van achterblijvenden, in oostelijke richting omhoog. De inzittenden waren de heren D. Hussni, de vliegenier, Van Huut, administrateur van Aneta, C. Borst, redacteur van de Javabode en C.A. Gerritsen, redacteur van De Indische Courant.

Vóór het opstijgen, bij het innemen van enige bagage en verfrissingen voor tijdens de reis, zou één der achterblijvenden nog gewaarschuwd hebben: Pas op! Ze wordt overbelast! Doch in de algemene, feestelijke opgewondenheid sloeg men er geen acht op.   Lees verder

Geplaatst in 9. Java Post | 2 reacties

Dan liever naar Sumatra!

Propaganda voor het toerisme in de Padangsche Bovenlanden

In 1917 werd in het Bataviaasch Nieuwsblad kond gedaan van de oprichting ´eener vereeniging’ ter bevordering van het toerisme op Sumatra:

Echtpaar met auto in Nederlandsch-Indië, ca. 1915

Echtpaar met auto in Nederlandsch-Indië, ca. 1915

“Te Padang is opgericht de ´Vereeniging Touristenbelang´ op Sumatra die, zoals de men reeds zegt, het bezoek aan Sumatra’s Westkust en haar schone omgeving wil bevorderen en vergemakkelijken. Hoe mooi de Westkust ook is, – zij is, vooral onder onze eigen landgenoten, nog veel te weinig bekend. Zelfs de Vereeniging Touristenverkeer in Batavia heeft hieraan slechts weinig verbeterd, waar zij zich in hoofdzaak tot Java bepaalde. Zij werkte trouwens ook meer op de vreemde tourist, terwijl de nieuwe vereniging in de eerste plaats op de in Indië verblijvenden landgenoot wil werken. Vooral nu de reis naar Europa zo moeilijk is, zal een korter of langer verblijf in de Padangse Bovenlanden met hun goddelijk klimaat voor velen een uitkomst wezen.”

“Nu de reis naar Europa zo moeilijk is”… had natuurlijk alles te maken met de Eerste Wereldoorlog. Het neutrale Nederland kon nog wel worden bereikt, met de trein vanuit Genua via Duitsland, maar echt vakantie vieren was natuurlijk anders. Een paar maanden voor de publicatie van dit bericht vielen bij de Slag om Verdun naar schatting 150 duizend doden.   Lees verder

Geplaatst in 1. Het vooroorlogse Nederlands-Indië | 3 reacties

Het graf van Kapitein Jas

Sommige verhalen balanceren op de rand van waar en niet-waar, en zijn misschien juist daarom tijdloos. In 1955 deed het blad De Nieuwsgier onderzoek naar het graf Kapitein Jas, en kwam tot opheldering. Echter, is hiermee alles achterhaald?

De boom van Kapitein Jas

De boom van Kapitein Jas

“Op het kerkhof aan Tanah Abang zien we nadat we de hoofdpoort zijn binnengegaan aan de linkerzijde een graf. Om een boom, erg vertakt, staat een gepleisterd muurtje en daarop zijn twee witmarmeren naambordjes aangebracht. Het ene vermeldt ´Vader Jas´,  het andere ´Kapitein Jas´. Voor het muurtje staan vazen, gevuld met verse bloemen. In de takken van de boom hangen kransentrommels en op de muur staat een marmeren duifje zonder snavel.

Wie was Vader – of Kapitein – Jas?   Lees verder

Geplaatst in 9. Java Post | 27 reacties

Iedereen wist het, maar niemand kon het zeggen

Oorlog werd ‘politionele acties’, structureel geweld werden ‘excessen’. De manier waarop Cees Fasseur en andere historici wegkeken van het Nederlandse geweld in de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog, heeft het denkkader van jongere historici gevormd.

Generaal Spoor geeft kruis van verdienste aan KNIL-militairen, 1947 (foto: Hollandse Hoogte)

Generaal Spoor geeft kruis van verdienste aan KNIL-militairen, 1947 (foto: Hollandse Hoogte)

Door Anne-Lot Hoek

Nederlandse historici hebben zich uitputtend verdiept in de gewelddadige Duitse bezetting, maar zich nauwelijks beziggehouden met het buitensporig geweld tijdens de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië 1945 – 1950. Ook Cees Fasseur niet, die in 1969 de Excessennota opstelde. Dat is nu aan het veranderen: later deze maand verschijnt De brandende kampongs van generaal Spoor van historicus Rémy Limpach over het Nederlandse militair optreden. Waarom bleef die academische interesse zo lang uit?  Lees verder

Geplaatst in 9. Java Post | 119 reacties

Koloniale monumenten in Indië

Een eerste lustrum van Java Post, gevolgd door een nieuwe website over koloniale monumenten

Door Bert Immerzeel

De Java Post is op 18 oktober 2016 vijf jaar oud. Een lustrum. Tot dusverre publiceerde ik in totaal 600 artikelen over de geschiedenis van Nederlands-Indië en alles wat daarmee samenhangt. Hopelijk zullen nog vele volgen.

Een nieuwe website van Java Post: Koloniale Monumenten

Een nieuwe website van Java Post: Koloniale Monumenten

Het oorspronkelijke idee, de geschiedenis van Nederlands-Indië gezicht te geven op het internet, heeft inmiddels zo eigen geschiedenis gekregen. Met zijn ups en downs, maar steeds met de intentie te groeien, en vooral, nieuwe onderwerpen te ontdekken. Daarom bedacht ik me dat náást de Java Post andere presentaties nuttig en leerzaam zouden zijn. Eén van deze ideeën heeft inmiddels een eigen gezicht gekregen, en wil ik hier graag aan de lezers van de Java Post voorstellen: de website ´Koloniale Monumenten´.   Lees verder

Geplaatst in 9. Java Post | 21 reacties

De metamorfose van Tanah Abang

Velen van ons hebben interesse in het leven van onze voorvaderen. Er zijn echter slechts weinigen die er iets mee doen. Sven Verbeek duikt in één van Batavia´s oude wijken, en legt uit waarom.

Tanah Abang, ca. 1890

Tanah Abang, ca. 1890

Door Sven Verbeek

Een ieder die in Batavia heeft gewoond kent Tanah Abang. Je kwam er via de Rijswijkstraat – bij de Harmonie rechtdoor – of anders via de westzijde van het Koningsplein (Museumlaan, Scottweg) of via Kebon Sirih of Oude Tamarindelaan. De geschiedenis van Tanah Abang gaat terug tot 1628 toen – tijdens de belegering van de jonge vesting Batavia – de sultan van Mataram zijn leger hier had opgeslagen. Het viel de Javaanse soldaten op dat de grond rood was, hetgeen al snel de benaming Tanah Abang opleverde (in het Javaans is Tanah ‘land’ en Abang ‘rood’). Althans, zo verhaalt deze legende. Toch stond de omgeving in de 17e eeuw lange tijd bekend als Bingamshoogte, vernoemd naar de Kapitein-Chinees Bingam, die zich in 1650 een groot stuk land daar verwierf en suikermolens bouwde, terwijl hij het Molenvliet kanaal liet graven naar de vesting Batavia.  Lees verder

Geplaatst in 1. Het vooroorlogse Nederlands-Indië | Tags: , , | 30 reacties

De ramp met de Ophelia

Zonder toelichting is het een wat merkwaardige foto. Een Indonesiër, autosleutels nog in de hand, kijkt naar een paar gaten in iets wat eens een kunstwerk of monument moet zijn geweest. Op de achtergrond een rivier. Welk verhaal schuilt achter zijn interesse? 

Een monument te Sarolangun, 2015

Een monument te Sarolangun, 2015 (foto: Tribun Jambi)

Op 23 november 1931 meerde de hekwieler (raderboot) Ophelia om 10 uur ´s morgens af in Sarolangoen, Sumatra. De volgende morgen vroeg, op 24 november, vertrok het weer om zijn reis te hervatten. Enkele minuten later ging het verschrikkelijk fout. De eerste berichten in de media:   Lees verder

Geplaatst in 9. Java Post | 8 reacties

Wie was Jet?

In de rubriek ‘Zoekertjes´ dit keer een oproep van JP-lezer Joost van Bodegom. We zoeken een ‘Jet’ uit het Tjihapit kamp Bandoeng en Adek kamp, Batavia.

De keuken

De keuken

Door Joost van Bodegom

Ben op zoek naar de eigenares van een zekere Jet uit de kampen Tjihapit en Adek. Zij heeft een soort poëzie album annex vriendinnenboek gemaakt in de jaren 43 t/m 45 in de genoemde Jappenkampen. Met prachtige tekeningen van haar hand (veel taferelen met betrekking tot de keuken, waar zij waarschijnlijk werkte), van haar moeder en van anderen. Prachtige miniatuurtjes. Zo’n 170 handtekeningen van volwassenen en kinderen, vele gedichten, ook in Frans, Duits en Engels. Heb echter geen achternaam kunnen vinden. Wel in een reünieboek van Tjihapit uit 1994: een mevrouw Rijerse met haar kinderen Jet en Ab. Weet echter niet of het deze Jet is.  Lees verder

Geplaatst in 9. Java Post | 15 reacties

Een heldin weggegaan

Evy Siantoeri-Poetiray
Surabaya 3 juli 1918 – Jakarta 27 augustus 2016

‘Volk van Nederland, zijt Gij bereid het zelfbeschikkingsrecht van het volk van Indonesië voor honderd procent te erkennen?’ Dat vroeg Evy Poetiray, bestuurslid van Perhimpunan Indonesia, op 2 februari 1946 in de Markthallen in Amsterdam. Het antwoord uit de zaal luidde volmondig: ‘ja’. Het zou helaas anders zijn.

Evy Poetiray

Evy Poetiray

Door Herman Keppy

Evy Poetiray kwam voor studie naar  Amsterdam, maar toen brak de oorlog uit. Net als alle (alle) Indonesische studenten in Nederland wilde zij niets van het fascisme weten en keerde zij zich tegen de Duitse bezetter. Zij was in de illegaliteit onder meer werkzaam als koerierster van De Waarheid en Het Parool.  Lees verder

Geplaatst in 7. In Memoriam | Tags: , | 40 reacties