Een andere kijk op Nederlands-Indië: ´De gewone Indonesiër zal schrikken´

Acteur-fotograaf Thom Hoffman putte uit meer dan twintig musea, erfgoedinstellingen en collecties voor Dossier Indië. De expositie geeft een andere kijk op Nederlands-Indië. ‘Het is ernstiger dan ik me kon voorstellen.’

Ingang van een van de Oembilin-steenkool­mijnen bij Sawahloento. 1890-1905. (TM)

Door Maarten Moll

“Het hangt er mooi bij,” zegt Thom Hoffman (62), een paar uur voor de door hem samengestelde fototentoonstelling Dossier Indië wordt geopend in het Wereldmuseum in Rotterdam. Hoffman selecteerde als gastconservator in samenwerking met het museum 300 foto’s. Die laten chronologisch de geschiedenis zien van het gekoloniseerde Indonesië tussen 1840 en 1949, dat toen Nederlands-Indië heette: van de mooie plaatjes van het mythische koloniale leven tot de realistische, rauwe foto’s over de onafhankelijkheidsstrijd.

“Waarom nu? Logisch, toch? Het is dit jaar 70 jaar geleden dat Nederland, in 1949, de onafhankelijkheid van Indonesië erkende. Ik vind dat er tot nu toe onvolledig naar de geschiedenis is gekeken. Daarmee bedoel ik dat de meeste aandacht nog altijd uitgaat naar, terecht, het leed in de Jappenkampen in de Tweede Wereldoorlog, en naar de controversiële, militaire handelingen tussen 1946 en 1949, de politionele acties. Ook dat is heel terecht.”

Lopend langs de foto’s gaat hij in op de uitspraak van het Haagse gerechtshof, dat gisteren bepaalde dat Nederland zich niet kan beroepen op verjaring bij de schade die Nederlandse militairen hebben veroorzaakt door geweld en executies in voormalig Nederlands-Indië. “Het leeft nog enorm, wil ik maar zeggen.”

Hoffman, met Indonesische roots, is al ruim twintig jaar met die koloniale geschiedenis bezig. “Dat Nederland een aantal kapitale fouten heeft gemaakt is iets dat mij enorm intrigeert. Hoe zit dat eigenlijk? Hoe zijn die politionele acties erdoorheen gedrukt na de oorlog in 1945? Terwijl de hele internationale wereld zei dat we daar niet heen moesten gaan.”

Onderdrukking

“Ik ontdekte allemaal dingen die mij nog nooit verteld waren. Ik vind dat dat naar buiten moet komen. Niet om een beerput open te trekken, maar we kunnen het nationalisme en de onafhankelijkheidsstrijd van de Indonesiërs alleen begrijpen als we weten wat er vóór 1942, toen Japan Nederlands-Indië bezette, heeft plaats gegrepen en hoe Nederland op een stelselmatige manier de geschiedenis van dat land naar zijn hand heeft gezet. De relatie tot de Indonesiërs en het daarmee gepaard gaande onderdrukken van democratische krachten is eigenlijk veel ernstiger geweest dan ik me kon voorstellen.”

“Zo ontdekte ik dat in 1929 13.000 opstandige nationalisten werden gearresteerd. Veel van die nationalistische kopstukken werden als politieke gevangenen in concentratiekamp Boven-Digoel opgesloten. Ik geloofde dat niet, maar het is waar. Er hangen verderop foto’s van dat kamp.”

Hij schrok toen bleek dat NSB-leider Anton Mussert zo populair was bij de Nederlanders in Nederlands-Indië. “En dat hij had gezegd dat het een fascistisch land was. En dat dat goed was.” Schrik was er ook toen hij las over het in 1830 opgelegde cultuurstelsel. “Het was natuurlijk niet zo dat het Indonesische volk zo gebaat was bij het Nederlandse koloniale stelsel. In het cultuurstelsel moesten boeren bijvoorbeeld een vijfde deel van hun land beplanten met vooraf vastgestelde producten. Die oogst moesten ze afstaan. Tussen 1830 en 1870 boekte men 823 miljoen gulden winst. Men trok het hele land leeg, met hongersnoden tot gevolg.”

Exploitatie van bodem en bevolking was het hoofddoel in Nederlands-Indië. “De economische belangen waren belangrijker dan de humanitaire, terwijl men echt wel met de Nederlanders wilde samenwerken – dat wordt hier ook duidelijk – maar daar was men bang voor.”

Mannen in witte pakken

“Eigenlijk beschrijft deze tentoonstelling is zijn algemeenheid de relatie tussen de Nederlandse regering en de bevolking van Nederlands-Indië. En of die regering wel goed omgaat met die verantwoordelijkheid. Maar, zou je kunnen zeggen, het is meteen vanaf 1814 misgegaan.”

Er zijn ook afschuwelijke foto’s te zien: van repressies, van een overwinning op opstandelingen in Atjeh, van collectieve zelfmoorden, executies, gemartelde gevangenen. Het zijn beelden die naast al die witte mannen in hun witte pakken, die de baas uithangen en doen geloven dat dat alles heel normaal is, zeker ook getoond moeten worden.

Hij wijst ook op de schoonheid van de foto’s zelf. “Een contradictie, ik weet het. Toch is het uniek dat we deze foto’s kunnen laten zien. Dat is de keerzijde: die foto’s zijn heel mooi en esthetisch, maar daarachter zit een hard verhaal.”

Tempo Doeloe

“Het is ook niet zo dat de term Tempo Doeloe (de goede oude tijd) niet mag bestaan, maar dat is een privégevoel. Het collectieve verhaal is niet gunstig voor Nederland. Ik denk dat de gewone Indonesiër geschokt zal zijn als hij deze expositie ziet. Omdat hij, net als ik, al die beelden ook niet kent. Het is wel duidelijk dat het eindoordeel zal zijn dat kolonialisme een anachronisme was. Je kon het eigenlijk na 1900 niet volhouden. Het is een 19de-eeuws gegeven en we hebben het in de 20ste eeuw veel te lang veel te krampachtig willen volhouden. Nederlanders hebben zeker niet alleen maar slechte dingen gedaan, maar het militaire apparaat en het zakelijke oogpunt was wel erg dominant.”

Toch wil Hoffman een ding duidelijk maken. “Dossier Indië is niet alleen maar een sombere en zware tentoonstelling. Want na 1900 voel je de kracht van de Indonesiërs, hun stem wordt hoorbaar. En hun strijd voor de vrijheid zegeviert uiteindelijk.”

 

 

Dossier Indië, Wereldmuseum in Rotterdam, t/m 5/6. Hoffman stelde een fotoboek samen bij de expositie: Een verborgen geschiedenis. Anders kijken naar Nederlands-Indië. Uitgeverij W Books, €29,90.

 

Dit artikel verscheen eerder in het Parool, 2 oktober 2019.

Dit bericht werd geplaatst in 9. Java Post. Bookmark de permalink .

66 reacties op Een andere kijk op Nederlands-Indië: ´De gewone Indonesiër zal schrikken´

  1. j.w.hoegen zegt:

    Ik weet het , je moet nu slecht spreken over de Nederlanders .
    Elke verdraaiing van feiten is daartoe toegestaan .

  2. E. Mutter zegt:

    Als je echt interesse hebt voor de (post)koloniale geschiedenis kan je in bibliotheken etc. deze foto’s tegenkomen. Er is dus in feite weinig nieuws.Je moet wel erg dom zijn wil je je niet realiseren dat er in Indie dingen fout zijn gegaan. Dan ben je echt verstoken van enig historisch besef! Ik vraag me alleen af waarom uitsluitend deze negatieve dingen aan de orde worden gesteld. Of wil men gebruik maken van deze trend en met een boek of tentoonstelling redelijk makkelijk de zakken vullen? Hoe komen we tot een evenwichtiger visie op de geschiedenis? Dit gaat lijken op bewuste nestbevuiling.

    • Jan A. Somers zegt:

      “Hoe zit dat eigenlijk? Hoe zijn die politionele acties erdoorheen gedrukt na de oorlog in 1945?”, “Hoe komen we tot een evenwichtiger visie op de geschiedenis? ” Zo maar een alinea eruit gepikt. Van mijn masterscriptie aan de EUR, waarvoor ik een 9 kreeg, heb ik een boek gemaakt. Ontwikkelingen in de Indische geschiedenis op een bepaalde, staatkundige manier gerangschikt waarbij je steeds een actie > reactie krijgt. Van de ronding van Kaap de Goede Hoop in 1488 tot de soevereiniteitsoverdracht in 1949. Wat lag er al een schat aan publicaties waaruit ik heb kunnen putten. ‘Voorbeeld: Nederlandsch-Indië onder Japanse bezetting, gegevens en documenten uit de jaren 1942-1945′, bij V&D in de uitverkoop., Kennelijk door niemand gelezen, snel in de ramsj. En L. de Jong, J.J.P. de Jong, enz.enz. Direct leesbaar! Waarbij ook de onderwerpen die hierboven worden aangesneden, en foto’s getoond. De eerste helft van het boek werd interessant gevonden, de tweede helft saai, ouwe kost. En dat was het ook, alles bleek bekend, en nu krijg je te lezen: “maar we kunnen het nationalisme en de onafhankelijkheidsstrijd van de Indonesiërs alleen begrijpen als we weten wat er vóór 1942, toen Japan Nederlands-Indië bezette, heeft plaats gegrepen” Na het schrijven van mijn boek kon ik makkelijk zegen: gewoon de bibliotheek induiken. Wel oppassen je hebt daar erg lang werk! “Hoe zit dat eigenlijk” mag van mij elke normale Nederlander zeggen. Maar dat verwacht ik niet van de heer Thom Hoffman.

  3. van Santen zegt:

    Door de huidige blik door linksgroene glazen ziet men door bomen het bos niet meer.
    Voorbij de aandacht aan de hartstochten van ook de totoks van ook hun land van weleer.
    Ook zij waren Indies kinderen
    Voorbij het weten dat ook zij ginds het land mede hebben willen opbouwen met al wat hun lief was.
    Hun leven hebben gegeven voor iets wat hun heeft geinspireerd tot enorme dadendrang.
    Het wordt eenvoudigweg niet gezien door de jonge generaties van nu

    • RLMertens zegt:

      @vanSanten; ‘door linksgroene glazen etc.’- Na eeuwen lang belicht door rechtse oostindische glazen, die met ware hartstochten en vaderlandsliefde land en volk hebben geëxploiteerd! Die enorme dadendrang leverde ons een gouden eeuw en ……een TongTong fair!

      • John van Santen zegt:

        Meneer Mertens,
        U staat bekend als iemand die tegen de stroom blijft inzwemmen.
        Het moge u hierbij verder goed gaan

      • RLMertens zegt:

        @JohnvanSanten; ‘tegen de stroom in etc.’; – En zie, wat de jonge garde historici nu te weeg brengen; de grauwe eeuw, onze valse helden verering; JP.Coen, de standbeelden, straat namen etc. . Ter ontluistering van onze Indische geschiedenis; van daar werd iets groots verricht of …iets vreselijkst verricht; Westerling, de Brandende kampongs van gen.Spoor etc.! – Het is niet tegen de stroom in, maar de realiteit van ons verleden, dat afscheid nam met een bloedige ‘politionele oorlog’, waarbij meer dan 200.000 Indonesische slachtoffers( Nederlandse telling/schatting!) vielen. Een door ons gevoerde oorlog, nb.zo vlak na een wereldoorlog!

      • Jan A. Somers zegt:

        “waarbij meer dan 200.000 Indonesische slachtoffers( Nederlandse telling/schatting!) vielen.” Wie heeft waar en hoe geteld? Kunt u dit ons vertellen? President Soeharto was kennelijk een dankbare leerling. Heeft u overigens de door mij genoemde bronnen (topje van de ijsberg) al in huis gehaald?

  4. R Geenen zegt:

    Ik dacht het Ombilin was en is en niet Oem—–!

    • Jan A. Somers zegt:

      ff in Gongryp kijken (moet ieder mens uit Indië in huis hebben!): Ombilin, Ombilin-mijnen, zie Oembilin en kolen. En: Oembilin, zijrivier van de Batang Sinamar, later Batang Koeantan, (…) Het mijnberijf de steenkolenmijnen heet naar deze rivier. enz.

      • Jan A. Somers zegt:

        sorry, het is Gonggryp. Geïllustreerde Encyclopaedie van Nederlandsch-Indië.

      • R Geenen zegt:

        Oude koek! Maar zelf in het twee talige Indonesisch-Engels boek Batubara (coal) wordt alleen gesproken van Ombilin. M.a.w. dat is de officiele naam en ieder persoon uit Sawahlunto weet dat.

  5. Henry van Amstel zegt:

    Het enige wat dit boek doet is bekende verhalen en (meestal) bekende foto’s opnieuw publiceren. Voorbeeld: De “ontdekking” dat er in 1939 13.000 opstandelingen waren gearresteerd staat in ieder deugdelijk geschiedenisboek en is dus ouwe koek. De foto’s in Atjeh zijn inderdaad niet best maar ook echt al lang bekend. Dit boek lijkt vooral gepubliceerd te zijn om het Nederlandse volk nog maar weer eens in te peperen hoe fout wij wel niet waren.

    • RLMertens zegt:

      @HenryvanAmstel; ‘ouwe koek etc.’- Toch typisch dat dit soort publicaties steevast door koloniale adepten als ouwe koek worden aangemerkt. Terwijl zij over deze onderwerpen nimmer hebben geciteerd/gememoreerd. En nu schijnbaar geirriteerd raken als de keerzijde van onze Indië geschiedenis nu, via de huidige(doeltreffende) media in de aandacht wordt gebracht. Bij de huidige generatie en vooral bij die tempo doeloe aanhangers. Die indertijd met ‘Holland’s vlag , jij bent mijn glorie …zijn gedoctrineerd.

      • Jan .A. Somers zegt:

        “nimmer hebben geciteerd/gememoreerd.” Dan zult u toch een beetje bij moeten lezen. In mijn boek 174 boeken geciteerd, naast de losse publicaties. In mijn dissertatie 143 boeken, naast de losse publicaties. Wel eens op de KB de boekenkasten langs gewandeld, nog niet eens in de magazijnen? En het NA er tegenover? En dan ben ik nog niet eens langs de gemeentelijke en provinciale archieven geweest, behalve in Middelburg en Delft.

      • Jan .A. Somers zegt:

        ff vergeten: Heeft u het oeuvre van Van Goor wel eens onder ogen gehad? De grootmeester van de Indische geschiedenis!

  6. j.w.hoegen zegt:

    even wat feiten : cultuurstelsel , de Javaanse arbeider verdiende 3 x zo veel als welke arbeider dan ook in Azie, de bevolking groeide van 2 miljoen naar 20 miljoen .
    USSR betaalde de heer Moeso in 1926 en in 1947 vele miljoenen om een opstand tegen Nederland te ontketenen en Soekarno honderden miljoenen om Nederland uit Nieuw-Guinea te verdrijven .

  7. Peter van den Broek zegt:

    Hoffman met Indonesische roots? nooit van gehoord, zijn vader Jules Ancion is geboren inPadang en bekend hockeyer.

    Wat ontbreekt in Hoffmans verhaal en in. de geschiedenisboeken is dat Nederland in de 19 eeuw één van de grootste drughandelaren (opium) was in Zuid-Oost Azie, maar dat lijkt mij oude en gesneden koek. . Met de winsten uit die handel werd o.a. de Atjeh-oorlog gefinancierd. Een vriend zal trouwens wat boekhouding over die drugs opsturen Trouwens die eeuw wordt gekemerkt door een reeks van bloedige oorlogen in Nederlands-Indie te beginnen met de Java-oorlog, deze oorlogen worden ook wel pacificaties genoemd.

    • Jan .A. Somers zegt:

      “één van de grootste drughandelaren (opium) was in Zuid-Oost Azie,” In Indië de enige, de opiumregie.Ook nog in de 20e eeuw! Nuttig om de bloedige aanslagen over en weer tussen de Chinese kongsies het hoofd te bieden. In Nederland doen we het nu beter. We laten het bedrijfsleven zorgen voor de handel in tabak en alcohol, en strijken de (forse) accijns op. Verdienen vanuit je luie stoel. Wilt u een vergelijk met de opiumregie? In Nederland is de productie en handel van drugs in illegale handen > moord en doodslag!

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘opium regie etc.’- Opium, dwz. Indisch staats opium was één van de belangrijkste inkomsten voor het gouvernement. E.Vanvugt; Wettig opium; Terwijl de overheid in het openbaar krokodillentranen huilde over het verbruik werd binnenkamers de winst geteld. Als vb. in 1930 werd van de ruim 27 miljoen gulden aan baten, werd
        f 11.000,- in totaal als subsidie(!) aan anti opium verenigingen geschonken. Bij een rondreis van kamer lid HvanKol in Indië 1913 berichtte hij wat hij op Banka zag; ‘opium in pil vorm werd met gulle hand aan de Chinese werklieden verstrekt. Mannen, die het schuiven hadden afgeleerd, werden onder onze driekleur wederom verleid en vielen weer aan de opium duivel. De ethische richting stond te kleumen in haar hemd, maar de staatskas zat er warmpjes bij’.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Wettig opium; Terwijl de overheid in het openbaar krokodillentranen huilde over het verbruik werd binnenkamers de winst geteld.” Ja, en in Nederland wordt van het wettig alcohol, de wettige benzine/olie, de wettige energie en de wettige tabak in de Nederlandse begroting ook de winst van de accijns geteld! De overheidsuitgaven moeten ergens bij elkaar worden gesprokkeld.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers;’ tussen Chinese kongsies het hoofd te bieden.’- Ook opium werd Bali noodlottig. Het gouvernement wenste geen import van opium van uit het toen nog zelfstandige vorstendom Bali. Men vond een aanleiding om van de vorst een schadevergoeding te eisen van een door de arme bevolking geroofde buit van een gestrand Nederland’s schip. Terwijl dit gebeuren nb. overal in de wereld een vanzelfsprekend voorval was, werd de vorst aansprakelijk gesteld. Deze weigerde en .met modern oorlogsmateriaal/scheepsgeschut, artillerie werd een complete slachting op Bali aangericht. De Balinezen bevochten het Indische leger met de moed der wanhoop. Pastoor Fisscher; ‘bij het voortrekken over de weg zag ik de dood voor het eerst in zijn afschuwelijkste gedaante.Plassen bloed, mensen met doorschoten benen, met vreselijke wonden, liggend in akeligste houdingen, die stuiptrekkingen getuigden’. De vorst en zijn gevolg;mannen, vrouwen met kinderen(!) in witte gewaden, slechts gewapend met krissen gingen onverdroten op de vijand af. Men wilde van geen overgave weten. Poepoetan Bali; de val van Bali in 1906; het laatste soevereine Inheemse bolwerk. Het militair verslag; van onze zijde; 1 Europees sergeant en 3 fuseliers. De vijand….. Onze soldaten, ruwe geharde lieden deden geen enkele juichkreet. sommigen hadden zelfs tranen in de ogen wegens het vreselijk bedrijf waartoe zij door omstandigheden zijn gedwongen. Over ethische politiek gesproken.

      • Robert zegt:

        Inderdaad legaliseren die drug hap en de forse accijns opstrijken is waarschijlijk de beste oplossing van her drugprobleem, naast de begeleiding en ontwennen van drugaddicts.

  8. E. Mutter zegt:

    Ik zou de heer Mertens twee adviezen willen geven. Probeer eens goede literatuur te pakken te krijgen over de (post)koloniale geschiedenis. Er is meer dan voldoende literatuur die ook de donkere kanten van de koloniale periode belichten, zonder echter de positieve kanten van die periode te negeren. Hij hoeft niet eens veel moeite te doen om die te vinden. Er is wel een dwingende eis. Hij zal zijn vooringenomenheid van zich af moeten zetten en trachten zich open te stellen voor wat hij leest. Het tweede advies is dat hij na het lezen van de bedoelde literatuur gaat nadenken. Dan is er ook voor hem hoop dat hij tot een evenwichtiger inzicht komt over de (post)koloniale tijd.

    • R.L.Mertens zegt:

      @E.Mutter; ‘goede literatuur etc.’- Dus goede (!) literatuur over de koloniale geschiedenis zal mijn voor ingenomenheid over die tempo doeloe doen verminderen cq. van mij afzetten. Noem mij dan aub. die goede literatuur? -Zodat ik ook nog nadenken, na die goede literatuur te hebben gelezen.

      • Jan A. Somers zegt:

        Kijk eens in de literatuurlijsten bij Somers, Van Goor, Ricklefs, Boxer, Miksic, Jacobs enz, enz.. Wel eerst tijd vrijmaken hoor, en tot overeenstemming komen met uw huisgenoten, ik heb er vijftien jaar over gedaan!

      • R.L.Mertens zegt:

        @E.Mutter; ‘goede literatuur etc.’- Als (voorheen) verzamelaar van Indische boeken bezit ik bv.; Daar werd wat groots verricht 1941, samengesteld door mr.WHvanHelsdingen, oud voorzitter van de Volksraad. Inhoudende de roemrijke arbeidsverrichtingen op velerlei gebied door westerse energie en techniek! Een bloemlezing van het goede wat wij
        ‘den inlander’ te bieden en geboden hadden. Zoals de troonrede 1901 luidde; ‘als christelijke mogendheid is Nederland verplicht geheel het Regeringsbeleid(met een hoofdletter) te doordringen van het besef, dat Nederland tegenover dier gewesten een zedelijke roeping heeft te vervullen’. Met als slot; ‘het moge het saamhorigheidsgevoel versterken, den wensch te verlevendigen(!) om den band tussen Nederland en Indië cultureel en economisch te verstevigen, ons allen bezielen Nederland’s verantwoordelijke taak als hoogste roeping te volvoeren’. -Zou vanHelsdingen reeds een voorgevoel hebben gehad, wat in 1945 zou gebeuren? – Opvallend is ook dat diverse boeken/memoires over Indië vee’lal in nazi tijd ’40-’45 zijn verschenen. Alsof de auteurs zich zelf al willen indekken tegen, dat het ‘koloniale getij’ zou gaan keren. Wat nu aan de hand is.

  9. Peter van den Broek zegt:

    De uitspraak van Hoffman dat…..Nederlanders hebben zeker niet alleen maar slechte dingen gedaan, maar het militaire apparaat en het zakelijke oogpunt was wel erg dominant.”…kan ik alleen maar onderschrijven.

    Of dat nestbevuiling is, lijkt mij toch een uit de lucht gegrepen uitspraak.Hoe het eigenlijk zat in Nederlands Indie met als weloverwogen voorbeeld een “FEIT” dat de Javaanse arbeider 3x maal zoveel verdiend als welke (Aziatische) arbeider is meer een vorm van misleiding.

    Ik heb de indruk dat een andere generatie haar eerstgeboorterecht aan het verspelen is, of erger al heeft verspeeld.

    • Jan A. Somers zegt:

      “het militaire apparaat en(…) was wel erg dominant.” Nou dat militaire apparaat (KNIL) stelde ook niet veel voor. En na 1945 buiten Java/Sumatra al helemaal niet. Juist de gebieden die politiek redelijk stabiel waren.

      • E. Mutter zegt:

        Het is vergeefse moeite om deze nestbevuilers tot genuanceerdere inzichten te brengen. Vergiftigd als ze zijn door verwerpelijke politieke correctheid. En als ze geen argumenten meer hebben beschuldigen ze een hele garantie er van dat ze hun eerstgeboorterecht hebben verspeeld. Ons rest slechts medelijden met deze geschiedvervalsers.

      • R.L.Mertens zegt:

        JASomers; ‘Knil stelde niet veel voor etc.’- Inderdaad, tegen Japan werd het in luttele dagen vernederd. Echter in de tijd van ‘pacificeren'(= vrede brengen) waren schroomloos in de weer. Werden vorstendommen,sultanaten ea. dmv. snelvuur, artillerie, repeteer geweren (tegen speren, lansen etc) bloedig onder/omver gelopen. Onder leiding JB van Heutz werd zo ons(!) Indië gevormd. Volgens JBvGoor was dit militair ingrijpen Nederland opgedrongen(!) omdat slavernij verdwijnen moest. Orde en veiligheid en welvaart aan de onderworpen volkeren moesten worden gebracht. Slavernij nb. die na 1865 nog voort duurde. Diezelfde van Goor beweerde dat Nederland helemaal niet zo imperialistisch was. Een nietig landje aan de Noordzee, die een gebied 60 x Nederland in de Oost en nog wat gebieden in Z-Amerika vele malen Nederland annexeerde; wordt door hem als imperialisme in de marge betiteld! En met ‘ethische politiek bestuurd’ om ‘den inlander te verheffen’. Nou dat hebben we dan tijdens de bersiap ondervonden. Zo dankbaar waren zij door/voor onze verheffing!

      • R.L.Mertens zegt:

        @EMutter; ‘nest bevuilers etc.’ – Is het niet zo, dat juist onze helden in Indië van JP. Coen, vanHeutz, tot aan de overdracht dec. 1949 olv.Beel/Drees sr. de grootste nestbevuilers waren van ons verleden? Min.Bot zei toen toch al, dat wij aan de verkeerde kant van de geschiedenis stonden! Of is er nog een evenwichtiger conclusie?

  10. Peter van den Broek zegt:

    Nestbevuiler,Geschiedvervalsers, Heer Mutter toch , dat zijn zware beschuldigingen, die toch wel enig uitleg verschuldigd is. U bent toch wel oud-Indisch opgevoed? of vergis ik mij?
    Om Uw gezichtsverlies te beperken mag U toch wel aangeven wat GOEDE literatuur precies is

    De Heer Mutter geeft in zijn hoogmoed advies om “Goede literatuur” te lezen en “Na te denken,”. met daarbij een eis!!! Een advies met eis, of een eis met advies? Nederlands begint na veeljarig verblijf in het buitenland een vreemde en rare taal te worden. Om Uw gezichtsverlies te beperken, mag U best aangeven wat precies die “goede” literatuur is.

    Kennelijk hebben de Nestbevuilers en Geschiedvervalsers tot niet toe niet nagedacht om tot een evenwichtige visie van ons koloniale verleden te komen.

    De kennis over het spirituele verleden van Nederlands indie, over de VOC noch jongensboeken geven natuurlijk niet automatisch competenties om over de Moderne Geschiedenis van het voormalig Nederlands Indie een evenwichtig oordeel te vellen. Uit niets blijkt dat.

    • Tineke van Ommen-Douwes zegt:

      Tineke van Ommen-Douwes. Als weduwe van Edwin van Ommen uit Sawahloento bezit ik nogal wat foto’s en knipsels van de OEMBILIN mijnen. Althans zo staat het er duidelijk op. Veel weet ik er niet van, maar de foto’s spreken voor zich..In 1988 naar Sawahloento gegaan (geboorteplaats van Edwin en zijn moeder en overleden vader ). Enkele generaties Van Ommen hebben in de mijnen gewerkt tot de gevangenneming door de japanners en uiteindelijk in kamp Bangkinang terechtgekomen..

      • R Geenen zegt:

        Dag Tineke: De familie van Ommen zijn mij wel bekend. Zowel mijn vader als zijn kinderen zijn allemaal in Sawahlunto geboren. Ook ken ik een tante Ietje van Ommen die getrouwd was met Jungst. Ik ben buitengewoon geïnteresseerd in alles wat met Sawahlunto en de Ombilin mijnen te maken heeft. Ben op het ogenblik een artikel over de geschiedenis van de Ombilin aan het schrijven. Ben erg geïnteresseerd in je collectie. Woon in SoCal buiten Los Angeles. Mijn email adres is RGeenen@MyIndoWorld.com

  11. RLMertens zegt:

    ‘Merdeka’- Kijk tv. as. Donderdag 10-10- 2019 NPO KRO/NCRV om 20.25; 2 Kanten van de vrijheid!

    • e.m. zegt:

      Ik meende eerst naar het verkeerde programma te hebben zitten kijken. Een flirt met het verleden, verdienmodel, koloniale gebouwen in ere herstellen, Cafe Batavia, koloniale sfeer, Van Emma tot W.A. aan de muur, poffertjes, pannenkoeken, bitterballen, ode aan het verleden. De ‘genuanceerde’ kijk van manager Billy Sentosa op het koloniaal verleden, heden en toekomst. Huh?

      Wat dat betreft was zelfs de Nederlandse historicus Ron Guleij van het N.A. nog expliciet kritischer en veroordelender dan de Nederlandssprekende Indonesische oprichter van het plantagemuseum te Medan.

      Ook de Indonesische historicus Bonnie Triyana die op school de koloniale geschiedenis in zwart/blank verhoudingen had meegekregen, had een eye-opener in petto: “Zonder medewerking van het plaatselijk feodalisme, was het kolonialisme geen succes geworden!”

      Maar waar Wieteke van Dort het heeft over de tijd van géén kiesrecht in Nederland en dat Nederlanders nog in plaggenhutten woonden, leefde de met de Deli Maatschappij rijk geworden tabaksman Jacob Theodoor Cremer in grote luxe en weelde. Ik hoop dat de tienduizenden koelies die o.a. voor Cremers rijkdom hebben geploeterd alsnog in museum Perkebunan worden gerehabiliteerd.

      • Jan A. Somers zegt:

        ” het verkeerde programma” Tja, was het wel een programma? Ik vond die plaatjes wel leuk als stukjes herinnering, maar voor de rest was het een uit elkaar gevallen fotoalbum waar iemand zo nodig een praatje erbij betaald kreeg. Wist die veel? En de kijker? Maar wel leerzaam in een ander opzicht. Misschien begrijpen we nu wat meer over de waarde van dit soort uitzendingen van over de hele wereld. Als u zo iets over Tibet ziet, of Togo, weet u dan alles over Tibet en Togo? Of een andere Verweggistan?
        Eén ding viel me al direct op: Bij de intro foto’s van het Goebengtransport op 28 oktober 1945. Die vind ik voor mezelf nog steeds belangrijk, daar was iets vreselijks gebeurd. En niet zomaar een losse moordpartij! Het resultaat van een overeenkomst tussen partijen! Maar ik denk dat uw kleindochter (als u die heeft) dacht dat het de omgevallen lading was van de oudijzerboer.
        Ik weet overigens nog steeds niet wat ik me bij ‘de gewone Indonesiër’ moet voorstellen. En zou die man/vrouw wel schrikken? Die heeft wel wat anders aan zijn/haar hoofd. Op die fototentoonstelling kan ik me ook wel een huiselijk tafereel voorstellen: Baboe Soep (een gewone Indonesiër?) die mij als kolonisator een pats heeft gegeven omdat ik de dandang of de koekoesan heb durven aanraken, dat is iets voor vrouwen! En Jantje blèren maar. Dat vraagt om een politionele actie! Jammer dat zijn vader (een gezaghebber!!! kolonisator par excellence!) er weer niet was, die voer net de baai van Ambon binnen, nogal ver van Soerabaja.

      • Peter van den Broek zegt:

        Over het Goebeng transport bestaan vele geconstrueerde verhalen, maar het verhaal van een ooggetuige de Zwitser Paul Schudel, directeur van Ciba in Soerabaja blijft onvermeld.

        Hij zat in de tweede auto, een vrachtauto bij het derde Goebengtransport naar een beschermingskamp aan de Reinierzboulevard. De Zwisterse consul Keller zat in de eerste auto een weapon-carrier. Schudel kon heelhuids de Britse linies bereiken.

        Hij vertelt verder een anecdote over een Duitser vermoedelijk afkomstig was van een U-boot die zich op 29/10/1945 meldt bij de Britten, Schudel fungeert als tolk.. De Duitser kan voor hen werken als hij een Indonesische mitrailleurpost naast een beschermd kamp uitschakelt. Deze taak lukt en de Duitser krijgt een battle-dress en wordt bij de Britten ingedeeld. Schudel ontmoet hem later in Singapore, hij werkt nog steeds voor de Brtten.

        Het verslag is te vinden bij het NIOD IC 030551-030555 en een copie in het dossier van Jack Boer.

      • Jan A. Somers zegt:

        ” blijft onvermeld” Wel eens ergens gezien, maar is geen essentiële bijdrage. Schudel wordt genoemd bij Itzig Heine. En ook door Meelhuijsen.

      • RLMertens zegt:

        @em; ‘een eye opener etc.’- Een volk naar je hand zetten, begint toch met hun leiders/vorsten/sultans te elimineren cq. in ‘dienst’ te nemen. Zo werd geheel Indië gevormd. Zij, die in dienst waren van de belanda werden vooral tijdens bersiap om zeep geholpen. Dat deed Japan anders, die doorzagen dat die zgn. elite in wezen slechts parten van het volk vertegenwoordigden en richten zich liever tot een nationale leider; boeng Karno! Het naïeve Nederland verwachtte na aug.1945 zelfs, dat die feodale elite nog aanhankelijk aan Nederland zou blijven. Van der Plas berichtte van Mook bij zijn aankomst te Batavia sept.1945, dat hij tot zijn ontzetting moest constateren dat velen zich echter achter de Republiek hebben geschaard. En dat terwijl min.Logemann op 17 juli 1945 via radio nog een beroep deed op de vrije wereld(!), om Nederland in staat te stellen zich te kwijten van zijn plicht; Indië te bevrijden. ‘het gaat geen kolonie heroveren, het trekt uit ter bevrijding van miljoenen Indonesiërs, dat het als deelgenoot in het koninkrijk van koningin Wilhelmina wil ontvangen. De bevrijding van Indonesië wordt dan als nationale feestdag gevierd’. Ach, Nederland als Sinterklaas is toch altijd succes, dacht Logemann. – een eye opener voor mij was het verhaal van tabaksman Jacob Theodoor Cremer. Zeker familie van; ik Jan Cremer(?)

  12. Peter van den Broek zegt:

    Heer Somers , analyse is niet Uw sterkste punt. De transporten werden begeleid door Britse militairen o.l.v. commandant Chopra en niet zoals foutief vermeld begeleid door Gurkha’s, die werden pas met de 5th Indian Infantry division en Jack Boer in Soerabaja op 10 November ingezet.

    Voor een compleet verslag zou ik het situation report van de eenheid, die het derde Goebeng transport begeleidde raadplegen. De bevelvoerende officier en de militaire eenheid is bekend, dan is het toch eenvoudig om in het Imperial War Museum in London het situation report van de betreffende eenheid op te vragen.

    Dat is nooit gebeurd. Of is dit Brits rapport zoals ook bij de affaire Jack Boer niet essentieel en daarom niet opgevraagd. Dat is hetzelfde om over de bijbel te praten en Genesis als niet essentieel aanmerkend en dit over te slaan.

    En weet U zeker dat Meelhuijsen Schudel noemt? op welke bladzijde?

    • Jan A. Somers zegt:

      “En weet U zeker dat Meelhuijsen Schudel noemt? op welke bladzijde?” Was voor u toch makkelijk te vinden! Daarvoor is maar één paragraaf zinnig: Het Goebeng-transport! 8 bladzijden slechts! Maar ik heb het voor u gedaan: p. 178. Maar ook bij Itzig Heine! Voegt overigens aan het verhaal niets interessants bij.
      “ analyse is niet Uw sterkste punt” Klopt, bij wiskunde vond ik analyse maar niks, alleen maar sommetjes. Bij mijn rechtenstudie was ik er weer sterk in. Heeft u overigens al de guldens van mijn vader geanalyseerd? En die prachtige formule: Ter beschikking gesteld van den GG? Niet alleen gewoon deftig hoor! Staatsrechtelijk heel correct!
      “zoals foutief vermeld begeleid door Gurkha’s,” Gelukkig is dit niet mijn schuld, zelfs Itzig Heine, ook een kind van zijn tijd, is in die val getrapt. Maar daar kunt u niets aan doen hoor, het was mijn tijd, daar weet u niets van af. Wij noemden hen aanvankelijk allemaal gewoon Brits-Indiërs. Maar bij onze bevrijding hoorden we dat dat Gurkha’s waren. Sindsdien werden alle Brits-Indische militairen Gurkha genoemd. Nieuw was dat niet. Alle donkerbruine militairen die Engels spraken waren voor ons Gurkha’s, net als dat alle donkerbruine militairen die Nederlands spraken Ambonezen waren. Vóór de oorlog waren dit nog gewoon inheemsen, één treedje hoger dan inlanders. Het is dat mijn vader met meerdere landsaarden te maken had, anders wist ik het ook niet. De meeste mensen in Indië waren zich niet zo bewust van die enorme multiculti. Wist u overigens al dat er volgens de Indo’s in Nederland alleen maar Hollanders wonen? En dat u Scheveningers geen Hagenaar mag noemen?
      “in het Imperial War Museum in London het situation report van de betreffende eenheid op te vragen.” Waarom zou ik zo moeilijk doen? We zijn hier met verhalen bezig, ik ken mijn verhaal. Laat dat zoeken maar aan belanghebbenden over. Of mensen die er hun Excelsheet mee willen vullen.
      “De transporten werden begeleid door Britse militairen” Natuurlijk zou het mogelijk zijn geweest dat er hier en daar een Brit liep, maar het was wel een Indian Brigade Group! De begeleiders van het konvooi waren Mahratta’s van een van de Battalions Maharatta Light Infantry of Rifles. De auto’s en chauffeurs kwamen van het toegevoegde Indian Transport Coy., hun landsaard was nier vermeld. Datzelfde gold ook voor de Indian Field Ambulance, maar die chauffeurs waren Sikh’s. Daar heb ik nog rijles van genoten.
      Ook de landsaard van Captain D.N. Chopra, 3 IND FD REGT R.I. ARTY, een artillerieofficier, weet ik niet, maar dat is toch niet belangrijk?

      • e.m. zegt:

        Terima kasih voor uw leerzaam weerwoord. Zowel qua analyse als framing. Oh ja, en als techniek. Ben benieuwd wat er nu weer niet zal kloppen. 😉

      • Peter van den Broek zegt:

        Schudel zat naast de militaire bestuurder in de tweede vrachtauto van het beruchte Goebengtransport, een ooggetuige dwz een primaire bron. Geschiedkundig methodisch is de vraag hoe zijn verhaal past in het historisch proces van het transport, hoe is zijn verhaal verankerd erin?.

        De Zwitserse consul Keller, van wie vreemd genoeg geen rapport beschikbaar is, maar ik veronderstel dat dat ergens in een Rode-Kruis archief is ondergestofd, zat ook naast een militaire bestuurder, 123 G.T. Coy, in de eerste vrachtwagen, een “weapon-carrier”.

        Voorop in een jeep reed captain Chopra van de 3rd Indian Field Regiment Royal Indian Artillery.

        Schudel verklaart in 1953:…”in doorsnee zullen ongeveer 15 à 20 personen op de vrachtwagens zijn vervoerd. Omdat behalve de mensen ook hun bagage medegenomen moest worden,was het niet mogelijk om meer dan om en bij de 20 personen te vervoeren. Dit is toch essentieel en interessant!!!!!!!

        Uit een ander report weten we = fact-finding:
        1) a convoy of 20×3 ton lorries of 123rd General Transport Company “123 G.T. Coy”
        2) an escort of 20 Indian Other Ranks IOR of 4/5th Mahrattas (Noord Deccan ten Oosten van Bombay), niet meegerekend de 20 G.T. drivers
        3) Capt Chopra was in the lead and three IOR Mahrattas in his Jeep and the driver.
        Nadat hij sneuvelde nam Subadar (ltnt) Tek Chand het bevel over.

        Het historisch proces als verhaal kan men begrijpen als geen literatuur- maar bronnenonderzoek wordt uitgevoerd, dat laatste doet dhr Itzig Heine, oud-marine-officier, op voorbeeldige wijze.
        Zijn verhaal is o.a. gebaseerd op het verslag van Schudel (007), van NIOD(006), van lt.col Eggleton (014), van gen.Christinson(011), van Parrot (013), van Remmelink(014). Deze genummerde verslagen zijn in copie allemaal te vinden in het dossier van Jack Boer, vrij beschikbaar en te raadplegen via http://www.archiefvantranen.nl

        Op het eerste gezicht ziet dat dossier er rommelig uit. Maar stop ik de documenten in een database i.c. Excel en sorteer ik deze op verschillende criteria, dan verschijnt plotseling het logisch verband tussen de verschillende documenten: EUREKA, het clusteren of profileren van documenten in Excel is wat ongebruikelijk voor geschiedkundige data-analyse, maar het funktioneert wel.

        Ook Gurkha’s zijn te onderscheiden van andere Britse militairen, zij dragen het typische Gurkha-mes of kukri op hun rug,gestoken in hun koppelriem, kwestie van weten en goed kijken.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Dit is toch essentieel en interessant!!!!!!!” Dat wisten we toch al?
        “Zijn verhaal is o.a. gebaseerd op het verslag van Schudel (007),” Oh! Wat moet ik dan denken van: “het verhaal van een ooggetuige de Zwitser Paul Schudel, directeur van Ciba in Soerabaja blijft onvermeld.”? Allemaal voor mijn verleden in de bersiap niet zo belangrijk, dat is een afgerond verhaal.. Maar je kunt er wel op promoveren. Leest ook niemand behalve de promotiecommissie. Iets voor u? Legt u ook eens een ei!

      • Peter van den Broek zegt:

        De benaming van Gurkha’s voor alle Brits_Indische militairen s wel zo kenmerkend voor bovenstaand reactie van JAS , leidt om de tuin en tot verwarring, dat is pas geschiedsvervalsing. Ik wilde bvb weten tot welke eenheid die zogenaamde Gurkha’s van de 49ste Brigade in Soerabaja van 1945 of andere eenheden behoorden, maar de gevonden en uitgebreide Britse gegevens kwamen niet overeen met die van Nederlandse ooggetuigen. In mijn onschuld diskwalificeerde ik die Britse gegevens. Toen kwam ik dacht ik bij Parrot die een beschrijving geeft over de moord op brig. Mallaby, de verklaring tegen dat Nederlanders in hun onwetendheid alle Brits-Indische militairen Gurkha’s noemden, ook Nu nog.

        Het verhaal van dhr Somers is een geconstrueerd verhaal, anders dan een reconstructie over het Goebentransport wat hijzelf niet heeft meegemaakt en gebaseerd op speculaties, onzorgvuldig taalgebruik en onduidelijke literatuurverwijzingen. Misschien voldoende voor een verhaal na sluitingstijd maar onvoldoende voor een verklaring, een uitleg van de gebeurtenissen.

        Het is dan wel begrijpelijk dat hij in het boek van de zeer geachte Heer Bussemaker over de Bersiap maar 2 keer over niet-bepalende details wordt aangehaald.

        En sinds wanneer weten we wat. Sinds de “openbaring” van het dossier van Jack Boer.

      • Jan A. Somers zegt:

        Het lijkt mij voor u heel vermoeiend me steeds maar proberen te pakken op ver gezochte details. “Ik wilde bvb weten tot welke eenheid die zogenaamde Gurkha’s van de 49ste Brigade in Soerabaja van 1945 of andere eenheden behoorden,” U wist toch dat die Gurkha’s er niet waren? Wat ik u probeerde te vertellen is dat in die tijd (mijn tijd, niet uw tijd) de benaming Gurkha door iedereen (zelfs Itzig Heine) werd gebruikt voor alle donkerbruine militairen die Engels spraken. Net als in die tijd samenvallende benaming van Ambonees voor elke donkerbruine militair de Nederlands sprak. Beide benamingen voor donkerbruine militairen zie je nu zelfs nog in verschillende media zoals hier I4E en Javapost in gebruik. Maar ja, als u mijn eenvoudige apologie niet kunt of wilt snappen, tja, dat is iets wat ik dom vind. Net zoals u meeholt met de meute die het nog steeds heeft over de Kempeitai. (al in mijn Kenpeitaitijd stond het met tweepoot in de Maleise briefjes!). Ik snap het wel hoor, Kempeitai bekt makkelijker dan Kenpeitai.
        Ook zo vreemd: “dat hij in het boek van de zeer geachte Heer Bussemaker over de Bersiap maar 2 keer over niet-bepalende details wordt aangehaald.” Als u opnieuw aanhaalt kunt u dat toch doen, een wetenschapper waardig? Herman ken ik uit Vlissingen, twee klassen lager dan ik, en hij is ook ingenieur, zij het uit Eindhoven. Indisch Verdriet vind ik slechter dan zijn dissertatie.
        “captain Chopra van de 3rd Indian Field Regiment Royal Indian Artillery.” Dat schreef ik toch al?
        “de eerste vrachtwagen, een “weapon-carrier” Dat zin twee verschillende dingen.
        “onvoldoende voor een verklaring, een uitleg van de gebeurtenissen.” Dat hoefde ik dan ook niet te doen. Op het moment dat ik er een verhaaltje over schreef in Javapost, had Itzig Heine zijn onderzoek al verricht.
        Sorry, maar ik houdt er vreemde gedachten aan over.

      • Jan A. Somers zegt:

        ” ik houdt” En ook vreemde grammaticale kronkels.

      • Peter van den Broek zegt:

        Gurkha’s behoren tot een Gurkha regiment en dan blijken volgens Nederlanders in Indie Gurkha’s te behoren tot de Mahrattas regimenten etc. Dan zegt mijn intuitie, dat klopt niet, houden die andere Nederlanders stug vol, dat dat Gurkha’s zijn. We praten over appels maar we bedoelen peren.
        Dat is niet een taalkwestie à la Wittgenstein. Nederlanders zeggen dat uit onwetendheid/onbegrip en dan word ik dom genoemd.

        Afgerond verhaal Goebeng transport? Maar ik wil dat situation report van ltnt Chek Chand wel inzien en ook de zienswijze van Indonesische zijde horen , dan is ook volgens Itzig Heine het Goebengverhaal compleet. Maar louter op basis van speculaties, onduidelijk taalgebruik, veronderstellingen en hulpeloos/hopeloos bronnenonderzoek een verhaal construeren zoals ik hier zo lees, heeft niks met verklaren te maken.

        Ik word wel uitgemaakt voor geschiedsvervalser door naar ik meen een ver familielid, maar wat zijn de reactie van overlevenden, hoe jong toen ook, hier dan waard, als primaire bronnen gediskwalificeerd worden? Geschiedenis en haar onderzoek begint bij de primaire bronnen zoals het verslag van een ooggetuige dhr. Schudel. Maar als dat al discussie wordt gesteld, waar hebben de Heren het dan over, dan stellen zij hun eigen verhalen ter discussie?. Hoe noem je dat op zijn Nederlands: verstand op nul en zicht op oneindig?
        Mijn kritiek richt zich op dubbelzinnig taalgebruik, eenzijdigheid, methodologie of meer het gebrek aan het laatste.

        De Bersiap een afgerond verhaal? Ik ben pas aan het begin. Ik blijf erbij dat het Britse hoofdkwartier van de 5th division in Soerabaja aan de Batawiaweg was gelegerd.

      • Jan A. Somers zegt:

        “aan de Batawiaweg was gelegerd.” Klopt helemaal, al bij de 49th Indian Infantery Brigade Group. En aan de overkant begon de eerste Indonesische verdedigingsgordel. Ze hebben er acht uur over gedaan om in de buurt van de Werfstraatgevangenis te komen. Maar het was dan ook niet alleen veroveren, maar ook zuiveren. Ook het gebied tussen Perak en de Bataviaweg moest nog gezuiverd worden. Daar hebben ze drie uur over gedaan.
        Heeft u overigens de goede Somers al te pakken? En bent u al gevorderd om in het kader van de guldens van mijn vader de totale som van achterstallige salarissen te berekenen? Met Excel!

  13. Peter van den Broek zegt:

    Ik heb al aangeven dat er een gebrek aan methodiek en nauwkeurigheid is.

    Het hoofdkwartier (HQ) van de 49th Indian Infantry Brigade Group was gevestigd in het gebouw van Lindeteves-Stokvis aan de Regentstraat beschermd door B Coy 4th Mahrattas. Dat zal dhr. Bussemaker toch wel verteld hebben anders is dat te lezen in het Goebengverslag van dhr Itzig Heine.

    Toen de 5th divsion in November landde werd het hoofdkwartier gevestigd aan de Batavia weg, op veilige afstand van de Indonesische linies en dichtbij het door de Britten bezette havengebied Tandjong Perak). De Indonesische mortiers konden het HQ niet bereiken.

    Bussemaker ” Bersiap! Opstand in het paradijs”-p225
    Itzig Heine “Rapport over het Goebeng-transport”-p18 bijlage A plattegrond Soerabaja met posities 49th Bgd.
    R. McMillan “The British occupation of Indonesia….” p33-38

    En de bronnen van dhr Somers?
    Ik heb er geen belang bij de contant gemaakte aanspraken van Somers senior uit te rekeningen.

    • Jan A. Somers zegt:

      ” werd het hoofdkwartier gevestigd aan de Batavia weg,” Dat was al bij de 49th Brigade Group in gebruik als contactpunt voor besprekingen met de Indonesische strijdgroepen. Lag handig in de verbinding (Ferwerdabrug) tussen Perak en Oedjoeng.
      “De Indonesische mortiers konden het HQ niet bereiken.” Dan weet u niets over mortieren
      .” bijlage A plattegrond Soerabaja met posities 49th Bgd.” Op deze kaart (bij Meelhuijsen iets scherper) zijn de posities van de diverse eenheden van de 49th Brigade Group te zien (maar heeft niets te maken met de 5th Indian Division).. Zo ook de Ferwerdabrug (Bataviaweg) met twee compagnieën Mahratta.
      “aanspraken van Somers senior uit te rekeningen.” Dat had ik toch al keurig gedaan? Soms lijkt het erop dat ik de enige ben die iets weet over het bedrag van een achterstallig salaris. Waar komen dan die miljarden vandaan waar u het toch over eens bent? Rondvraag voor Javapost: Wie kent zijn/haar achterstallig salaris, of dat van zijn/haar ouders?

  14. Peter van den Broek zegt:

    Itzig Heine en Meelhuijsen gebruiken natuurlijk dezelfde plattegrond van Soerabaja met de posities van de eenheden van de 49th Brigade. Op die kaart staat duidelijk HQ 49 Bgd “B” coy 4 Mahrattas. Voor leken betekent het laatste: Head Quarter 49th Brigade beschermd door de “B” Company van het 4de bataljon Mahrattas. Die bevinden zich niet aan de Bataviaweg maar aan de Regentstraat,zoals Bussemaker aangeeft.. Dhr Somers zit fout en praat daar nu gemakkelijk overheen en verplaatst zoals gewoonlijk de aandacht op niet relevante feiten.

    Hij interpreteert Meelhuijsen’s boek op geheel eigen wijze en trekt daaruit zijn eigenaardige conclusies. Zoals ook zijn uitspraak in bovenstaande reactie: ….”Dat was al bij de 49th Brigade Group in gebruik als contactpunt voor besprekingen met de Indonesische strijdgroepen. Lag handig in de verbinding (Ferwerdabrug) tussen Perak en Oedjoeng”…
    Mijn intuitie zegt dat dat niet klopt. Ik weet waar HQ van de 49 Bgd lag en dat alleen Mallaby, brigadecommandant en zijn staf (Pugh, Shaw etc) de onderhandelingen voerden met hoge Indonesische autoriteiten. Dat was niet in een buitenwijk, was niet handig.
    Meelhuijsen beschrijft de gebeurtenissen zo niet. Ik heb laatst zijn boek in de Koninklijke Bibliotheek geraadpleegd en weet nu beter. Het is elke keer een uitdaging om bij de verhaaltjes van dhr Somers “Dichtung und Wahrheit” te onderscheiden en scheiden.

    Maar ik keer terug naar het Goebengtransport. Dit onderwerp is als topic op Javapost besproken en ook daar hapert het aan methodiek en nauwkeurigheid

    • Jan A. Somers zegt:

      “Dit onderwerp is als topic op Javapost besproken en ook daar hapert het aan methodiek en nauwkeurigheid”:
      Het Goebengtransport
      Geplaatst op 14 augustus 2013 door buitenzorg
      Door Jan Somers
      Morgen is het 15 augustus, de nationale herdenking bij het Indiëmonument in Den Haag. Het is dan even stil. Misschien even tijd om aan de slachtoffers van het Goebengtransport in Soerabaja te denken?
      Heeft u dit een beetje begrijpend gelezen? Geen geschiedenis! Geen Excel! Bij een herdenking even stil blijven staan, het hoofd buigen, hormat! Geen spreekbeurt op een wetenschappelijk colloquium. Gewoon een verhaal. Wie nou het commando voert of wie naast wie zit is totaal niet interessant. Op een tijdstip waar elke Engels sprekende donkere militair een Gurkha was. Met de gesneuvelde vrouwen, kinderen, en Brits-Indische militairen centraal. Daar gaat het om. Gebeurde in een straat, Embong Sonokembang, waar ik voor mijn melkbezorging bijna elke dag kwam. In omgekeerde richting als van de colonne. Dan doet het je wat. Zit in mijn emoties. U heeft waarschijnlijk nooit zo’n ervaring gehad? Bent u al eens stil geweest op Kembang Kuning? Mijn Zeeuws meisje, zelf getuige van oorlog en dodelijk geweld, snapte mij, en was stil. Daarom weet u veel, maar snapt niets.

  15. Peter van den Broek zegt:

    In Javapost topic Goebeng transport wordt de verhaallijnen van Meelhuijsen gevolgd zonder dat uitgelegd wordt waarom juist Meelhuijsen wordt gekozen. Lag toevallig op het nachtkastje?

    Meelhuijsen heeft een lezenswaardig boek geschreven over Soerabaja en schenkt in één hoofdstuk ook aandacht aan het Goebeng transport maar het blijft een interpretatie uit 2002 van Meelhuijsen, weliswaar met zorgvuldig gekozen maar beperkte literatuurverwijzingen. Niet wordt duidelijk o.b.v. wat voor gegevens het aantal slachtoffers precies wordt bepaald, het blijft speculeren en in de glazen bol turen.

    Dan ligt het methodologisch niet voor de hand deze verhaallijn te volgen als er een ooggetuigenverslag van de Zwitser Schudel (hij zat in de tweede vrachtwagen van het transport), Itzig Heine (overlevende van het transport en onderzoeker) en lt. col Eggleton (RAPWI control staff) als primaire bronnen en in origineel in het Archief van Tranen.nl voorhanden zijn.

    Het topic met wel erg veel veronderstellingen en onbeantwoorde vragen is een constructie van een door de schrijver zelf gecreerde chaos maar geen reconstructie van het gebeuren. In de reconstructie van de gebeurtenissen en de methodologie van geschiedkundig onderzoek vraagt het historisch proces hoe de ooggetuigenverslagen in het geheel passen. Daarbij mag natuurlijk het rapport van dhr. Itzig Heine niet als laatste bron vermeld worden

    • Jan A. Somers zegt:

      ” Itzig Heine ” Heb ik ook gebruikt. Voor een stukje als herdenking maakt dat niets uit. Geen wetenschappelijke geschiedenis, alleen Hormat! Was u daar al aan toe?

    • Jan .A. Somers zegt:

      “zonder dat uitgelegd wordt waarom juist Meelhuijsen wordt gekozen.” Waarschijnlijk heeft u mijn verhaal helemaal niet gelezen Want dan had u mijn verantwoording gezien: “Hierin vooral de gedegen studie van de Amerikaanse historicus William H. Frederick, het uitgebreide verslag van onderbevelhebber kolonel L.H.O. Pugh, en de grote verzameling gegevens van H. Itzig Heine (als jongen er levend vanaf gebracht), aangevuld met een groot aantal Indonesische getuigenissen.”
      ” Lag toevallig op het nachtkastje?” Ik lees nooit in bed, staat gewoon in de boekenkast. Bij u toch ook?
      ” Niet wordt duidelijk o.b.v. wat voor gegevens het aantal slachtoffers precies wordt bepaald” Tja, Meelhuijsen is nogal precies in het vermelden van de bronnen, vandaar dat het juiste aantal nooit bekend zal zijn. Ik beperk me altijd tot het exact bekende (minimum)aantal, de op Kembang Kuning liggende slachtoffers. Had u daar ook kunnen tellen. Verder door mij verteld: ” Over gewonden wordt nergens gesproken, deze zijn waarschijnlijk verspreid geraakt in meerdere opvangpunten.” Zijn de daar overleden slachtoffers wel in het juiste vakje terecht gekomen? Ik denk van niet. Verder door mij verteld: “mogelijk zijn ook niet van alle slachtoffers de lijken gevonden. De Kali Mas was zo dichtbij! Ook is niet bekend onder welke datum de in de leeggeplunderde huizen later gevonden naamloze slachtoffers zijn begraven.”
      Voor de Hormat had ik in mijn verantwoording ook nog de Brits-Indische soldaten (zoals u al weet toen allemaal Gurkha genoemd) vermeld. “De gesneuvelde Brits-Indische militairen zijn waarschijnlijk op het ereveld in Jakarta herbegraven. Vermoedelijk zijn ook niet al hun stoffelijke overschotten gevonden. De dag na de moord op het Goebengtransport zaten Soekarno, Hatta en Sjarifoedin, die door de Britten naar Soerabaja waren gehaald om te bemiddelen, op de achtergalerij van het gouverneurshuis met uitzicht op de Kali Mas. Zij zagen onthoofde lichamen van Brits-Indische soldaten drijven. Hatta vertelde een verhaal dat hij die ochtend van resident Soedirman had gehoord. Britse soldaten die uit een in brand gestoken gebouw naar buiten vluchtten werden door de menigte vermoord, onthoofd en in de Kali Mas gegooid. Een andere door Soedirman vertelde ‘behandeling’ zal ik u besparen.” Maar ja, dat had u allemaal in Javapost kunnen lezen. Voor mijn doen al veel te veel voor een hormatstukje.

      • Peter van den Broek zegt:

        Nee, ik lees in bed. Op het nachtkastje ligt “Gardening of the Future of Earth” en “The Economist”. Tevens lees ik vaak dingen op mijn mobiel.

      • Peter van den Broek zegt:

        Over Gurkha’s gesproken. Alle Nederlanders noemden militairen uit India Gurkha’s omdat ze niet beter wisten. En die noemen ze nu nog steeds zo. Dan brengen ze mij op het verkeerde been, is mijn schuld want ik had dat moeten weten!!! Gaan Nederlanders dan hun domheid etaleren, nee toch?

        Nu weet men beter, maar ze gebruiken het woord Gurkha nog steeds zo. Maar het kan nog erger. Als eindelijk 1 echte Gurkha’s bij een bevrijdingsactie van meer dan 3500 merendeels Europeanen sneuvelt, dan lijkt het me logisch dat men die naam wilt weten en hormat brengt. Nee, niemand weet wie die held is die zijn leven heeft opgeoffferd voor die 3500 mensen. Is in Nederland niet interessant, zelfs de minister die de bevrijdingsactie heeft laten bestuderen, weet het niet. Dat noem ik pure hufterigheid. Dat snap ik dan niet. Daar ga ik dan wel achteraan.

      • Jan A. Somers zegt:

        ” Daar ga ik dan wel achteraan.” Voor u toch gemakkelijk? Commonwealth War graves Jakarta, Soerabaja 10 november 1945.

  16. Peter van den Broek zegt:

    Herdenking van wie of wat? Eenieder gedenkt en betuigt hormat op zijn manier. Dat claimen van Kembang Kuning en bepaalde ervaringen getuigt van hoogmoed en eigendunk.

    Wie naast wie zit bij het Goebengtransport is misschien niet interessant,maar ik zoek het wel uit. Mijn vraag is dan wie zit naast wie in de vrachtwagens.

    Ik heb begin van dit jaar uit louter nieuwsgierigheid getuigenverslagen van de personen van het 3de Goebengtransport op 28 Oktober doorgelezen en in een matrix in EXCEL per persoon vastgelegd wie bij wie in de vrachtwagen zit.
    Ik lees bvb horizontaal dat mevr. A bij mevr. B en anderen zit in vrachtwagen 1. Verticaal lees ik dat mevr. B bij A zit en bij anderen. Die anderen hoeven in de 2 getuigenissen niet overeen te stemmen, maar uiteindelijk weet ik hoeveel personen in vrachtwagen 1 zitten. Datzelfde kan ik voor alle 20 vrachtwagens van het transport doen. Zulke eenvoudige dingen snap ik wel.
    Het probleem werd het vinden van de verslagen van ooggetuigenvan het transport. Sommige verslagen staan in archieven of boeken (Inez Hollander) die ik niet via internet kan raadplegen en daarom ben ik teneinde raad er mee opgehouden. Mijn prioriteiten liggen ook anders

    Het bijzondere van het verslag van Itzig Heine is dat hij slachtoffers een naam, een gezicht geeft, dat is toch kern van elk geschiedkundig verhaal? Dat humanistisch element mis ik vaak in de verhalen over Goebeng transport, wel veel enen en nullen

    Het topic op Javapost concludeert “Het aantal slachtoffers zal voor altijd onbekend blijven”. Eureka, een deur wordt opengetrapt. Daaraan valt weinig te snappen.

    Dit is mijn andere kijk op Nederlands-Indie.

    • Jan A. Somers zegt:

      “een deur wordt opengetrapt” Vergeet niet dat Soerabaja de stad is van de soero en buaja. Die haai gaat nog wel maar die krokodil is andere koek. Die heeft ook altijd honger.
      U had het altijd over het turven van 2384 gevangenen, nu zijn het er meer dan 3500. Moest het potlood even worden geslepen? Die gevangenen waren in deerniswekkende toestand. Ik moet me maar eens beter oefenen in zielig zijn.
      “Eenieder gedenkt en betuigt hormat op zijn manier.” Klopt helemaal, heeft al ervaring? Maar als u wel eens bij de herdenking op 15 augustus bent geweest kunt u weten dat er elke keer maar één verhaal wordt verteld. Waarbij iedereen in zichzelf aansluit.

      • Peter van den Broek zegt:

        De Britten hebben het na 10 November 1945 over meer dan 3500 geinterneerden, die uit de Werfstraatgevangensi bevrijd werden. Zelfs gen. Christison CO AFNEI geeft dat in zijn memoires aan, lijkt mij logisch want hij gaf het bevel tot die bevrijdingsactie. Opmerkelijk is dat Jack Boer een excerpt van deze memoirs in zijn dossier heeft maar de relevante bladzijden ontbreken bij hem. Het aantal van 3500 circuleerde in Soerabaja want ex-geinterneerde Nederlanders spreken eind 1946 in een brief aan de CO AFNEI ook over een aantal van 3500. Ook deze brief is in het Jack-Boer dossier te vinden.

        Hoe dat aantal van 2384 naar boven is gekomen is nog steeds een raadsel. Dat dat aantal door ex-geinterneerden c.s. dan tegen Jack Boer gebruikt wordt om zijn totale optreden te discrediteren is diep treurig. Jack Boer geeft zelf aan waar hij in de gevangenis is geweest. Ken ik de plaats van een ooggetuige in de gevangenis, dan kan ik best geloofwaardig maken, dat vele gevangenen Jack Boer nooit gezien kunnen hebben omdat hij nooit bij hen in de buurt is geweest.

        28 Oktober Goebeng Transport
        10 November bevrijdingsactie Werftstraatgevangenis

        15 Augustus hoor ik vele verhalen. Kent u de overeenkomst tussen dhr Coppen en mevr. Keetels. Denk het niet.
        Weinig weten is weinig snappen, lijkt mij logisch, ooit iemand ontmoet , die weinig weet en veel snapt? Sommige mensen zal ik nooit snappen.Wellicht komt de boodschap over.

      • Jan A. Somers zegt:

        2384 is door de heer Boer zelf genoemd in zijn boek. Het enige frisse hiervan is dat er geen enkele 0 in voorkomt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s