‘Een geval van godsdienstwaanzin’

De gehele wereld werd deze week opgeschrikt door de aanval van enkele terroristen op de redactie van een tijdschrift in Parijs. Motief voor de aanval? Het blad zou de profeet Mohammed hebben bespot. Ook in Nederlands-Indië vonden soortgelijke religieuze aanslagen plaats. Als voorbeeld hier een bericht uit 1940.

Uit het Bataviaasch Nieuwsblad, 17 juni 1940:

“Een Europese brigadier en een Ambonese soldaat zijn zondag het slachtoffer geworden van een overval op de wachtpost bij het radiostation Radio-Holland te Priok, gepleegd door vier Inlanders, twee afkomstig uit Batavia en twee uit de omgeving van Serang, gewapend met lange kapmessen. Naar gebleken is, moet deze overval toe te schrijven zijn aan godsdienstwaanzin. De vier mannen droegen witte doeken om hun hoofden en waren in het bezit van djimats. Twee van hen werden doodgeschoten, twee anderen werden zwaar gewond. Ook hebben zij nog een Inheems posthuiscommandant te Priok zwaar verwond.

Tandjoeng Priok, Chinese waroengs

Tandjoeng Priok, Chinese waroengs

De overval geschiedde in de morgen van zondag omstreeks negen uur. De vier mannen zijn, naar het onderzoek heeft uitgewezen, als eerzame burgers tussen ander publiek de Zuiderboordweg afgegaan en hebben onverhoeds de schildwacht overvallen. Deze man is door de vier kerels van achteren besprongen. Toen zij hem hadden neergeslagen, rukten zij zijn geweer uit de handen.  

De commandant van de wacht, brigadier Grootveld, die waarschijnlijk een ronde maakte over het erf schijnt iets verdachts te hebben opgemerkt, althans hij liep in de richting van de plaats waar de schildwacht moest staan. In plaats van de wacht zag hij de vier mannen, die, toen hij naderde, plotseling ook hém aanvielen en met hun messen neersloegen. Na aldus deze laffe en moorddadige aanslag te hebben volbracht en zich met de karabijn van een der gesneuvelde slachtoffers te hebben bewapend, trok het viertal zich terug en mengde zich opnieuw onder het publiek.

De scherpschutter

Bij Radio Holland had men het ook gezien. Daar belde men ijlings de politie-sectie op. Bovendien was er nog iemand, die het had gezien, doch die niets kon ondernemen, omdat hij ongewapend was. Dat was een rechercheur van politie, die bij de polikliniek stond om obat te halen. Hij kon even later de wachtcommandant van politie de daders aanwijzen, die rustig voortliepen in de richting van de derde binnenhaven.

Omdat het aanwijzen van bepaalde personen tussen het publiek vanzelfsprekend bezwaren opleverde en dus tijdverlies betekende, nam de rechercheur een karabijn over en schoot twee van de vier moordenaars neer, een staaltje van koelbloedige scherpschutterskunst. Een van hen bleek toen men op die plaats aankwam reeds te zijn overleden. De beide anderen zagen echter kans te ontkomen.

Inmiddels arriveerde een militaire patrouille, daar ook de hoofdwacht was gewaarschuwd. De rechercheur wees daarop de plaats aan waar de beide vluchtelingen in de kampong waren verdwenen, en zo kon het gebeuren dat de patrouille voor een der brede kamponggangen kwam, rechts van de Zuiderboordweg en daarmede parallel lopend, voordat zij gelegenheid hadden in de kampong een goed heenkomen te zoeken en deze gang te verlaten.

Eén van de twee bevond zich midden op het smalle weggetje van Gang II toen de soldaten hem in het zicht kregen. En dit was ook het laatste ogenblik van zijn bestaan. Met een goed gericht schot werd een eind aan zijn leven gemaakt. Ook in Gang II maakte zich uiteraard een grote schrik van de bewoners meester en iedereen zocht onmiddellijk zijn heil in de vlucht, de huizen in. De laatste nog levende moordenaar had zich intussen verscholen op een stukje grond, behorende bij een op de hoek van Gang II en een zijgangetje daarvan gelegen woning. Door een deurtje in den pagar was hij daar binnengekomen. Hiermede had hij evenwel zijn laatste kans op ontsnapping verspeeld. De achtervolgende militairen hadden hem al gauw ontdekt en van zeer nabij, dwars door dan pagar heen, werd hij met enkele schoten onschadelijk gemaakt.

Het onderzoek

Dit alles had zich binnen een kwartier afgespeeld. De politie in Batavia werd gealarmeerd. De resident, de hoofdcommissaris, de chef van de recherche en de chef van den Politieke Inlichtingen Dienst waren spoedig ter plaatse. De meest uitgebreide maatregelen werden genomen. Men wist toen nog niet wat er precies gaande was. Zo werden onmiddellijk overal de wachten versterkt. Radio-Holland werd geheel door militairen met getrokken klewang en gestreken karabijn omringd. Op de weg stonden politie-agenten met getrokken klewang het verkeer te regelen.

Eerst later kreeg men een inzicht in de drijfveer van de vier mannen. Na een ingesteld onderzoek kreeg men aanwijzingen die duidden op godsdienstwaanzin, zoals de Indische geschiedenis die meer kent. Toen deed men echter ook nog een andere ontdekking: een deleman-koetsier was door een kogel in het been getroffen. Hij is naar het C.B.Z. getransporteerd waar de wond werd verbonden. Op het ogenblik staat nog niet vast, of de koetsier door een kogel uit de door de rechercheur afgeschoten karabijn, dan wel uit de karabijn die de overvallers handen buitgemaakt werd getroffen. Tegen de avond is een der beide gewonde amokmakers nog overleden. De andere gewonden verkeerden nog steeds in levensgevaar. Brigadier Grootveld zal heden, evenals de Ambonese soldaat, met militaire honneurs worden begraven.”

Enkele weken later berichtte het Soerabaijasch Handelsblad, onder de kop ‘Godsdienstige beweging in Bantam’:

“De oorsprong van de hele historie ligt in een godsdienstige beweging afkomstig uit het regentschap Pandeglang van de residentie Bantam. Pandeglang is in 1926 het brandpunt geweest van de opstandbeweging, welke – hoewel in de kern communistisch – aldaar steun vond in een verhoogd en fanatiek opgezweept godsdienstig leven.

Javaanse hadji

Javaanse hadji

Het spreekt derhalve vanzelf, dat sindsdien het geestelijk leven speciaal in Bantam zeer nauwkeurig wordt gadegeslagen, opdat de overheid niet meer verrast wordt door dergelijke gevolgen van een enting van de opstandige communistische leer op een Mohammedaanse beweging. Twee jaar geleden heeft de regent van Serang reeds gewaarschuwd, dat in het onderdistrict Mantjak aan Straat Soenda, zich een Hadji Mohammad vestigde uit Pandeglang, aanhanger van de sectarische beweging van een zekere Hadji Mentarei.

Deze Mentarei-beweging had echter weinig om het lijf. de aanhangers hadden een aparte opvatting van de ‘Saladh’, het slaan op de ‘bedoeg’ (de moskeetrom) enz. Hun aantal was niet groot, het waren zogenaamde ‘wahabi’ (wahabieten) volgens de Koran, en in hun opvattingen was niets gevaarlijks.

Enfin, het Inheems Bestuur had gewaarschuwd, toen de Pandeglanger Hadji Mohammad in het onderdistrict Mantjak zich kwam vestigen. Want hij richtte meteen een eigen gebedshuis op, en maakte propaganda voor de Mentarei-beweging. Men houdt hierbij in het oog, dat het onderdistrict Mantjak in 1926 ook besmet was door de opstand-beweging, en dat daar toen enige arrestaties waren gemaakt. Maar Hadji Mohammad hield zich echter rustig, er was geen enkele aanleiding tegen hem op te treden.

Deze Hadji Mohammad blijkt nu echter de eigenlijke geestelijke leider te zijn van de verzetsbeweging, die resulteerde in de aanslag te Tandjong-Priok. Hij is gearresteerd, en zal zeker wel als een der hoofdbeklaagden terechtstaan, hoewel hij niet behoorde tot de vier lieden die de aanslag pleegden. Van deze vier zijn twee neergeschoten door de kranige rechercheur, en een derde overleed aan de gevolgen van de schotwonden, welke hij en zijn metgezel van de militaire patrouille bekwamen. Er is slechts één aanslagpleger in leven gebleven, een zekere Iskak. Deze verstrekte aan de politie inlichtingen, welke leidden tot de arrestatie van hun geestelijken leider en nog enkele andere personen.

Aanval met oorlogsklewangs

Onmiddellijk werden ook huiszoekingen verricht ten huize van de leider en alle aanhangers van de Mentarei-beweging in Mantjak. Deze leverden echter niets bijzonders op: enige djimats (talismans) en twee goloks, d.w.z. doodgewone huis-, tuin-, of keuken-goloks. Dus geen slagwapens voor den krijg zoals in 1923 werden gebruikt, en waarvan de aanvallers te Tandjoeng Priok zich ook hadden bediend.

Hieruit bleek derhalve dadelijk dat het complot niet van uitgebreide omvang kon zijn. Dit werd bevestigd door hetgeen aan het licht kwam bij het verhoren van de gearresteerde leider en de gewonde volgeling. Het schijnt vrijwel vast te staan, dat Hadji Mohammad met slechts zijn zoon en de vier aanvallers in de samenzwering betrokken waren. Op een dag had hij de vier lieden bij zich in Mantjak verenigd: twee mannen uit het regentschap Serang (onder wie Iskak die in leven is gebleven), en twee uit het regentschap Pandeglang, onder wie een gepensioneerde boswachter. Een der andere aanslagpleger, een zekere Sentarip uit Pandeglang, was een beruchte moordenaar. Hij heeft destijds een veroordeling ondergaan tot 10 jaren gevangenisstraf, wegens moord op een politieagent. Natuurlijk was dit sujet voor dezen aanslag te Tandjong-Priok uitgekozen als ‘djago’.

Hadji Mohammad dan had aan de vier lieden verklaard, dat de dag was gekomen dat zij moesten werken voor de radja van Mataram, of dergelijke woorden, en dat zij naar Tandjoeng Priok moesten gaan.

„Gaat nu het gras snijden!”

Woensdag 12 Juni jl., dus enkele dagen vóór de aanslag, begaven Hadji Mohammad, diens zoon en de vier lieden zich naar Batavia. Ze namen hun intrek ergens in de buurt van Pasar Ikan. De dag vóór de aanslag, had Hadji Mohammad aan de vier lieden gezegd: „Morgen is ’t de tijd gekomen om het gras te snijden en te oogsten. Gaat naar Priok. Sentiko (de ex-boswachter) zal jullie nadere bevelen geven.”

Priok, waroengs

Priok, waroengs

Op de morgen van het drama zijn ze per autolette naar Priok getogen. Sentiko was degene die de aanval opende en de schildwacht neersloeg. Maar ze hebben ervaren, dat ze met hun vieren bij elkaar niet zo goed konden ‘oogsten’ als één Inheemse rechercheur, die in de paniek zijn zinnen de baas bleef.

Er is nog een kwestie welke nader moet worden belicht. Men heeft terecht in wijde kring zich afgevraagd, hoe het mogelijk was, dat vier ketels met witte hoofddoeken op (het teken van ten dode gewijde Mohammedaanse krijgers in de heilige oorlog tegen ‘ongelovigen’) zich op klaarlichte dag onopgemerkt door de politie op straat hebben kunnen begeven van Pasar Ikan naar Tandjong Priok. Wij kunnen echter melden, dat slechts één der aanvallers, namelijk de leider Sentiko, een witte hoofddoek op had, en dat hij deze bovendien nog had verborgen onder een witten helmhoed.

Politie is waakzaam

De Bataviase politie is anders waakzaam genoeg tegen de witte hoofddoeken. Een paar jaren geleden beklaagden enkele Badoei’s zich bij het bestuur in Bantam erover, dat zij- door de politie van Batavia waren aangehouden, omdat zij witte hoofddoeken droegen. Deze dracht heeft echter een heel andere betekenis.

Er moet nog worden gemeld, dat dit moorddadige clubje nog het voornemen heeft gehad amok te maken op Pasar Senen. Zij zijn de avond vóór de aanslag te Priok des avonds geweest naar Pasar Senen (naast de bioscoop), met het voornemen aldaar amok te maken. Op advies van de zoon van Hadji Mohammad is dit echter niet doorgegaan.”

Als de strekking van dit verslag juist is, dan betrof het hier dus een combinatie van sociaal-politieke en religieuze factoren. In augustus 1940, twee maanden na het gebeurde, werd door de Temporaire Krijgsraad recht gesproken. Tegen de auctor intellectualis, Hadji Mohammad, werd de doodstraf uitgesproken, en tegen de enige overlevende van de bende, Iskak, vijftien jaar gevangenisstraf.

Dit bericht werd geplaatst in 1. Het vooroorlogse Nederlands-Indië en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

44 reacties op ‘Een geval van godsdienstwaanzin’

  1. hansvschaik zegt:

    klinkt nu weer actueel

    • Ed Vos zegt:

      “De gehele wereld werd deze week opgeschrikt door de aanval van enkele terroristen op de redactie van een tijdschrift in Parijs. Motief voor de aanval? Het blad zou de profeet Mohammed hebben bespot. Ook in Nederlands-Indië vonden soortgelijke religieuze aanslagen plaats. Als voorbeeld hier een bericht uit 1940.”—————

      De bijkomende vraag is of er in het voormalige Nederlands-Indië ook vrijheid van meningsuiting bestond.
      Neen, wanneer je kritiek had op het Nederlands-Indische beleid of er heel anders over dacht werd je beschouwd als communist, in het ergste geval afgevoerd naar Boven Digoel of ontslagen uit ambtenarendienst.

      En iedereen zweeg. Bijna iedereen. Wiens brood men eet, diens brood men spreekt. Zie ook:
      https://javapost.nl/2015/01/01/vergeten-verhalen-zijn-verzwegen-verhalen/

      2. Terzijde- vrijheid van meningsuiting: de volgende keer slepen wij anti-Islam en “minder Marokkanen ophitsers niet voor de rechter. En wanneer er beledigende uitspraken gedaan worden over Nederlandse politici of over leden van het Koningshuis, doen wij dat ook niet.

      • Ed Vos zegt:

        Vergeten: dat geldt ook op fora wanner er beledigende uitspraken worden gedaan jegens de Indische gemeenschap of een der leden ervan. Wij worden dus niet weggepoetst of weg gemodereerd.
        Nu valt het op JP wel mee, maar van een aantal figuren op andere heb zowaar niet zo’n hoge dunk.

      • Jan A. Somers zegt:

        “En iedereen zweeg.” Waarschijnlijk de kranten van toen niet goed gelezen. En de Handelingen van de Volksraad.

      • Ed Vos zegt:

        Jan A. Somers zegt:
        9 januari 2015 om 12:09 pm

        “En iedereen zweeg.” Waarschijnlijk de kranten van toen niet goed gelezen. En de Handelingen van de Volksraad.
        ———————————————————————-

        Ik was toen nog helemaal niet geboren en gelet op 10 jaar discussies op forums vrijwel niemand van de oudere mede forum-lieden van de 1e/2e generatie , en waarvan je niets weet, daarover zwijg je.

  2. Ælle zegt:

    Geweldig artikel!
    Karabijn toen is Kalashnikov nu! De vermoorde politieman die om zijn leven smeekte op de stoep van de straat iin Parijs was ook een Moslim, de 42-jarige bijna detective Ahmed Merabet. http://dailycaller.com/2015/01/07/ahmed-merabet-cop-killed-in-paris-attacks-was-muslim/

    • Ed Vos zegt:

      Je suis Achmed.

      Het is goed dat ook dit onder de aandacht wordt gebracht. Moslims hebben meer te verduren gehad van elkaar en van “heidenen” dan van joden of christenen. Mohammed voerde vroeger ook een stammenstrijd en een strijd tegen Arabieren die alles deden wat Allah verbood. Geen wonder dat hij vrouwen aanraadde om gesluierd te lopen. Die mannen konden geen vrouw zien of hup hun hormonen begonnen op te spelen en namen deze vrouwen gewoon

      • Ed Vos zegt:

        Tegenwoordig spreek je niet meer van heidenen maar van atheïsten.

      • Jan A. Somers zegt:

        Een atheïst is dat bewust, een heiden is gewoon geen Christen, maar hoeft geen atheïst te zijn. Kan zelfs heel veel goden kennen. Als u begrijpt wat ik bedoel.

  3. Surya Atmadja zegt:

    “Als de strekking van dit verslag juist is, dan betrof het hier dus een combinatie van sociaal-politieke en religieuze factoren.”
    ================================================================

    Dat werd ook door de gebeurtenissen en de betrokkenen( wie ze zijn/achtergrond) verklaard.
    Zoals bij vele soms bloedige opstanden.
    Plus verkeerde/andere interpretaties van wat ze erbij geleerd hadden.
    Zie onder andere de Padri Oorlog 1821-1837 waar de nieuwe terug gekeerde Mekkagangers met “nieuwe ideeen kwamen naar hun streek/land van herkomst.
    Indonesia had veel te lijden van terug gekeerde mujahidins ex Bosnie-Afghanistan.
    Die ook door internationale extremistengroepen werden gesteund.

    • Ed Vos zegt:

      Zo lang je (de regering) het volk brood (rijst), werk en spelen geeft, is er vrijwel niets aan de hand. Ontbreekt het hieraan, dan komt de imam met geestelijk voedsel.
      Dit voedsel is zo fluide, je kunt er alle kanten mee op

    • Ed Vos zegt:

      Surya Atmadja zegt:
      9 januari 2015 om 11:13 am Zie onder andere de Padri Oorlog 1821-1837 waar de nieuwe terug gekeerde Mekkagangers met “nieuwe ideeen kwamen naar hun streek/land van herkomst.—————

      De vraag is hoe komt men NU terug vanuit Mekka? Wat ik er van weet, onherkenbaar, alsof men is teruggekeerd van een tijdreis naar de tijd van De Profeet.
      Maar die zou NU ook te maken hebben gehad met dezelfde onderlinge problemen tussen stammetjes en stammen). Sorry hoor – maar dat geldt niet voor iedereen zal ik er maar bij zeggen.

      Christenen onder ons hoeven zich nu niet trots op de borst kloppen. want het christendom is ook een stammengodsdienst ontstaan in dezelfde zandbak

  4. rvdbroeke zegt:

    De moord op leden van de familie Van den Broeke op de Banda Eilanden in 1999 kan ook gezien worden als uiting van godsdienstwaanzin. Zie: http://members.upc.nl/rvandenbroeke/waling.htm

    • Surya Atmadja zegt:

      Als men de chronologie van de gebeurtenissen goed bestudeerd hadden (er zijn veel binnen en buitenlandse bronnen te raadplegen) , zal het blijken dat de problemen in de Molukken (ook bekend als Ambon Berdarah) gebaseerd werd door sociale, politieke , economische achtergrond .

      Het kan zelfs terug gevoerd worden naar de VOC tijd.
      Wel zijn mensen uit de Molukken zelf die in conflict met elkaar kwamen die toevallig 2 verschillende geloven hebben.

      Persoonlijk geloof ik niet dat zoals in bovenstaande topic verhaal(Tandjong Priok) , of Parijs of Onlusten in de Molukken alleen gebaseerd zijn door godsdienstwaanzin , of je toevallig Moslim of Christen bent.

      • Ed Vos zegt:

        Surya Atmadja zegt:
        10 januari 2015 om 7:20 pm

        Het kan zelfs terug gevoerd worden naar de VOC tijd.
        Wel zijn mensen uit de Molukken zelf die in conflict met elkaar kwamen die toevallig 2 verschillende geloven hebben.—–.

        Toevallig?

        Ik ken(de) nauwelijks Molukkers die iets hebben tegen Indonesie.
        (de anti-Indonesie groep onder de indischen — de indo -Melati — is vele malen groter) maar wel vele malen iets hebben tegen de Belanda die hen heeft verraden.
        Wat Indonesie betreft (tégen de regering niet tégen het Indonesische volk) heeft men het vooral over mensenrechtenschendingen,

        http://retro.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Molukken/vergankelijkheid.html

      • Ed Vos zegt:

        In het door mij aangehaalde artikel staat een zin die mij deed denken aan wat er plaasvond in 1958: “Veel onderofficieren en soldaten, beïnvloed door de Nederlanse propaganda tegen de Republiek, konden die stap niet maken, ook al omdat Jakarta aarzelde hun een plaats in het vooruitzicht te stellen binnen de TNI. Zowel Nederland als de Republiek liet hen vallen. ”

        De indo’s n.l. (die BLEVEN, niet die het hazenpad verkozen) werden gewantrouwd vanwege het feit dat Nederland wel eens via hen invloed zou kunnen uitoefenen op de archipel, zij werden a.h.w. beschouwd als een 5e kolonne. Daarnaast twijfelde men aan hun loyaliteit jegens de Republiek. Je hoefde zoals ik hier ergens schreef de republiek niet innig te omarmen, maar je hoefde er natuurlijk niet vijandig tegen over te staan.

        “Zowel Nederland als de Republiek liet hen vallen. ”

        Indonesie liet de Molukkers Knillers niet vallen, maar het was Nederland die hen liet vallen.

        Bekijk het vanuit de optiek van Soekarno: Die was bang dat er mogelijk Molukkers – en zij waren echte vechtjassen – mogelijk zouden overlopen naar de RMS (een tijdbom door de Nederland achtergelaten) waardoor hij zou worden geconfronteerd met een guerilla-oorlog, dat was het laatste wat hij wilde.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Het kan zelfs terug gevoerd worden naar de VOC tijd.” Toch wel leuk. Steeds weer terugkeren naar de wieg van Indonesië. Zonder VOC, JPC, en deel van het koninkrijk geen Indonesië.

      • Ed Vos zegt:

        Correctie de bewering: “de RMS (een tijdbom door de Nederland achtergelaten) “.

        Dit is niet juist, de RMS werd uitgeroepen na de soevereiniteitsoverdracht. Nederland had nooit een onafhankelijk RMS beloofd. Kon ook niet.
        De RMS bracht haar alleen maar in verlegenheid.

        Wel komt de dubbelhartigheid van Nederland — die het verlies van Indië niet kon verkroppen – weer tot uiting.
        Ik moet verwijzen naar de feiten, maar het kwam bij velen over dat Nederland de RMS steunde. Uiteraard wreef (Indisch) Nederland zich in het geniep in de handen.
        Moet kunnen toch? Soekarno verklaarde toch ook “zo maar” Indonesië afhankelijk?

        Dat zich in de handen wrijven deed zij ook toen de dictator Soeharto aan de macht kwam. Haar hele politiek was gebaseerd op Soekarno pesten (tegenwerken); zie ook Nieuw-Guinea.

        Het idee van de RMS ontstond op Java, ik herinner me het fijne niet, maar waarschijnlijk stonden Nederlandse officieren daar aan de basis en Molukse KNILLERs van de APRA.

      • Soedibyo zegt:

        Beste Pak Ed Vos,
        Het idee van de RMS ontstond door Dr. Soumokil de Procoreur Generaal vd deelstaat Oost Indonesia, in Makasar (info Google). Soumokil is een gelijkgestelde Ambonees, anti RI. Er was een algemene amnestie, maar kij eist dat Wolter Monginsidi (een pejoang kemerdekaan) om vergiffenis vraagt voor zijn daad enz. Wolter wijgerde en wordt geexecuteerd.
        Soumokil vlucht via Menado met een KNIL vliegtuig, kreeg daar geen steun en vloog verder naar Ambon waar hij de steun kreeg van de Ambonese KNIL militairen (ze denken dat er voor hun een onzekere toekomst bij de TNI verwachten.).
        Voor de overdracht had kolonel Nasution (chefstaf Landmacht TNI) majoor Tahia benaderd en vroeg Tahia om de Ambonese militairen gerust te stellen. Maar volgens Tahia was de groep in Makassar naar aanleiding van informatie van de commandant van de Miliataire Territoriaal en Soumokil in Makassar reeds verpest ..

        Ambonese KNIL officieren die bij de TNI aansluit oa majoor Tahia (laatste rang brigade generaal en general manager Caltex), majoor Muskita (generaal majoor, directeur generaal van een ministeri), majoor Putirai (luitenant kolonel, bataljon’s commandant van 330 Siliwangi, een Ambonees bataljon, meerderheid ex RMS, en van de beste bataljons van de Siliwangi. Tijdens hun plaatsing in Zuid Tasikmalaya, tegen de Darul Islam gedraagd deze bataljon zeer correct, en werd de plaatselijke bevolking geliefd, de terugtrekking voor R7R en familie herineging was een gemist voore de plaatselijke bevolking. Na zijn pensiun en het overleden van zijn Soendanese vrouw, ging overste Putiray naar Nederland, majoor Claproth ( overleden bij oefenings ongeval bij de Furungs Akademi in Hamburg). Bij het oprichten van de TNI Komando Troepen was de meerderheid van de manschappen ex KST mensen, direct na de overdracht, of later na de APRA en RMS geval.

        Na mijn terugkomst van de KMA werd geplaats in een infanterie bataljon 601 in Samarindawaar de meerderheid van de manschappen ex KNIL (van de Gajah Merah Inf. I, en Anjing Nica Inf.V) militairen waren. Er waren officieren ex KNIL onder-officier (de overeenkomst was dat bepaalde leden van het KNIL bij de overdracht met twee rangen wordt bevorderd. Maar de Blande main kaju, sergeanten werden eerst tot onderluitenant bevorderd zodanig dat bij hun overdracht tot eerste luiitenant wordt bevorderd. Het gebeurd willekerig, naar de beoordeeling van de induviduele KNIL commandanten).. Er waren Ambonesen, Indos, Javanen, Soendanesen, Maduresen, Menadonesen, Timoresen,.

        Het RMS idee komt van Soumokil, gesteund door induviduele Nderlandse officieren en BBs, niet door de Nederlandse regering. De uitkomst van de RTC was voor de meerderheid van de Blandas een verassing, en binnen zo korte tijd, er was weinig tijd om de gevolgen te gaan verwerken.

        Pak Ed, dat is mijn versie en ik hoop wat informatie te geve aan de JP lezers over de lotgevallen van de ex KNIL leden di bij de TNI aansluiten.
        Wassalam, Soedibyo

      • Ed Vos zegt:

        Assalamualaikum Pak Soedibyo
        (zegt: 14 januari 2015 om 7:58 am )
        Bedanktvoor uw uitleg, ik herinnerde mij slechts een passage uit dit boek, De Garuda en de Ooievaar,
        (pagina 657)

        http://www.oapen.org/search?identifier=353251

        Wassalam

        Ed Vos

    • Ælle zegt:

      The Oct. 26, 2008 edition of The Jakarta Post, an English language Indonesian newspaper writes at length about the Van den Broeke family, Christian victims of radical Islamic violence in what is supposedly one of the most “moderate” of Islamic countries, Indonesia.
      Zou Buitenzorg ook hier aandacht aan kunnen geven, vraag ik me af.

      • Ed Vos zegt:

        Mevrouw Ælle zegt:
        11 januari 2015 om 11:10 am —

        Er bestaan geen “moderate” muslims, het zijn de moslims zelf die maar wat van hun religie maken (geldt ook voor christenen).

        Velen belijde hun religie ahw het een handleiding voor een computer, een handphone of een wasmachine.

        Hun radicale instelling is vaak geënt op sociale onrust, wantrouwen tegen de westerse politiek (kan ik mij best voorstellen).

        In het geval van IS deed het Westen niets, maar totaal niets om Assad – die massamoordenaar – van de troon te stoten. Het resultaat is bekend: totale chaos waarin het Westen nu opeens de gemaakte fout proberen te corrigeren.

        In andere gevallen komt er dan een zgn pro-Westerse “democratische” (naar westers model) president die exact hetzelfde doet – met goedkeuring – :”eerst zorgen voor zijn eigen familie en zijn eigen stam, en dan pas komt de rest van de bevolking.
        Het gaat de USA en partners slechts om strategische en economische belangen, want (vooral) de Russische Beer en China liggen op de loer.

        In het geval Oekraine vindt hetzelfde plaats: deze oude Russische satellietstaat moet koste wat het kost (en daar is Nederland de braafste uit de klas heel sterk in) binnen het Westerse Europese kamp worden gehouden. Persoonlijk sta ik niet op verarmde staten in de EU te wachten..

      • Ed Vos zegt:

        @Ælle zegt:
        11 januari 2015 om 11:10 am

        U heeft het over” Van den Broeke family, Christian victims of radical Islamic violence in what is supposedly one of the most “moderate” of Islamic countries, Indonesia.”————————

        U moet nu een aantal zaken niet door elkaar halen. Een en ander vond plaats op de Banda-eilanden. (zie JP Coen en de perkeniers)

        Met de gematigde moslims/Islam wordt vaak de Islam op Java aangeduid. De Islam op Iava (vooral op Midden-Java) is ook beinvloed door het Hindoeisme/(Boeddhisme)

        De wayang en de gamelan zijn hiervan de voorbeelden en ook de dangdut, en er is geen beeldenstorm gepleegd op de Borobodoer etc. Tegenwoordig zie je nog steeds veel Maria-grotten op Midden-Java.
        Het zijn die door de Arabieren en Jemenieten geinspireerden die overlast bezorgen.

        Dat er veel amok wordt gemaakt ligt in de aard van het beestje zelf (de Javaan): altijd vriendelijk, , lachen, respect geven en respect nemen.
        Totaal andere benadering en humor dan wij, waardoor zij vaak tikkende tijdbommen worden.

        Iemand van twee culturen – en daar reken ik mijzelf niet luidkeels toe — zou dat moeten weten.

      • Ælle zegt:

        De geachte heer Vos heeft mijn reactie gebruikt om zijn visie te uiten om 11:29 pm en
        12: 05 pm. Het zou prettiger en eerlijker zijn geweest als hij de editie van de Jakarta Post uit 2008, 26 oktober had gelezen en deze bron zou noemen voor zijn betoog en aan deze zou refereren. Ed Vos heeft hierdoor Buitenzorg buiten schot gelaten om zelf te bepalen wat laatstgenoemde erover zou wensen te schrijven, tenzij hij eerstgenoemde erom zou hebben verzocht. Wat betreft de nu gecorrigeerde zinsnede “Velen belijden hun religie ahw met een handleiding voor een computer, een handphone of een wasmachine.” is mijn persoonlijke mening dat niemand het recht heeft om een ander te oordelen tenzij men zelf geoordeeld wíl worden.

  5. Surya Atmadja zegt:

    Jan A. Somers zegt:
    11 januari 2015 om 12:00 pm
    “Het kan zelfs terug gevoerd worden naar de VOC tijd.” Toch wel leuk. Steeds weer terugkeren naar de wieg van Indonesië. Zonder VOC, JPC, en deel van het koninkrijk geen Indonesië.
    ——————————————————————————————
    We lezen dezelfde artikel, en toch rolt iets anders naar buiten.
    Ik heb altijd bzwaarlijk gevonden dat Nederlanders (zelfs sommige Indische Nederlanders) soms nog steeds denken dat de geschiedenis van Indonesia(Land , Volk en Cultuur) begon met de komst van de Nederlanders ( eigenlijk Compagnie van Verre) in Bantam .
    En dat de basis van Republik Indonesia gelegd werd door Pan Heutz (de pacificator van Aceh.
    Kennelijk hebben velen niet geweten over het bestaan van Srivijaya en of Majapahit (Sumpah Palapa).
    Over de eenwording van Nusantara , de eed van Mahapatih Gajah Mada .

    • Ed Vos zegt:

      Dat weten wij wel, maar Nederland deed het weer dunnetjes (?) over. 😉

    • Jan A. Somers zegt:

      “dat Nederlanders (zelfs sommige Indische Nederlanders) soms nog steeds denken dat de geschiedenis van Indonesia(Land , Volk en Cultuur) begon met de komst van de Nederlanders ( eigenlijk Compagnie van Verre) in Bantam .” Nee hoor, ik in ieder geval niet. Maar voor de politiek in Nederland ga ik ook nooit terug naar de Kanninefaten en Batavieren (zij dronken bier uit de schedels van hun verslagen vijanden, meer weet ik er niet van). Maar de Nederlandse geschiedenis in Azië en Afrika (dat is veel meer dan Indonesië) is wel begonnen met een enorme hoeveelheid vorstendommen en -dommetjes, die elkaar het licht in de ogen niet gunden. De VOC werd steeds gevraagd in te grijpen. Nog erger voorbeeld: zowel Taroeno Djojo als Soesoehoenan Amangkoerat I vroegen hulp voor de strijd tegen elkaar. De VOC had het voor het uitzoeken! Hieruit is in het latere Indië het begrip pacificatie ontstaan. Voor Indië natuurlijk eigenbelang. Ze hadden alleen maar last van al die vorsten die voortdurend met elkaar oorlog voerden. Zo is Nederlandsch-Indië ontstaan, van Sabang tot Merauke, welbekende kreet in Indonesië. Indonesië, op de kaart het oude Indië, niet meer, niet minder. Met aanvankelijk zelfs de aloude Indische Staatsregeling. Inclusief de exorbitante rechten van de Gouverneur-Generaal. Door Soeharto nog dankbaar gebruikt. Maar gelukkig heeft dit niets met godsdienstwaanzin te maken.

      • Ed Vos zegt:

        Er is overigens iemand die een complete rawayat hidup en catalogus heeft gemaakt van al die vorstendommen en vorsten – interessant overigens – maar die hadden geen HBS/Uni-opleiding om op adequate manier een grote natie te besturen. Dat ze vrijwel allemaal grote graaiers waren zal slechts een enkeling durven te betwijfelen (geldt ook voor die fameuze Balinese vorsten, u weet wel uit eikand land waar iedereen vriendelijk en kunstenaar is)

        Zelfs de goed opgeleide Soekarno had ooit eens over ganyang (opeten) Malaysia met het gevolg dat de verhoudingen met dat land nog steeds niet optimaal zijn.

      • Ed Vos zegt:

        u weet wel uit eikand land = uit dat eiland waar iedereen vriendelijk en kunstenaar is.

      • Jan A. Somers zegt:

        En waar elke ochtend een blonde mevrouw op het strand de Telegraaf uitdeelt. Gratis (niet alleen Zeeuwen bin zuunig). Natuurlijk veel leuker dan een ereveld bezoeken. Vakantie moet leuk blijven. Met kunstenaars.

  6. Surya Atmadja zegt:

    @ Pak Somers.
    (West)Europa was ooit een lappendeken van kleine en grote vorstendommen die elkaar bestrijden.
    Later ontstonden grote(re) koninkrijken en staten , de proces is nog steeds gaande .
    Zie Europese Unie .

    @ Pak Vos .
    Ik denk (weet zeker , maar als een bescheiden Oosterling moet ik altijd zeggen dat ik denkt in plaats dat ik het echt weet) dat vele kroonprinsen ook de HBS hadden gevolgd , soms Universiteiten/Hogescholen of in Batavia of in Bandung of in Holland.
    Veel van de kinderen van bupathi of regent hadden deHBS gevolgd en in Holland gestudeerd.

    Als ik me niet vergis hadden de oudste kinderen van mijn opa ( een gewone gemeene “Javaan”) de HBS gevolgd (katanya) alleen toen mijn opa jong overleed moeten de oudere broers en zusters hun opleiding staken om de jongere broers/zusters te laten studeren.
    Dus toen de Belanda’s weg moesten stond een hele generatie Indonesische nationalisten de opengevallen plaatsen te vullen.

  7. Surya Atmadja zegt:

    In Betawi heb je froeher de Kawedri ( Koning Willem School 3) , Inlandse kinderen de HBS kunnen volgen .
    De bedoeling was om een lading trouwe toekomstige BB-ers te kweken, maar het werk averechts , de meesten werden nationalisten.
    http://www.vpro.nl/speel.POMS_VPRO_475687.html

  8. Wal Suparmo zegt:

    Holland als oud Christelkijk koloniaal land die veel ellende aan andedre volkeren( speciaal Indonesia), wordt nu door Allah vervloekt ( en andere oud koloniale landen) door bestormt teworden door millioenen hongerige Islamieten die hun land van rahmatan lil, alamin verlaten en nu nog pertinent naar Ilalie en Australie willen gaan.

    • Mas Rob zegt:

      Als problemen een aanwijzing zijn voor Allah’s vervloeking, dan zal het wat Nederland wel meevallen met de Schepper’s Gramschap…….

    • Indisch4ever zegt:

      Holland is de grote Satan en God himself grijpt in ?
      Laat die God erbuiten, ya. Het moet toch juist nu duidelijk zijn dat God misbruikt wordt voor niet goddelijke bedoelingen ?
      Zullen we een lijstje maken van Indonesische ellende in de 20e eeuw ?
      Daders:
      1 Japan
      2 Indonesisch nationalisme in het bijzonder Suharto
      3 Holland

      Overigens is nr 2 de grootste kolonialist op dit moment

    • eppeson marawasin zegt:

      Terima kasih Pak, sekarang saya mengerti: tanah Papua @wordt nu door Allah vervloekt door bestormt teworden door millioenen hongerige Islamieten/…/@

      e.m.

      • Wal Suparmo zegt:

        Maar de Papuas zijn ook hongerige Christenen zijnde het slagoffer dan het Evangleie van de missionarris en zendingen.Een iedere heeft zijn recht om zijn eigen godsdienst zo goed mogelijk te belijden maar JAHAT zijn de mensen die anti mensen die geen goddienst beleiden of hun koloniaal spirituele goddienst gaan berpreiden ala het communistische systeem in het EVANGELIE en DAKWAH.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s