Een groet uit Bandoeng

Bijzondere brievencollectie online 

“Je weet, er liggen mappen op zolder met brieven”, zei Eida Tan-Schepers in 1983 tegen haar dochter, een maand voor haar dood. “Zou het geschiedvervalsing zijn als ik er een paar uit zou laten?” Na haar dood werden 3 brieven verkreukeld tussen haar zakdoeken gevonden en daarbij een mapje met nog 6 andere brieven. Omdat Eida had gezinspeeld op het nalaten van ‘geschiedenis’ en ze bovendien deze negen brieven niet had vernietigd of weggedaan, werden ze door haar dochter gelezen en op datum teruggelegd bij de rest van de brieven. De verzameling brieven van Eida Tan-Schepers en haar in 1945 omgekomen echtgenoot Tan Sin Hok was hiermee weer compleet.

Tan Sin Hok en Eida Tan-Schepers,  Bandoeng 1929.

Tan Sin Hok en Eida Tan-Schepers, Bandoeng 1929.

Bijzondere brieven

Het duurde uiteindelijk nog meer dan vijfentwintig jaar voordat haar kinderen Gijsbert, Axel en Lisa Tan in 2009 het besluit namen om de brieven te herlezen met het oog op een eventuele publicatie. Deze herlezing deed hen beseffen met een zeer bijzondere collectie ego-documenten te doen te hebben.

Het gaat om maar liefst ca. 600 brieven die Eida Tan-Schepers en haar echtgenoot Tan Sin Hok tussen 1929 en 1946 vanuit voormalig Nederlands-Indië (de meeste vanuit Bandoeng) naar de ouders van Eida in Nederland hebben gestuurd. Een aantal brieven is verstuurd tijdens reizen of vanuit logeeradressen, sommige in de vorm van briefkaarten. Bij belangrijke gelegenheden, zoals de geboorte van de kinderen, werden telegrammen verzonden. De serie bevat slechts een onderbreking van 1943 tot 1945. Na de dood van haar man zond Eida nog enkele brieven naar Nederland, tot zij met haar 3 kinderen Indië verliet en op 16 april 1946 in Holland aankwam. Haar moeder, Sari Schepers-Cohen, heeft haar de brieven later teruggegeven.
De tegenhangers van de zeshonderd brieven, d.w.z. hun antwoorden vanuit Nederland naar Java, zijn tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië en de daarop volgende Bersiap-periode verloren gegaan. Alleen de weinige brieven die na oktober 1945 vanuit Nederland werden ontvangen, zijn bewaard gebleven.

Een stichting

Voor het project werd een stichting opgericht, de Stichting Brieven Tan-Schepers (SBTS) die zich ten doel stelde om de brieven te digitaliseren en op het internet te plaatsen. Het resultaat werd onlangs openbaar gemaakt:
Brieven Tan-Schepers

In de toelichting lezen we:

“De collectie is niet alleen een goed geschreven getuigenis van literaire waarde, maar ook een belangrijke bron voor specialisten, academici, educatieve instellingen en algemeen geïnteresseerden.”

En:

“Op het eerste gezicht vertelt de collectie het verhaal van een jong echtpaar dat in de nadagen van de Nederlands kolonie een bestaan opbouwt in Indië. Maar naarmate we dieper in het materiaal doordringen, onthullen de brieven een wereld van gecompliceerde polariteiten: het huwelijk dat de Europese cultuur met de Aziatische samenbrengt en confronteert, het Nederlandse milieu in Bandoeng dat na drie eeuwen kolonisatie stilaan barstjes begint te vertonen, de afstand tot geliefden in Nederland en de wereldpolitiek die zich in het dagelijks leven weeft. Het begin van de oorlog in de Pacific in december 1941 luidt tenslotte het einde van een tijdperk in. Ook voor het gezin Tan-Schepers.”

De originelen van de brieven zijn in 2011 door de kinderen van Eida aan het NIOD in Amsterdam geschonken. Met de nieuwe website is de inhoud nu echter voor iedereen toegankelijk gemaakt.

x

Het adres van de website: brieven Tan-Schepers

x

Dit bericht werd geplaatst in 6. Onderzoek, Aanspraken en Verwerking. Bookmark de permalink .

12 reacties op Een groet uit Bandoeng

  1. A Nony Mouse zegt:

    Ik baal als een stier, omdat Hok vermoord wordt door een pemoeda. Geen happy end, dus.

  2. A Nony Mouse zegt:

    IN MEMORIAM Dr. Ir. Tan Sin Hok. –
    In den nacht van 1 op 2 december1945 werd, bij de orgie van moord en brandstichting in het Dago-kwartier, ook Dr. Ir. Tan Sin Hok vermoord. Hij bleef in zijn huis, dat aangevallen werd, om zijn vrouw en kinderen gelegenheid te geven om te ontkomen.
    Indonesië heeft in hem een geleerde van internationale standing verloren, maar ook een humaan en hoogstaand mensch, die niet slechts op onvermoeide wijze waakte en zorgde voor de belangen van de Chineesche groep, doch een warm hart toonde voor alle inwoners van dit land. O.m. heeft hij als lid van de Stadsgemeenteraad te Bandoeng zeer geijverd voor betere huisvesting.
    Al heeft zijn werk blijkbaar niet de dank gevonden, die het verdiende, zo laat hij toch zeer velen achter, die hem gedenken met respect en vriendschap.
    – Krantenknipsel, 12 december 1945
    *******************************************
    Op het graf van Hok staat als sterfdatum “1 december 1945”, de dag waarop zijn lichaam uit het geplunderde huis werd opgehaald en naar het Borromeus ziekenhuis werd gebracht. Hij werd neergeschoten de dag ervoor, bij het vallen van de avond (zie RAPWI-ROODE KRUIS “PROPELLER”. Dagelijks nieuws, Bandoeng, 3 December 1945, no 23 pg 4 / Proefschrift Mary C. van Delden, De republikeinse kampen in Nederlands-Indië, oktober 1945 – mei 1947. Orde in de chaos?). Dokter Tan Ping Ie, vriend van Hok en Eida, kwam naar Borromeus om Hok’s lichaam te onderzoeken. Hij constateerde dat Hok door hevig bloedverlies vrij snel moet zijn overleden.

  3. Li Lian Tjen zegt:

    Veel dank ‘A Nony Mouse’, voor uw nadere toelichting. Ik heb dit hele interessante artikel en uw reacties via mijn FB pagina gedeeld, o.a. met de kleinzoon van dokter Tan Ping Ie. Wat jammer dat u niet met uw werkelijke naam in Javapost staat, maar met een pseudoniem. Zal zo ook zijn redenen hebben, neem ik aan? Weet in zo’n geval eigenlijk niet goed hoe ‘betrouwbaar’ iemand is. Ik ben ook getogen in Bandung, heb o.a. op het Christelijk Lyceum gezeten. Mij ouders en grootouders hebben dr. Tan Ping Ie gekend. Vriendelijke groet Li Lian Tjen (geen pseudoniem).

  4. A Nony Mouse zegt:

    Vriendelijke groet terug aan u, Li Lian Tjen, helaas moet ik noodgedwongen anonym blijven door omstandigheden. Onze familie en vriendenkringen hebben genoeg meegemaakt als u begrijpt wat ik bedoel.
    De toelichtingen heb ik ook maar gecopiëerd. Mijn eerste tekst van 26 febr. is origineel en oprecht gemeend.

  5. Han van Gorsel, Houston, USA zegt:

    AElle. Hartelijk dank voor de informatie over de begraafplaats. Ik ben bezig met een artikel over de geologische-paleontologische ‘nalatenschap’ van Dr. Ir. Tan Sin Hok, voor publikatie in een Indonesisch geologie tijdschrift, met een korte biografiie als Inleiding.

    • Ælle zegt:

      Geen dank,Han, heb zelf één van mijn vermoorde ooms gevonden (doodgeslagen door een (klerk) Jap) via de schakel (link). Wist bijna niets van hem af.
      Nu nog die tweede vermoorde oom vinden (doodgemarteld in de gevangenis in Batavia). Het verdriet was schijnbaar te groot en wij te klein dat wij “het verhaal” van onze Pa en Ma of weduwe-tantes zouden horen.
      Veel succes met uw project. Ik zag uw profiel op Linked in.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s