Evalueer nu ook het hele koloniale bewind

Indonesië Oorlog Onderzoek hoe het systeem van militair geweld, exploitatie, discriminatie en apartheid, gedwongen arbeid en seksueel wangedrag in Indonesië zo lang kon bestaan, zegt Piet Hagen.

De Javaanse prins Diponegoro wordt in 1830 gevangen genomen na in de val te zijn gelokt door generaal De Kock. Schilderij van Raden Saleh.

Door Piet Hagen

Vorige week heeft premier Mark Rutte (VVD) excuses aangeboden voor het stelselmatig gebruik van extreem geweld in de oorlog tegen de Republiek Indonesië in 1945-1950. Een goed gebaar, maar toch slechts een eerste stap. Het is nu tijd om ook eerdere fasen van het koloniale bewind te evalueren.

De drie instituten KITLV, NIOD en NIMH die het onderzoek naar de dekolonisatie uitvoerden, hebben een stortvloed aan nieuwe gegevens gepresenteerd. Niet minder dan twaalf boeken zijn toegevoegd aan de sinds 1950 in binnen- en buitenland verschenen literatuur. Dat levert tal van nieuwe details op, maar de hoofdconclusie is na eerdere publicaties nauwelijks verrassend: het Nederlandse leger gebruikte structureel extreem geweld.

Daartoe behoorden willekeurige arrestaties en executies, disproportionele artilleriebeschietingen en luchtaanvallen, het platbranden van kampongs, martelingen en verkrachtingen. Het zijn wandaden die in veel oorlogen voorkwamen, zeker in de oorlogen die handelsmaatschappijen als de VOC en koloniale mogendheden voerden om grote gebieden te bezetten en te exploiteren. Niet voor niets waren de schepen die naar de Indonesische archipel voeren, bewapend met zwaar geschut. Elk handelsschip was tegelijk oorlogsschip.

Golf van geweld

Natuurlijk schenken de onderzoekers aandacht aan deze voorgeschiedenis van koloniaal geweld, maar het accent ligt op de periode 1945-1950. Dat was ook hun opdracht. Maar in de pers trekt het extreme geweld tijdens de Indonesische onafhankelijkheidoorlog de meeste aandacht. Daarom is het goed dat Hilmar Farid, de voorzitter van het Indonesisch Historisch Genootschap, er in de epiloog van het eindverslag op wijst dat de Nederlandse wens om de koloniale overheersing te herstellen de voornaamste aanleiding tot de golf van geweld is geweest.

Ook de nu verschenen onderzoeksverslagen laten zien dat het geweld inherent was aan het koloniale systeem. Maar Hilmar Farid benadrukt sterker dat de vele vormen van onderdrukking en geweldsuitoefening in vroeger eeuwen een voedingsbodem waren voor de geweldsuitbarstingen daarna, zowel van de kant van de nationalisten die na de Japanse nederlaag eindelijk onafhankelijk wilden zijn, als van de kant van de Nederlanders die nog altijd dachten dat zij wisten wat goed was voor de Indonesiërs. Daarbij beschikten de Indonesiërs wel over minder goede wapens maar werden ze gesterkt door het besef dat zij een gerechtvaardigde oorlog voerden.

In de discussie over wel of niet aanvaardbaar geweld zou dat punt meer aandacht verdienen, niet alleen in die laatste oorlog maar ook in de vele militaire confrontaties die daaraan voorafgingen. Van de verwoesting van Jakarta (1619) en de genocide op Banda (1621) tot de Java-oorlog met naar schatting tweehonderdduizend doden (1825-1930) en de Atjeh-oorlog (1873-c.1918) en van het neerslaan van de opstanden op Java en Sumatra (1926-1927) tot en met de bijna-oorlog om Papua/Nieuw Guinea (1960-1962) was het Nederlandse optreden een schending van het recht op zelfbeschikking van een gebied, waar inmiddels 285 miljoen mensen wonen.

Tussen de komst van de eerste kolonisatoren in 1509 en het vertrek van de Nederlanders in 1950 liggen vijf eeuwen van geweld. Daarin hadden ook Portugezen, Spanjaarden, Engelsen, Fransen en Japanners hun aandeel. Alles bij elkaar hebben ze in de archipel vijfhonderd militaire expedities en oorlogen op hun naam staan. De meeste daarvan vloeiden voort uit een koloniaal systeem, dat gebaseerd was op geweld, exploitatie en onderdrukking. In het verzet hiertegen klonken steeds de woorden door van sultan Hasanuddin, de zeventiende-eeuwse vorst van Makassar, die de vraag stelde: „Wie gaf u het recht forten te bouwen in een land dat u niet toebehoort?”

Zuiverend

Premier Rutte heeft erkend dat de Nederlandse regering en de volksvertegenwoordiging, het koloniale bestuur en de krijgsmacht als instituut tussen 1945-1950 verantwoordelijk zijn geweest voor het onrecht dat niet alleen Indonesiërs maar ook Nederlandse militairen is aangedaan. Nu is het tijd om ook het koloniale optreden in vroegere eeuwen onder ogen te zien.

Zo’n onafhankelijk onderzoek hoeft geen jaren te duren, want de voornaamste feiten omtrent de economische, sociale en militaire verhoudingen in die tijd zijn wel bekend. Nu gaat het om een evaluatie van het hele koloniale bewind. Hoe heeft het systeem van militair geweld, exploitatie, discriminatie en apartheid, gedwongen arbeid en seksueel wangedrag zo lang kunnen bestaan? Daarbij moet de betrokkenheid van het vorstenhuis (vooral koning Willem I), het bedrijfsleven, de banken, de politici, de militaire leiding, de media en de Nederlandse bevolking, die van de koloniën profiteerde en in de laatste honderd jaar het beleid ook sanctioneerde, nader onderzocht worden.

Net als bij het onderzoek naar de dekolonisatie kan zo’n gezaghebbende waarheidsvinding zuiverend werken. Niet om schuldigen aan te wijzen maar om in het reine te komen met ons koloniale verleden en recht te doen aan de Indonesische gevoelens omtrent het eeuwenlange onrecht van vreemde overheersing.

 

Dit artikel verscheen eerder in het NRC, 22 februari 2022.

Dit bericht werd geplaatst in 9. Java Post. Bookmark de permalink .

109 reacties op Evalueer nu ook het hele koloniale bewind

  1. Lijkt me geen goed idee. En al helemaal niet als Piet Hagen dit voorstelt. De vooringenomenheid druipt er af. Laten we niet nog een keer een stel waarde-oordelende wetenschappers op kosten van de belastingbetaler vijf jaar lang hun gang laten gaan om hun van tevoren vastgestelde activistische meningen uit te dragen. Er is al genoeg literatuur over dit onderwerp beschikbaar. Een ieder kan er zijn/haar eigen conclusies uit trekken.

    • R.L. Mertens zegt:

      @HenryvanAmstel; ‘vooringenomenheid druipt er van af etc.’- Oh ja? Welke vooringenomenheid? Over 500 gevoerde oorlogen in ca. 350 jaar= 1,4 (!) oorlog per jaar?
      Die tempo doeloe; een periode van pacificatie=vrede brengen aan land en volk?
      Multatuli riep toen 1875 al; ‘er is brand in een kampong; ….dan is daar de kompenie geweest…’
      * Het volk van Indonesië heeft voor zijn vrijheid een dure prijs betaald!
      Rest ons, zoals Rutte het zei; ‘diepe schaamte…..en excuses
      Zie ook (uitzending gemist) ntr. tv. Sociëteit van 20/2 jl.om 22.15!

    • Pierre de la Croix zegt:

      Citaat uit de inleiding van Piet Hagen over het koloniaal systeem van geweld, exploitatie en onderdrukking: “In het verzet hiertegen klonken steeds de woorden door van sultan Hasanuddin, de zeventiende-eeuwse vorst van Makassar, die de vraag stelde: „Wie gaf u het recht forten te bouwen in een land dat u niet toebehoort?”

      Tja, was de beminnelijke weledelgeleerde heer Mr. Dr. Ir. Jan Somers nog maar in ons midden. Die kon ons haarfijn uitleggen, met verwijzing naar de relevante geschiedkundige feiten, dat zeker in de eeuw van de Makassaarse Sultan Hasanuddin, menig fort door de Nederlanders (VOC) kon worden gebouwd na onderhandeling met en instemming van de plaatselijke vorsten. Niet al die sultans en radjahs en pangerans werden daartoe “at gun point” gedwongen. Menigeen zag in de VOC een bondgenoot om concurrerende sultans, radjahs en pangerans succesvoller te kunnen bestrijden.

      Op I4E een verwijzing naar een lezing van schrijver Adriaan van Dis met Indisch bloed in d’aderen, waarin deze een iegelijk de raad geeft de geschiedenis “met enige lenigheid” te betrachten. Wijsheid van een kersverse Doctor Honoris Causa, het overdenken waard.

  2. Wat ik jammer vind van dit soort stukjes: de auteur Hagen wil zó graag Nederland in de beklaagdenbank zetten, dat hij er alles bij sleept. Neem bijv.: “Niet voor niets waren de schepen die naar de Indonesische archipel voeren, bewapend met zwaar geschut. Elk handelsschip was tegelijk oorlogsschip.” Dat Nederland tot 1648 in oorlog verkeerde met Spanje/Portugal, en dat een hoop piraten de zeeën onveilig maakten – zou dat niet een betere verklaring zijn?
    Natuurlijk heeft Nederland in het verleden verkeerde dingen gedaan, en dat dienen we zeker onder ogen te zien – maar laten we daarbij wel een neutrale bril ophouden.
    Hagen was in 2018 panellid bij een seminar over Indonesië, en verklaarde toen voor een groot gezelschap dat in 1942 ‘alle Nederlanders naar Australië zijn gevlucht’. Ik heb hem toen (vanuit de zaal) gewezen op het bestaan van interneringskampen. Na afloop kwam Hagen mij vertellen dat zijn uitspraak toch ‘wat kort door de bocht’ was geweest.

    • R.L. Mertens zegt:

      @BenedictJanssen; ‘bewapende schepen etc.’ – Zelfs met mariniers(!) aan boord!
      Desnoods met Japanse beroepsmoordenaars als het goed(!) uitkomt; zoals op Banda!
      Op alles voorbereid….ook toen! – ‘naar Australië etc.’- oa toen nog kapitein Spoor, van Mook en ….alle concentratie gevangenen van Boven Digoel (!). Op de vraag van journalisten aan van Mook; waarom nou Soekarno, Hatta ea nationalistisch kopstukken er niet bij waren?
      Moest hij, met het schaamrood bekennen; ‘dat ze vergeten waren …..’
      – Kan natuurlijk gebeuren, als je…zo pardoes het hazenpad kiest!

      • Benedict Janssen zegt:

        @RLMertens: als u niets zinnigs te melden heeft (ik tel bovendien zes uitroeptekens in uw eerste drie zinnen) dan is het beter om niet te reageren. Voor u zelf, en (vooral) voor andere deelnemers aan het forum.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Ach heer Janssen, de heer Mertens denkt – zo lijkt het mij – dat iedereen Tolol is behalve hij en dat het gewicht van zijn boodschappen, zonder die vele uitroeptekens in zijn teksten, niet tot de verstandelijk beperkten dezer wereld zouden doordringen.

        Helpen die uitroeptekens onvoldoende, dan slingert de heer Mertens er nog een aantal citaatjes tegen aan. Citaatjes uit boeken die hij heeft gelezen, om het de tolols nóg gemakkelijker te maken.

        Een rare gedachteassociatie misschien: Ik las van een columnist in mijn krantje dat meneer Poetin, president aller Russen, zijn oorlog tegen Oekraïne vooral is begonnen om aandacht te trekken op zijn persoontje. Hij zou, volgens de schrijver “aandachtverslaafd” zijn en genieten van alle schijnwerpers die nu uit de hele wereld op hem zijn gericht.

        “Aandachtverslaafd”. Voor mij een nieuw begrip, maar ik snap hem wel. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat ook de heer Mertens aan die stoornis lijdt. Gelukkig is hij niet in staat om een oorlog te ontketenen, althans niet zo’n heuse als die van Poetin met vliegtuigen, bommen en raketten. Hij moet het doen met retoriek, uitroeptekens en citaten, maar dat doet hij dan ook met graagte.

  3. Jac de Crom zegt:

    Eenzijdig rapport met al van tevoren vastgestelde eenzijdige beschuldigingen naar de jongens die op jonge leeftijd naar Indie gestuurd werden en de meest gruwelijke dingen gedaan zouden hebben . Terwijl ik heel veel berichten lees op facebook van nabestaanden en nog levende soldaten die het tegendeel bewijzen. Het wordt tijd dat er een rapport komt waarin de verhalen worden opgenomen van de mensen die daadwerkelijk daar zijn geweest en niet de eenzijdige lulverhalen van zgn. wetenschappers.

    • R.L. Mertens zegt:

      @jacdeBrom ‘ die daar werkelijk zijn geweest – Rapporten; bakken vol bij het Niod! Zelfs ook toen al boeken; De Trilogie van Job Sytzen; Soldaat, Ravijnen etc., Kerels van de Daad, Wij werden geroepen (door wie?), Onze generaal!, Westerling; Mijn memoires(!), De 7dec.divisie, Met de Mariniers in Oost Java, De patrouille Teeken, Het Peleton over Nederlandse helden zonder glorie, Gesprek met de Generaal, etc.etc.- Allemaal over hen die daar daadwerkelijk(!) geweest zijn! * Veel lees plezier!
      ps; er zijn ook dvd’s verschenen; oa Het einde van Indië….

  4. Guus Rozendaal zegt:

    OK, maar niet alleen de “lelijke” aspecten van het Nederlandse kolonialisme benoemen maar ook de positieve aspecten, bijvoorbeeld vanaf invoering van de “Ethische Politiek” begin 20e eeuw, niet alleen best wel veel bereikt o.h.g.v. onderwijs en de gezondheidszorg, maar ook architectuur, infrastructuur, rechterlijke macht etc….daar profiteerden niet alleen de elite van, maar ook de lokale bevolking….

    • krukcor zegt:

      Dat wordt door de Indonesische bevolking ook wel gewaardeerd. Men is hier in Indonesia niet zozeer bezig met dekolonisatie; dat is een Nederlands ding en m.n. van de 3e generatie nakomelingen van Indonesische komaf in Nederland. Men maakt zich hier meer druk om de trauma’s uit meer recente periodes. Men is hier gewend om te gaan met rampen: aardbevingen, tsunami’s, vulkaanuitbarstingen, oorlogen, rebellies. Ja alles op een hoop. Men maakt zelden onderscheid hier in, Zo interviewde ik ooit eens een Indische dame in Makassar over haar oorlogsverleden (1942 – 1949) en vroeg of ze trauma’s had. Jazeker die had ze. Aan de Japanse bezetting, de Bersiap-periode? Nee, aan de scheiding met haar voormalige echtgenoot. Zo kan een ieder zijn eigen rampen prioriteit toekennen.

    • R.L. Mertens zegt:

      @GuusRozendaal; ‘vanaf ethische politiek etc.’ Nav. van de oproep van Van Deventer; Onze ereschuld; kwam er een ethische politiek; om de Inlander te verheffen! Totaal geboycot(!) door de Indische regering! Ethische ziekte noemde men het! Atjeh oorlog was nog aan de gang, Gewapende optredens(!) in 1901;Djambi, 1903 Korintji, 1905 Borneo, Celebes, 1906 Bali. 1907- 1911(!) Aroe- en Zuidwester eilanden, Halmahera, 1912 Riouw Archipel; artillerie, repeteer geweren tegen enkele voorladers, lansen, speren; Het was als kleiduif schieten, aldus Mochtar Lubis. Daarna; dempen van opstanden in Lampong district Z-Sumatra, West Java met als gevolg; een Concentratie kamp Boven Digoel !
      Intermezzo; de Japanse inval en…. de ‘politonele acties’! Ook ethisch bedoelt?
      @ ‘daar profiteerden etc.’ – De elite? 0,2 % die lezen en schrijven onderwezen is.
      – Infra structuur; wegen, vliegvelden, havens; tbv, de Inlandse bevolking? In de desa/s kampongs; waren geen geasfalteerde wegen, elektriciteit en waterleidingen etc. Gezondheidszorg; want ziekte herkent geen huidskleur (!)- Lees dr.L.de Jong; deel 11a/1; de Koloniale maatschappij!

      • Guus Rozendaal zegt:

        Wat een zure reactie weer…. u wíl helemaal niet begrijpen wat ik bedoel te zeggen over al die Nederlanders, die het beste voor hadden met de lokale bevolking toen zij naar Indië gingen, zoals mijn grootvader in 1920 (onderwijs) en mijn vader in 1946 (rechtspraak en later bij een belangenvereniging voor werknemers in de landbouw)…OK, misschien een druppel op een gloeiende plaat, maar toch ben ik heel trots op hen en al die anderen…doe voortaan eens wat minder azijn in uw nasi-goreng.

      • R.L. Mertens zegt:

        @GuusRozendaal; ‘zure reactie etc.’- De Inlander had inderdaad in zijn eigen vaderland toen een zuur leven. Al in 1939 verklaarde min.pres. Colijn( Atjeh veteraan) met trots, dat land en volk van Indië volledig is geëxploiteerd! – Uw vader deed rechtspraak conform de Staatswet; Europeanen – Inlanders. Daarna ook tbv. de belangen van de planters. Ook voor de plantage koelies? – Er waren zeker ook Nederlanders, die daar met de berste bedoelingen kwamen/waren; DM Koch; een halve eeuw Indië, prof.dr.W.Wertheim; Omkijken, JdeKadt; de Indonesische tragedie ea.-Ook Rudy Kousbroek ; ‘we waren een volk van onderwijzers, maar ook van gladakkers. Van die laatste groep zaten helaas veel bij de overheid’! Een zure herinnering dat wel. Nu nadrukkelijk bevestigd door de resultaten van het onderzoek!

      • Guus Rozendaal zegt:

        Fijn, dat u erkend dat er ook veel “goede” Nederlanders naar Indië zijn gegaan met goede bedoelingen, dat siert u. We kunnen het ook eens zijn over het feit, dat de opeenvolgende Indische Regeringen absoluut niet deugden. Dat het percentage aan Indonesiërs, die konden profiteren van de goed bedoelingen zo laag was, ligt ook aan de bizarre bevolkingsgroei en dat kun je de overheid niet aanrekenen toch ? In feite was het “dweilen met de kraan open”…Wat ik zo graag zou willen is, dat als eerbetoon aan mijn grootvader, vader en al die andere “goede” Nederlanders deze aspecten ook eens zouden worden meegenomen door de “wetenschappers” van het grote onderzoek…

      • R.L. Mertens zegt:

        @GuusRozendaal; ‘bizarre bevolkingsgroei etc.’- Is dat de oorzaak van ongeletterdheid/ ontevredenheid/overheersing etc.? Niet; stom houden?@ ‘eerbetoon etc.’- Boekenkasten vol: dr.CW.Worser; Zoo leven wij in Indië; een boek om te bezitten! mr.van Helsdingen: Daar werd iets groots verricht…MWF.Treub; Nederland in de Oost, Joh.Fabricius; De gordel van smaragd, Jan Fabricius; Tempo Doeloe, Victor Ido; in den goeden ouden tijd! Breton de Nijs; Tempo doeloe/3dl. Hein Buitenweg ; Wat wij in ons hart sloten! etc.etc. Opmerkelijk is het, dat deze boeken allemaal hier in de nazi tijd(!) zijn verschenen!

      • Allemaal in de nazi-tijd verschenen? Breton de Nijs zeker niet.

  5. Ivo Nicolay zegt:

    Men had inderdaad beter naast de koloniale geweldplegingen van 1945 tot 1950 een luik toegevoegd over het verleden waar ook extreme geweldplegingen werden uitgevoerd, sommigen waren een regelrechte genocide. Men had op deze wijze dit trieste hoofdstuk voor eens en altijd kunnen afsluiten. Het is blijkbaar moeilijk het allemaal in een keer te regelen. Nederlanders zijn overal gekend dat zij steeds met hevige kritiek reageren op alle mistoestanden in de wereld maar als het over hunzelf gaat is het wel een stuk moeilijker. Nu zal de vraag over de verantwoordelijkheid over het verleden blijven voorleven.

  6. walter zegt:

    Waarom worden oorlogen in het algemeen uitgevoerd? Economische voordelen, eerzucht, religious inzicht, politiek voordeel overal in de wereld, profeit, vooroordelen, enz. Na de 2de wereldoorlog leven we in een veranderde wereld met nieuwe inzichten. In Indonesie was de “oorlog” een overblijfsel van verouderde inzicht. De wil van de meerderheid, de Europeaan, in Noord Amerika tegen de Indianen, is dat rechtvaardig. De vernietiging van de Inca civiliatie in Zuid Amerika door de Spanjaarden voor het goud is dat rechtvaardig. Hetzelfde geld in Australie. Uiteindelijk komen we tot het inzicht dat we op onze planeet moeten zamenwerken voordat het ten onder gaat en oorlog geen oplossing meer is. Dwellen over het verleden is goede geschiedenis, als we ervan leren.

  7. Hans van Oerle zegt:

    Neem het voorbeeld van Aceh. Er loopt een rechte lijn tussen de gebeurtenissen die eind 19e eeuw tot de militaire acties van Nederland in noord Sumatera leidden, met de opstelling van Van Heutsz ook in zijn latere loopbaan als GG en de nationalistische heldenverering die hem ten deel viel, naar de opstand van Aceh in 1942 vlak voor de Japanse invasie, naar het revolutionaire geweld van eind 1945, en naar de opkomst van Westerling in en rond Medan als reactie … de periode 1945-1949 is in Aceh niet goed te verklaren zonder tenminste de voorafgaande 50 jaar mee in beschouwing te nemen.

  8. Pascal zegt:

    @buitenzorg. @ Pietje Hagen
    Evalueer nu ook de situatie op West Papua anno 2022 EN de communisten moorden in de jaren 60 EN
    Evalueer nu ook Merdeka Papua en proklamassi Republik Maluku Selatan.

    • Jean-Louis zegt:

      Pascal, ik omarm jouw wensen. De genocide op Timor kan er ook bij.

      • krukcor zegt:

        Zo herleeft het Indonesia Comité uit de vorige eeuw weer? Zullen we niet eerst met het vingertje naar onszelf wijzen i.p.v. als een goede neokoloniaal Indonesia gaan beoordelen?

      • R.L. Mertens zegt:

        @Pascal/Jean-Louis; ‘merdeka Papua etc.’- Zoals het vogeltje gebekt is; pacificeren; orde en rust! Of is het; wie niet luisteren wil…..

  9. D.P. Tick zegt:

    De hele mensheid is niet goed.En dat veroorzaakt dingen die gebeurd zijn.in al zijn facetten.Indonesieers verbergen liever zaken om de goede vrede niet te verstoren.Nederlanderswillen graag als zogenaamd modern land steeds weer moreel scoren.Ook nu staan we weer voor uitdagingen uit heden en verleden.Laten we zo veel mogelijk de huidige items naar alle eer en geweten behandelen,dus onder ogen zien.En laten we elkaar de ruimte geven.Indonesieers zijn onze vrienden en zo zien zij ons veelal ook.Amen.

  10. waluparmo zegt:

    Het boek van Piet Hagen “Koloniale Oorlogen in Indonesie” vertaald in het Indonesisch is toch maar uitgekomen.De vertaling is door mij gedaan maar de nog ONGECORRICEERDE ( ongeediteerde)VERTALING is volgens zeggen door di KITLV en Piet Hagen zelf afgekeurt( dat HORENS niet goed is omdat hij zelfs geen Indoneisch kan).En dus nog niet afbetaald na 2 jaar.Dat deze gladakkers inclusief de Indonesiche Uitgever KOMUNITAS BAMBU, zo’n lage moraal hebben , is mij een raadsel!. Wal Suparmo

    • Pierre de la Croix zegt:

      Tja … als de terms and conditions van de vertaalopdracht niet zorgvuldig contractueel zijn vastgelegd, dan kunt u naar de Rupiahs fluiten.

    • R.L. Mertens zegt:

      @aluparmo;’dus niet afbetaald etc.’- HORENS niet goed? Apa itu? Voortaan eerst vooraf(!) een aanbetaling; (evenveel als het hele honorarium!)

  11. R Geenen zegt:

    @Piet Hagen: Wat wilt U daarmee bereiken? Vermoedelijk bent U een persoon, die nooit iets geweten heeft van Ned-Undie en nu wilt meedoen met de grote jongens.
    Erg genoeg wat er vroeger is gebeurd. Ik ben nu 86 en heb het wel meegemaakt.

    • R.L. Mertens zegt:

      @RGeenen; ‘ wat wilt u bereiken etc.’- Om in het reine te komen met het inktzwarte verleden….

      • Pierre de la Croix zegt:

        Spuit 11 spuit weer inktzwarte modder.

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroix; ‘ínktzwarte modder etc.’- U komt nooit meer in het reine.. helaas blijft u aan het kruis genageld!

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 23 februari 2022 om 11:52 pm: @PierredelaCroix; “…… helaas blijft u aan het kruis genageld!”

        Nou, nou, nou meneer Mertens, waar haalt u dat nu weer vandaan. Niet alleen uw nasi gorèng rijkelijk met azijn overgoten maar per ongeluk ook nog vol in een djeroek nipis (citroen) gebeten?

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroix; ‘djeroek nipis etc.’- U naam zegt het al. Ik ben al van af mijn vertrek uit Indië dec.1949 woedend/teleurgesteld hoe het is gegaan. * Ben nu verguld(!), dat na min.Bot, onze koning en nu ook premier Rutte zijn diepe excuses uit; ‘Gaat diep door het stof voor de kwalijke rol die Nederland heeft gespeeld. We moeten feiten onder ogen zien. Met diepe excuse aan de Indonesische bevolking’!
        – Het zuur is aan! En mijn drankje smaakt opperbest; uitgeperste es djeroek nipis tambah gula!

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 24 februari 2022 om 9:21 pm: “Ben nu verguld(!), dat na min.Bot, onze koning en nu ook premier Rutte zijn diepe excuses uit; ‘Gaat diep door het stof voor de kwalijke rol die Nederland heeft gespeeld”.

        Nou meneer Mertens, dan kunt u nu toch tevreden gaan tidoeren en ophouden uw mantraatjes tegen de Belanda Boesoek tot vervelens toe uit te kramen.

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 24 februari 2022 om 9:21 pm: “Ik ben al van af mijn vertrek uit Indië dec.1949 woedend/teleurgesteld hoe het is gegaan”.

        Op de late avond merk ik ook niet alles meer op. In de vroege ochtend dringt het tot mij door dat u al in dec 1949 uit “Indië” was vertrokken. Nog net niet uit “Indonesia” dus. Een feest gemist.

        Waarom niet daar gebleven toen het op 27 dec 1949 de iure onafhankelijk werd of kaki sepoeloeh voorgoed terug gegaan met uw HTS diploma weg- en waterbouw op zak? U had daar met uw gedrevenheid en Nederlandse kennis en kunde zo oneindig veel kunnen bijdragen aan de opbouw van het door de Belanda Boesoek leeg geroofde land en u had zich de dagelijkse ergernis bespaart van het leven onder die Belanda Boesoek in Nederland. U had Pahlawan Indonesia kunnen worden en wellicht had er dan ook een standbeeldje voor u ingezeten.

        Gemiste kansen dus, een vergooid leven. Want wat heeft uw eentonige retoriek op I4E en JP vanaf de krosi males in Nederland u nu opgeleverd?

        Nu ja … misschien nog niet te laat om de koffers te pakken, meneer Mertens?

        This day is the first day of the rest of your life.

    • R.L. Mertens zegt:

      @PierredelaCroix; ‘bijdragen aan de opbouw etc.’- Dat is nou precies wat al in 1946 publicist JdeKadt heeft uitgesproken; ‘wat in 1945 hersteld had kunnen worden en wat had kunnen leiden tot een samenwerking tussen 2 zelfstandige staten…waarbij Nederland voor duizenden van zijn zonen en voor een belangrijk deel van zijn producten een afzet gebied zou vinden – dit grootste perspectief is vernietigd door provinciale politici van alle Nederlandse partijen, Wat overblijft is het beseffen wat we gemist en verknoeid hebben. De schaamte over zoveel bekrompenheid, onbekwaamheid en zelfgenoegzaamheid’.
      – Hoogleraar prof.dr.Jan Bank; ‘zijn grote kwaliteit als politiek essayist, was hij in zijn zienswijze zijn tijd ver vooruit’! – * Alles werd voor mij verknald door vooral kneuterboeren politici! ** Om maar te zwijgen wat land en volk van Indonesië is aangedaan! Een historische schande waarvoor Mark Rutte diep door het stof is gegaan; ‘opeenvolgende (!) kabinetten keken consequent weg van de zwarte bladzijden in de geschiedenis. Diepe excuses aan het Indonesische volk’!

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 25chten. februari 2022 om 9:25 pm:

        Meneer Mertens, uw antwoord gaat voorbij aan mijn vraag, waarom u niet voor goed bent terug gegaan naar uw vrienden in het onafhankelijke Indonesia om aldaar met uw obsessieve gedrevenheid, kennis en kunde, voor hun land goede werken te verrichten.

        Waarom sinds december 1949 (!) in Nederland gebleven en aldus de dagelijkse kwelling verkozen van een nutteloos verblijf in dit land tussen de door u zo gehate en verguisde Belanda Boesoek? Bent u ook nog masochist en geniet u van uw lijden?

        Geef nu eens direct, zonder omwegen, antwoord op mijn vragen. Wat de publicist De Kadt en hoogleraar Prof. Dr. Jan Blank hebben gezegd en geschreven is in deze irrelevant en van geen belang.

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroix; ‘waarom in Nederland gebleven etc.’- Omdat ik Nederlander ben. En mij hier nuttig kan maken om bv. ‘tegengas te geven tegen dat koloniaal gespuis; met hun gebazel over jeman belanda! En anno heden…niet voor niets; het diepe excuus van Mark Rutte. Eens komt de dag, zong ik eertijds ….

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 27 februari 2022 om 9:10 pm: “@PierredelaCroix; ‘waarom in Nederland gebleven etc.’- Omdat ik Nederlander ben. En mij hier nuttig kan maken om bv. ‘tegengas te geven tegen dat koloniaal gespuis; ……”.

        Wat een flauwe smoes, meneer Mertens, en dat weet u zelf ook best. Juist als Nederlander had u bij het ruim 300 jaar (uw eigen woorden) arme onderdrukte Indonesische volk uw drang naar Wiedergutmachung kunnen waar maken en effectief aan de opbouw van de Republiek, alsmede aan het welzijn van de bevolking, kunnen bijdragen.

        Welk effect sorteren nu uw mantraatjes, eindeloos herhaald op open fora in Nederland? Bent u er in geslaagd om daarmee ook maar één arme Indonesiër een menswaardiger bestaan te geven?

        U leeft met uw obsessie in een droomwereld en beseft niet dat u zichzelf met uw holle retoriek belachelijk maakt én de sfeer verpest op de open fora die u met uw mantra’s frequenteert .

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroix; ‘de sfeer verpest etc.’- Die sfeer van napratende tempo doeloe swammers? Door de waarheid over Indië te verkondigen? Wat nu met Oekraïne gebeurd is is het zelfde(!) wat wij (u ook) 3/4 eeuw geleden met Indië/Indonesië deden! Nog maar net bevrijd van de nazi’s, het land nog in puin; werd oorlogstuig aangeschaft. En 150.000(!) manschappen van lucht-, zee- en landmacht naar Indië verscheept om daar de roep om vrijheid gepoogd te smoren. Er werden daar gruwelheden gepleegd; moord- en doodslag, verkrachtingen, dorpen verwoest waarbij ca.200.000 slachtoffers vielen, 7.000.000(!) huis en haard verloren en velen tot bedelstaf zijn gebracht!
        – Een droomwereld, holle retoriek? Het eindrapport bevestigt dit toch? Ook mijn mantra; boesoeker; kan niet meer! Een historische schande!

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 4 maart 2022 om 9:33 pm: “…..”.

        Zoals gebruikelijk geen breaking news van u meneer Mertens, maar oude beschimmelde koek.

        Ik ga dus lekker tidoeren. Sweet dreams.

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroissant; ‘breaking news etc.’- Russische inval in Oekraïne als Nederlandse inval in Indië 1945; ‘tegen terroristen, bevrijding. ivm. genocide. Kortom net als toen; voor orde en rust!’

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 5 maart 2022 om 9:40 pm: “@PierredelaCroissant; ‘breaking news etc.’”

        De la Croissant. Jeetje, meneer Mertens, hoe komt u er op? Een kwinkslag als oprisping van een sprankje gevoel voor humor?

        Maar wat dan volgt uit uw geestige brein slaat toch weer als een tang op een varken. Business as usual dus.

      • A. Olive zegt:

        “Een kwinkslag als oprisping van een sprankje gevoel voor humor?”
        Kinderachtige humor

      • Pierre de la Croix zegt:

        Tja Pak Olive, we hebben te doen met een puberaal man, among other things.

        I’m going to hit the balé-balé.

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroix/AOlive; ‘puberaal etc.’- Heerlijk dat gevoel; jong en energiek …er tegenaan.> Jammer dat ene Jan niet meer onder ons is ….die had had tenminste nog intrigerende opmerkingen. Wat nu nog rest; is oostindisch slappe was!

      • Pierre de la Croix zegt:

        Puberaal is ook “onvolwassen”, zoals pubers zich gedragen. Niet weten hoe het hoort. Koerang adjar.

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 7 maart 2022 om 2:06 pm: “Jammer dat ene Jan niet meer onder ons is ….die had had tenminste nog intrigerende opmerkingen”.

        Nu krokodillentranen huilen om het verlies van Jan (ik neem aan wijlen Mr. Dr. Ir. Jan Somers), meneer Mertens? U trok zich immers niets aan van zijn “tenminste nog intrigerende opmerkingen”, maar ging onverdroten voort met uw mantraatjes vol uitroeptekens en citaten.

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroix; ‘ene Jan etc.’- Hij was wel iemand, die met (zijn) kennis aan de discussie deelnam…..zonder inhoudsloze kreten uit te slaan!

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 7 maart 2022 om 9:28 pm: “…..zonder inhoudsloze kreten uit te slaan!”

        Hij (Jan Somers) had zelfs geen uitroeptekens nodig om zijn argumenten kracht bij te zetten. Hij schreef gewoon uit zijn blote kepala. Als hij al wat citeerde, dan meestal uit eigen omvangrijk oeuvre en niet uit andermans geestes product. Kom d’r maar eens om.

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroix;’geen uitroep tekens etc.’- Hij haalde meteen het Volkenrecht erbij.- Jammer; had best willen weten hoe hij op dit eindrapport zou reageren; veelvuldig extreem geweld, martelingen, verkrachtingen, standrechtelijke executies etc. en de diepe excuses van min.Rutte!

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 10 maart 2022 om 11:34 pm: “@PierredelaCroix;’geen uitroep tekens etc.’- Hij haalde meteen het Volkenrecht erbij.- Jammer; had best willen weten hoe hij op dit eindrapport zou reageren; ……”.

        Met “hij” bedoelt de heer ing. R.L. Mertens wijlen de weledelgeleerde heer Mr. Dr. Ir. J.A. Somers.

        Tja …. als de heer Mertens “best” zou willen weten hoe de heer Somers op “het eindrapport” zou reageren, dan heeft hij in al die jaren meedoen in de discussies over Tempo Doeloe en de roerige jaren er na in Indië/Indonesia, toch niet goed op de genuanceerde weloverwogen uitspraken van de erudiete heer Somers gelet, maar heeft hij zich met zijn mantraatje geheel in zijn eigen bubbel opgesloten.

        Wie voortdurend met kopkleppen op loopt, mist heel veel van wat er werkelijk is te zien.

      • R.L. Mertens zegt:

        @PierredelaCroix; ‘weloverwogen uitspraken etc.’- Nou en of! Echter we waren altijd oneens met elkaar(ook met U) over het resultaat van het Nederlands politiek beleid; Nu nl. schaamte(!) Wat ook door eind trapport is bevestigd. Jammer dat hij daar geen kennis van heeft kunnen nemen.

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L. Mertens zegt 11 maart 2022 om 10:14 pm: “Jammer dat hij daar geen kennis van heeft kunnen nemen”.

        De heer Mertens beziet de wereld alleen door het kiertje in zijn kopkleppen en oordeelt aldus slechts over het weinige dat hij van de wereld ziet. Hij kan zo ook niet weten wat wijlen de heer Somers “jammer” zou vinden en wat niet.

        Als de heer Mertens geniet van een boek of rapport, dan denkt hij dat anderen er ook van zullen genieten en als hij iets afkeurt, dan denkt hij dat anderen het ook doen. Hoe benauwend klein is zijn wereld.

  12. Jan Bakels zegt:

    Ik lees graag en hoor over mijn geboorte land en 18 fijne jaren ondanks WO2 kamp tijd, pemudas en diverse recente holidays.

    Maar ben zeer geirriteerd over het constane “gezijk” van de jongere generaties die de handelingen van NL 300 EN ZO jaren geleden meten met hedendaagse ver linkse hedendaagse maatstaven.

    • Pierre de la Croix zegt:

      @ Bakels.

      Hear hear. Me too.

    • R.L. Mertens zegt:

      @JanBakels; ‘constante gezeik etc.’ – Ook onlangs die van premier Rutte; diepe excuses etc.? @ ‘die van 300 en zo jaren geleden etc.’- Dat moet nog gebeuren. Zit u daar op te wachten…?

      • Bertsiap zegt:

        @”” Zit u daar op te wachten ?”” Ik zit op de bus te wachten naar KIEV maar die komt maar niet ! Zou er wat aan de hand zijn ?

      • Pierre de la Croix zegt:

        Er schijnt een gewapende overval plaats te vinden. Volgens de bendeleider in het kader van een politionele actie tegen een broedervolk. Het oponthoud kan van langdurige aard zijn. Beter met de bètjak rechtsomkeert maken.

  13. waluparmo zegt:

    Nogmaals. He boek van Piet Hagen :” Koloniale oorlogen in Indonesie”, die ik vertaald
    heb en ongcorrigeer( not edited)door de KITLV en uitgever Komunitas Bambu is afgkeurt.Is toch maar veschenen. Maar al 2 jaar niet uibetaald( 8 milloen rupiah).Wat een GLADAKKERS( sters) met zulke lage moreel!Wal Suparmo

    • R.L. Mertens zegt:

      @WalterSchwager; ‘4 films etc.’ – Jammer niet; Earth of mankind; Bumi manusia! Een uitstekende film over die koloniale periode. Met zowel Nederlanders en Indo’s in de/hun rollen.

  14. R.L. Mertens zegt:

    @ Revolusi in het Rijksmuseum, zondag jl. bezocht; – Een vleugje(!) waarheid gezien;
    -De gewelddadigheden in okt.1945 begonnen toen Britse troepen met in hun kielzog Nederlanders…..Alsof dat gebeurde; die woedende massa aan het moorden bracht etc.; dus geen door Nederland ondertekende Atlantisch Handvest(voorloper VN) aug.1941; ‘elk volk heeft het zelfbeschikkingsrecht= merdeka!; geen merdeka, dus amok= bersiap!
    – geen Bung Tomo; geen filmbeelden bersiap Soerabaja. Geen Westerling, geen Poncke Prinsen.
    Geen H.M van Randwijk; een volk dat voor tirannen zwicht … Geen film beelden van de overdracht, Batavia/Jakarta 27 dec.1949, toen onder hels gefluit en gejoel van duizenden Indonesiërs de driekleur werd gestreken! Wel onder luid applaus toen het rood/wit werd gehesen! Niet van de Nederlanders, natuurlijk.; die keken sip voor zich uit.- Geen J.de Kadt( kamerlid PvdA, die voorstander was voor vergelijk met de Republiek! Wel dr.Piet Sanders secr. van Van Mook; die protesteerde tegen de 1e politionele actie en ontslag nam! Hij werd verguisd en zijn familie in Nederland achtervolgd/bejegend. Wel; het portret van Tanja Dezentjé. Een Indische, geboren in Den Haag, telg van een plantage familie, die secretaresse werd van Moh.Hatta!
    Opvallend veel jonge bezoekers, weinig Indo’s …..

  15. vandenbroek@libero.it 1953 zegt:

    @dhr Mertens
    Vorige week zondagochtend bezocht ik de tentoonstelling Revolusi in het Rijksmuseum. Ik had wel wat artikelen over de opschudding veroorzaakt door de curator Bonnie Triyana gelezen, maar deze commentaren terzijde gelaten om mijn perspectief niet door post-koloniale troebelen te laten verwateren. Al met al bekeek ik d tentoonstelling met open vizier en ik werd niet teleurgesteld.

    Wat mij opviel waren vooral de foto’s van jonge Indonesiers. Ze staan niet zo serviel als op die koloniale Nederlandse foto’s in traditionele kledij maar ze kijken fier en zelfbewust in de cameralens. Verstokte kolonialen zouden toen zeggen brutaal.

    De foto van de tentoonstelling toont 3 jonge Indonesisch vrouwen : één gekleed in korte broek en korte laarzen aan, éèn gekleed in een korte rok die reikt behoorlijk boven de knie en éèn gekleed in een broek. Dat waren toen in die tijd toch geen typische kledingevoor Indonesische vrouwen! Datzelfde geldt voor de jonge Indonesische mannen. Op zich was dat al een Revolusi.

    Een zaal laat de gebeurtenissen rondom de Proklamasi zien, door sommigen verstokte kolonialen smalend en neerbuigend als een roepende van één of andere Liberation Movement gekenschetst, daarbij vergetend dat deze man, Sukarno wel president van de Republik en later door Nederland erkende VSI werd. Na de Proklamasi sprak Sukarno een dankgebed uit, dat door de Nederlandse propaganda helaas niet wordt opgemerkt. Meestal wordt een foto getoond van Sukarno, die de proklamasi uitspreekt, maar de tentoonstelling toont ook foto’s van het in grote getale aanwezige publiek, het was toch “Wij het Indonesische Volk”!

    Een foto toont Sutomo, bekend onder zijn bijnaam Bung Tomo met de juiste datum van de foto 1947, de propaganda deed en doet geloven dat de foto tijdens de slag om Soerabaja werd gemaakt in november 1945, maar de waarheid was al jaren anders. Anders dan door de Nederlandse propaganda wordt voorgesteld, sprak Sutomo zijn eerste radioredes uit op 13 en 15 oktober 1945. Toen pas begon “bloody Monday” in Surabaya. Sommigen willen mij doen geloven dat Sutomo het gepeupel ophitste, nou, nou!!!

    19 september 1945 betekent bij ons Nederlanders het vlagincident bij het Oranje Hotel in Surabaya, een provocatie op instigatie van VADM Helfrich en KNIL-gen. van Ooijen. Maar voor Indonesiers betekent 19 september 1945 de grote demonstratie met Sukarno op het voormalig Koningsplein in Jakarta, waar zwaarbewapende Japanse troepenmacht machteloos toekeek. Pramudja Ananta Tour was als jongeman aanwezig bij deze demonstratie en was bereid met stenen naar de Japanners te gooien. De dadendrang van Indonesiers maakte wel indruk op mij.

    Wat ik eigenlijk vanuit Indonesisch oogpunt mist bij de tentoonstelling Revolusi is dat aan Tan Malaka en de Madiun-opstand helemaal geen aandacht wordt geschonken. Toch een (schand)vlekje op het Indonesisch blazoen.

    Eèn hilarisch moment: op een filmpje komt de Commissie-Generaal met een vliegtuig in Batavia aan. Eerst stapt Schermerhorn uit, gelijk na hem een Hollander in Jas-toetoep met het welbekende horlogekettinkje duidelijk zichtbaar op zijn borst, het toonbeeld van het koloniaal gezag. Die man had totaal maar danook totaal niet begrepen wat er in Indonesië aan de hand was en die kwam met de Commissie-Generaal mee!!!

  16. vandenbroek@libero.it 1953 zegt:

    Een vraag aan de geachte Heer Mertens.
    Ik heb begrepen dat U ook de expositie “Revolusi” in het Rijksmuseum heeft bezocht. In de expositie komt in ieder geval een Indo-Europese familie Uhlenbusch in beeld. Maar is hun verhaal voldoende om de “Indische stem” in deze expositie te horen?

    Want wat lees ik in de bij de expositie horende catalogus op p.109:
    “Ijzingwekkend is het lot dat het Indo-Europese gezin Uhlenbusch(1) op 11 oktober 1945 ten deel viel. Vader Wilhelm Friedrich Uhlenbusch(2), zijn vrouw Christina(3) en hun 25-jarige dochter Anna Sofia(4) werden op die dag samen met twee andere families(5) slachtoffer van een moordpartij in het landinwaarts gelegen stadje Balapulang(6)”.

    Als deze volzin al 6 onvolkomenhede/omjuistheden bevat, is er dan wel geschiedkundige kennis en aandacht besteed om de “Indische stem” dwz Indisch perspectief laten horen?

    • Het verhaal is anders.

      Wilhelm Friedrich Uhlenbusch en Christina (Anna) Uhlenbusch waren broer en zus. Christina was sinds 03/04/1912 gehuwd met Hendrik Kort Alfred von Gallwitz.Op de Rijksmuseumlijst worden het echtpaar Von Gallwitz vermeld als “Heer Galwitz” en “Mevr. Galwitz”.

      Willhelm Friedrich Uhlenbusch was zoals gezegd de broer van Christina. Op de Rijksmuseumlijst wordt hij foutief aangeduid als “Mevr. Ulenbusch”. Anna Sofia Uhlenbusch was niet de dochter maar het nichtje van Christina (Anna) von Gallwitz-Uhlenbusch.

      Zij allen werden op 11 oktober 1945 samen met minstens 53 anderen mereendeels Indo-Europeanen afkomstig uit de directe omgeving van de Suikerfabriek Balapoelang slachtoffer van een massamoord.

      In Nederland wordt dit geweld aangeduid als “de massamoord in Tegal” maar de bloedige gebeurtenis heeft veel meer te maken met de massamoorden op merendeels Indo-Europeanen bij de Suikerfabrieken in die omgeving. Er kan beter gesproken worden over “de Suikerfabriekslachtpartijen in Tiga Daerah”, in de regentschappen Brebes, Tegal en Pemalang.

  17. R.L.Mertens zegt:

    @vandenBroek:’ijzingwekkend is het lot etc.’- Die hele Japanse periode, tussen/onder hen ongedeerd door gekomen. Dan plots door een razende meute te worden vermoord. Zo ook mijn oude oom, die terug ging naar de onderneming: denkend dat tempoe doeloe weer is terug gekeerd. Daar aangekomen belaagd/vermoord werd. -Woedend ben ik dat dit is gebeurd door ons politiek beleid: geen merdeka(!),dus amok=bersiaaap, boenoeh Belanda. De enige Indon.minister in het Londen kabinet ‘40-‘45 Soejono voorzag dit! Pleitte toen vurig om het zelfbeschikkingsrecht in de 7 dec.1942 HM rede op te nemen. Alle kabinet leden stemden tegen. Ook van Mook. Hij stierf aan een hartaanvallen na dat die HM rede, zonder het zelfbeschikkingsrecht, werd uitgesproken.*met groeten van uit het land van herkomst!

  18. vandenbroek@libero.it 1953 zegt:

    @dhr Mertens.
    Dat is mijn punt niet. Mij gaat het er om wat er precies na 17 augustus 1945 in het toenmalige Nederlands-Indie, eigenlijk in de Republiek Indonesia gebeurde, zoals Uzelf op de expositie Revolusi zag. Het Zelfbeschikkingsrecht had de Republik al zelf genomen, alleen dat had Nederland en ook Uw oom niet zo goed door, Zij waren met hun koloniale gedachten nog in Tempo Doeloe, ze hadden de voortekenen tijdens de Japans bezetting onderschat of helemaal niet opgemerkt. Maar dat lijkt mij ook verklaarbaar als men in die tijd in het interneringskamp of ergens in Australië vastzat volledig afgesloten van de Indische werkelijkheid. Wat in de oorlog in Londen gebeurde en na de Japanse capitulatie in 1945 in Den Haag was toch niet zo relevant voor Indie/Indonesië, een ver-van-mijn-bed-show.

    Mijn punt zijn de gebeurtenissen in augustus-oktober 1945. De Revolusi was aan de gang en die verliep in eerste instantie relatief geweldloos. Er waren talloze demonstraties om de revolutionaire geest aan te wakkeren. Het Indonesisch geweld was v.n.l. gericht tegen de Japans bezetting, maar begin oktober 1945 was er een omslag, er was sprake van radicalisering van het Indonesisch geweld dat uitmondde in de Suikerfabriekslachtpartij tussen 10 en 15 oktober. Het gaat dan niet om alleen om Uw oom , maar duizenden merendeels Indo-Europeranen, moedwillig afgeslacht in het gebied Tigah Daerah dwz Brebes-Tegal- Pemalang. Het onvoorstelbare werd voorstelbaar. Er was toch iets meer aan de hand. Om de daders of te doen als “een razende menigte”zoals als jarenlang wordt rondgebazuind lijkt me een iets te simpele verklaring voor deze bloedige gebeurtenissen tijdens de Revolusi, ook wel Bersiap genoemd.

  19. RLMERTENS zegt:

    @vandenBroek; ‘uw punt etc.’ -Hautain werd door ons hun merdeka gedoe ontvangen! Uit de kampen klonk het Wilhelmus met de drie kleur in top. ‘ Straks als onze jongens er zijn is gauw afgelopen. Ze zijn wat brutaler geworden met hun merdeka geroep. Een planter: net uit het kamp;’ even een bloedspoor trekken…,’ intussen vierden de Indonesiërs hun feest. Overal werd het rood-wit gehesen! In Batavia, Soerabaja ‘ hielpen Indo jongeren de Japanners de op hun gebouwen gehesen rood-wit vlaggen te verwijderen. Zij zagen nu hoe de Japanners de kampen ‘ beschermden’ . Zij wilden de wapens van de Japanners. Er ontstonden vechtpartijen. Toen bekend werd wat er in Soerabaja gebeurde: de verscheurde driekleur werd de kreet; ‘ bersiaaap en boenoeh/dood aan Belanda!’ Na het gesprek 4/10-‘45 moh.Hatta-vd.Plas: geen merdeka! sloeg de vlam in de pan. Soekarno vaardigde een voedsel boycot. Een ziedende meute tot gevolg..

  20. vandenbroek@libero.it 1953 zegt:

    Er waren in augustus/september 1945 wel vechtpartijen tussen Indo’s en Indonesiers maar die ontaardden niet direct in massale moordpartijen. Op 19 september 1945 was er in Soerabaja het vlagincident bij het Oranje Hotel waarbij de met een revolver gewapend IEV-voorman Ploegman dodelijk werd gewond, maar ook hier bleven directe dodelijke incidenten uit.

    Het gesprek tussen Hatta en van der Plas was niet doorslaggevend voor de verhoudingen tussen de jonge Republiek en de kolonisator. laat staan voor de Bersiap. Vergeet niet dat al op 5 oktober 1945 Indonesische nationalisten Depok binnenvielen en jacht maakten op Indo-Europeanen en hun sympathisanten. Daaraan veranderde een paar dagen later afgekondigde voedselboycot niets aan.

    Trouwens wat moet ik me bij een ziedende meute voorstellen. waar traden deze op? Het zijn van die stereotypen, die passen in het grijsgedraaide plaat van de Bersiap, maar geen helderheid verschaffen in de bedoelingen van de daders, terwijl de onderzoekers Cribb en Frederick toch uitgebreid erover geschreven hebben!

    • RLMERTENS zegt:

      @vandenBroek: ‘ gesprek vd.Plas met Hatta 4/10’45’ – Geen merdeka niet doorslaggevend? – De kern van conflict! Van de ellende die daarna kwam! Zoals wij het in Ambarawa ondervonden
      Waarom dacht u zelf dan: waarom bersiap ontstond? Wat wilden de Indonesiërs eigenlijk? Indo’s buiten de kampen zomaar tjingtjangen?

  21. In Depok begon het uitmoorden op 5 oktober 1945 , de suikerfabriekmoorden in Tigah Daerah duurden minstens van 10 tot 15 oktober 1945 , in Soerabaja begon de slachtpartij op 15 oktober 1945 , Bloody Monday. Wanneer begonnen het moorden in Ambarawa?

    En waarom ontstond de Bersiap? Heeft dhr Mertens Indonesische Nationalisten daarover ondervraagd, die waren toch de daders, welke daders en bij welke moorden?

    In de catalogus van de expositie “Revolusi” wordt als reden aangeven ” De in Tegal en omgeving wonende Indo-Europeanen, Ambonezen en Menadonezen moesten worden gedood bij wijze van vergelding voor het NICA-terrorisme in Jakarta” geweld tegen onschuldige Indonesische vrouwen en kinderen in. de hoofdstad. Dit werd gepropageerd in de Republikeinse radio-uitzendingen die vanuit Jakarta de strijdgroepen in Tegal bereikten, bron Anton Lucas (1991). Dat is toch wat anders dan een vage verwijzing naar een ongedocumenteerd gesprek tussen twee Heren, waarvan Van der Plas, toch maar een Indische ambtenaar met weinig politiek connecties in Den Haag, korte tijd later van het politieke toneel verdween.

  22. R.L.Mertens zegt:

    @vandenBroek ‘ begon het moorden op 5/10-‘45 etc.’ – Klopt, meteen na het gesprek Hatta-vd.Plas 4/10; geen merdeka! Van Mook werd door Den Haag verboden met de Rep.te praten!- Dacht u nou, dat ik in al mijn 18 reizen terug niet met de (geschoolde!) Indonesische generaties (vooral oudere) hierover heb gesproken? De verloochening (!) van het zelfbeschikkingsrecht = geen merdeka deed bij hen de Belanda haat opzwellen! -zie de slogan 8/‘45; Indonesia never again the life and blood of any nation!
    Al vanaf mijn vertrek als 14 jarige in 1949 intrigeerde mij; waarom/waardoor het zo gelopen is. Vooral toen de boeken van dr.L de Jong ; het Koninkrijk in de 2e.wereldoorlog verschenen!

  23. Vandenbroek@libero.it 1953 zegt:

    @ dhr Mertens. Ik heb het niet over de ouderen van de geschoolde Indonesische generaties, maar over de Daders van de bloedige gebeurtenissen gericht tegen vnl Indo-Europeanen tijdens de Revolusi. Zij die onderdeel maakten van de door U gebrandmerkte “ziedende Meute”.

    Bij dr L. de Jong is daarover nauwelijks tot niks te vinden, dat is toch een theoretische exercitie, alleen de daders kunnen feitelijk aangeven het waarom en waardoor! Alhoewel, de “ziedende meute” slachtte de slachtoffers met bijlen, bamboe roentjen en alles wat maar als slag- of steekwapend kon doorgaan. Hun doodskreten zullen ook wel door Uw geschoolde Indonesische generaties gehoord zijn. Wellicht weten zij wat er met de lijken van de vermoorden gebeurd is. Zoiets gaat toch niet onopgemerkt voorbij of vergis ik mij?

    • R.L.Mertens zegt:

      @vandenBroek:’ daders etc.’ – U wilt een verklaring hebben over hun daden? Is meer dan 3 eeuwen bezetting, vernedering, arm en nederig de koelie/katjong te zijn van de Belanda; niet genoeg? Altijd in de gebiedende taal te worden aangesproken! Godverdomme; lekas/snel etc. Altijd een stapje opzij te moeten doen voor die (Indo) Belanda’s , die in prachtige huizen wonen. Nimmer hetzelfde kunnen zijn als de Belanda: in je eigen vaderland !
      – Als ik pemoeda was, ….
      note: dr.L.de Jong heeft wel een pemoeda omschreven: dl.12

      • R.L.Mertens zegt:

        @vandenBroek; ‘daders 2 etc.’ – Ter aanvulling: vele pemoeda ‘s van toen(!) waren het ook niet eens met die rampokkende moordende vooral uit de kampongs afkomstige ‘ pemoeda ‘s’ !
        Ook de Republiek greep in; ook vanwege reputatie schade in buitenland. Al op 9/10’ 45 werden de Indo’s in kampen ter bescherming onder gebracht! In het Pelita blad zijn vele kampen be/omschreven

  24. Vandenbroek@libero.it 1953 zegt:

    Wat voor verklaringen voor hun daden vind ik dan voor de slachtpartij op b.v.b. de 7 kinderen, jongens en meisjes Wijk, variërend in de leeftijd van 2 tot 20 jaar. Hun namen staan naast die van de Uhlenbusch op een lijst bij de expositie “Revolusi”, maar ook op een verzamelgraf op de erebegraafplaats te Kalibanteng in Semarang, zie Oorlogsgravenstichting. Uw verklaring van “ 3 eeuwen” bezetting komt bij mij dan wel als een gotspe over.

    Of Uw goedpraten van het optreden van de Republik bij deze massamoorden, want wat lees ik bij de gevangenis van Brebes, een. Bersiap kamp:

    Brebes lag ongeveer 10 km ten westen van Tegal. De Gevangenis lag aan de zuid-oosthoek van de aloon-aloon (thans Jalan Slamet 1). Hier werden vrouwen en kinderen opgesloten; hun mannen en oudere jongens werden vermoord.

    Moordpartij
    Op 11-10-1945 om 5.00 uur ’s morgens werd een grote groep Nederlandse mannen en oudere jongens uit de omge­ving samen­gedreven bij de tennisbanen van de suikerfabriek Djatibarang. Vervolgens werden zij allen vermoord. Vermoedelijk gaat het hier om ca 150 personen. Niet alle (massa)graven zijn teruggevonden.

    Dan mag dhr Mertens en niet alleen hij, maar ook b.v.b. Mevr. Mary van Delden niet met het excuus komen dat Indo’s ter bescherming in zgn Republikeinse kampen werden ondergebracht. Dit heet nu Alternative Facts, een ander woord voor desinformatie.

    Wanneer wordt eindelijk het Indisch Verhaal verteld? ook dat kwam op de expositie “Revolusi” niet aan bod, we leven NU in 2022 , het wordt wel eens tijd dat dat Verhaal verteld wordt.

    • R.L.Mertens zegt:

      @vandenBroek; ‘ goed te praten etc.’ – Er valt niets goed te praten! Gewoon oorzaak geeft gevolg! Wat ooit ‘ gezaaid is’ zult ge oosten!! Door eeuwen heen: geweld: volgt geweld! Ned. heeft met geweld(!) heel de archipel gepacifieerd = ‘ vrede gebracht’ ! Zie de foto’s van Atjeh, Lombok ea: kampongs, desa’s in brand; pontificale foto ‘s van de heldhaftige marechaussee boven op de lijken van Inlandse manen, vrouwen en kinderen; lt,Colijn in een brief aan zijn vrouw: ‘ heb helaas zelfs vrouwen met hun baby ‘s aan het banjonet moeten laten reigen ‘ Het kon niet anders, voor koningin en vaderland’ Zo verging het ook in de bersiap!

  25. Vandenbroek@libero.it 1953 zegt:

    Atjeh lag toch in Noord-Sumatra en die oorlog was toch eind 19de begin 20ste eeuw?Volgens de “logische redenering” van dhr Mertens is er sprake van oorzaak Noord/Sumatra 19/20 eeuw en gevolg de moorddadige gebeurtenissen in bvb Toempang van 29 oktober 1945. Dat gelooft zelfs mijn moeder van 92,jaar niet.

    Ik ben in het Nationaal Archief en lees bij de Toempang- moorden dat Bambang Soemadi, hoofd Republikeinse politie en tijdens de Japanse bezetting oud-Wedana van politie samen met Raden Sam, regent van Malang medeplichtig was aan moord op 39 Europeanen, terwijl Raden Koeskar Dario als leider optrad. Dat is toch different koek als de “ziedende meute”.

    Dhr. Mertens nag toch met een beter onderbouwd en geloofwaardig verhaal komen.

    Dhr Mertens nag wel eens met een geloofwaardig Indisch verhaal komen.

    • R.L.Mertens zegt:

      @vandenBroek: ‘ onderbouwd Indisch verhaal etc.’ – En u onderbouwd verhaal?
      Het motief van de bersiap daders? Journalist Lunshof schreef, dat hij op de
      HBS onderwezen werd; Indië is van ons. En de Inlanders hielden van ons! – Nou hebben wij inderdaad ondervonden!

  26. ellen zegt:

    Nederlands-Indie was een narcistische wereld, compleet met een gouden kind (de Indo-Europeaan) en een zondebok (de Inlander). In de psychologie kan narcisme behoren tot DSM5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), een van de persoonlijkheidsstoornissen. En dat zegt al genoeg.

    • A. Olive zegt:

      “Nederlands-Indie was een narcistische wereld, compleet met een gouden kind (de Indo-Europeaan) en een zondebok (de Inlander).
      Als dat zo is dan is nu de Javaan het gouden kind en de Papoea het zondebok.

    • R.L.Mertens zegt:

      @Ellen; ‘ narcistische etc. ‘ – Indië was een raciale fascistische maatschappij! Met een gg.: met exorbitante rechten( een dictator ): mensen; zonder proces in gevangenschap/verbannen naar concentratiekamp Boven Digoel. Waar gevangenen in dit malaria gebied tot apathie/ gekte komen. En vanzelf (!) dood gingen! ( gewoon minder kinine geven..)

    • Pierre de la Croix zegt:

      ellen zegt 15 mei 2022 om 11:44 am: “Nederlands-Indie was een narcistische wereld, compleet met een gouden kind (de Indo-Europeaan)”

      Nou, nou Vrouwe Ellen, de Indo-Europeaan de anak mas van Indië? Goed, hij had het als regel beter dan zijn “inlandse” neefjes en nichtjes, maar werd op zijn beurt weer niet voor vol aangezien en zelfs gepiepeld door de totoks, zijn neefjes en nichtjes van Europese kant.

      Met respect voor u, maar wat mij zo stoort in los staande opmerkingen over Indië zijnde een racistische, narcistische en zelfs fascistische samenleving (Mertens), is de afwezigheid van “context”. Nu is er alleen dat voortdurend beschuldigende vingertje en nooit eens een verklaring en nuancering van de eigenschappen die tot veroordeling leiden, zoals een vergelijking met andere koloniale samenlevingen en vergelijking met de mores in de samenleving van de koloniserende landen.

      Ik noem maar wat, misschien is er nog meer context te bedenken die een verklaring zou kunnen geven WAAROM de Indische samenleving zo was zoals u die nu omschrijft.

      Van de heer Mertens hoef ik “context” niet te verwachten. Maar aan een verstandige weldenkende vrouw als u durf ik de vraag te stellen.

      • ellen zegt:

        Klik om toegang te krijgen tot Master_Thesis_Pascal_de_Rooij.pdf

        Fascisme, racisme en narcisme zijn bij elkaar gebracht in bijgevoegde masterthesis maatschappij geschiedenis.

        “De kolonisator legde de nadruk op de beschaving die de Nederlanders naar de kolonien brachten. De heersende gedachte van een achterlijke bevolking hing ook samen met het idee dat zij Europa zagen als een continent superieur aan andere continenten. Deze gedachte komt goed tot uiting in een uitspraak uit een boek uit 1897: Als kinderen veelal uit het (vrije) huwelijk van Europeanen en Inlandsche vrouwen voortsproten, is het geen wonder, dat zij zich door het Europeesch bloed, dat door hun aderen stroomt, boven de Inlander verheven achten.”

        Dit is een fragment uit het proefschrift van Pascal de Rooij, 2011.
        Nationalisme in beeld gebracht. Historische schoolplaten in Nederland en Duitsland, circa 1900-1970.

      • Noordin zegt:

        En wat van de Indo’s die Niet zijn ontstaan uit inlanders en/of Niet dierekt? Ik vind dit so eentonig beeld van de Indo. Dat is een halve verhaal vertellen van de Indo.
        Dat er tussen 19 de en 20 ste eeuw meer kinderen bijkomen van inlanders en die Dan de meerderheid vormen is een feit. Dat is Niet altijd so geweest. Nu wordt het so gedaan alsof 1 in 1000 een Chinese of Niet inlands moeders heeft.

        Dit klinkt wel heel mooi voor de Indonesiers want wat moeten zij Niet denken als ze achterkomen dat de Indo veel diverser is Dan zij denken.

        Dat gouden kind vind ik ook son koloniale onzin.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Noordin zegt 16 mei 2022 om 4:34 pm: “En wat van de Indo’s die Niet zijn ontstaan uit inlanders en/of Niet dierekt? Ik vind dit so eentonig beeld van de Indo. Dat is een halve verhaal vertellen van de Indo”.

        Nou mevrouw of meneer Noordin, schrijf dan maar over die andere helft. Misschien gaat dan nog een wereld voor mij en voor andere lezertjes open.

        Ikzelf, 83, van generasi satoe setengah en mijn hele leven ondergedompeld geweest in het rijke Indische leven in Indië/Indonesia en kampong Den Haag, denk dat het gros van de Indo’s is voortgekomen uit verbintenissen van Europese mannen met “inlandse” vrouwen. Met wie anders zouden die Europese mannen die zonder vrouw de archipel binnen voeren, de balé-balé hebben moeten delen dan met de lokale schonen?

        Toegegeven, een klein deel van de Indo-voormoeders zal niet “inlands” zijn geweest en van buiten de archipel zijn gekomen als b.v. slavin uit de Coromandelkust, Singhalese prinses uit Ceylon of Japanse huishoudster van een Deli-planter. Maar hun aantal acht ik verwaarloosbaar klein. Zo er in die tijd een CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) zou hebben bestaan, dan zouden zij er zijn geregistreerd onder de rubriek “diversen”.

      • Pierre de la Croix zegt:

        ellen zegt 16 mei 2022 om 10:24 am: “Klik om toegang te krijgen tot Master_Thesis_Pascal_de_Rooij.pdf – Fascisme, racisme en narcisme zijn bij elkaar gebracht in bijgevoegde masterthesis maatschappij geschiedenis”

        Wadoeh vrouwe Ellen, als die thesis uw antwoord is op mijn vraag aan u om “context”, dan zal ik haar zeker lezen. Mijn huiselijke omstandigheden laten het echter niet toe er nu even voor te gaan zitten.

        Ik moet nu aannemen dat u het geheel met de beschouwing en conclusies van de schrijver eens bent en dus geen behoefte hebt aan het plaatsen van kanttekeningen. Indien dat niet zo is, dan sta ik natuurlijk open voor uw mening, waarvoor u naar ik aanneem geen 100 + bladzijden nodig heb om die te ventileren.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Corrigenda ‘Pierre de la Croix zegt 16 mei 2022 om 7:58 pm, laatste zin: “…… nodig heb ….” moet zijn “….. nodig hebt …..”.

  27. R.L.Mertens zegt:

    @Olive: ‘ Papua, het zonde bok etc.’ – Door toedoen van Ned.! In geen 3 eeuwen naar hen omgekeken: plots in 1949: ‘ om hen tot zelfbeschikkingsrecht (!) op te leiden/ opvoeden!
    Terwijl ze toen nog in peniskokers rond liepen! – Uit frustraties vanwege
    het debacle! – En het resultaat: al weer en debacle in 1962! Premier de Quai bij het afscheid, ( met zijn piepstemmetje): ‘ dit is toch het aller beste voor onze(!) Papoea’s : met de klemtoon op ..poea’s!

    • Pierre de la Croix zegt:

      R.L.Mertens zegt 15 mei 2022 om 2:54 pm: “@Olive: ‘ Papua, het zonde bok etc.’ – Door toedoen van Ned.! In geen 3 eeuwen naar hen omgekeken”:

      De heer ing. R.L. Mertens spreekt zichzelf tegen, maar dat vindt hij kennelijk prima wanneer hij zijn mantra “Belanda Boesoek” maar weer kan uitventen.

      Want de heer Mertens heeft op I4E en JP bij herhaling verkondigt hoe slecht de Belanda is geweest voor het Indonesische volk door het 350 jaar lang (dit is een schaamteloze geschiedvervalsing, maar dat nu even terzijde) te onderdrukken en uit te buiten. Nu vindt hij het even slecht van de Belanda’s dat zij de Papoea’s 3 eeuwen lang (weer die geschiedvervalsing!) met rust hebben gelaten, c.q. hun eigen zaakjes hebben laten regelen, dus niet uit te buiten en onderdrukken maar hun “Merdeka” te gunnen.

      Het einde van de Merdeka voor de Papoea’s kwam pas onder Indonesisch bewind, in 1963. De Belanda Boesoek kon dat proces niet tegenhouden.

      • R.L.Mertens zegt:

        @PierredelaCroix: ‘ schaamteloze geschiedvervalsing ‘ : Oh ja, en waarom is dan de zo bloedige bersiap ontstaan? Om maar te zwijgen over die 500 oorlogen, die in de hele koloniale periode zijn gevoerd! Die hele Nederlandse geschiedenis van Indië is een schaamteloze vertoning van macht! Gewoon je oetak gebruiken!

      • Pierre de la Croix zegt:

        R.L.Mertens zegt 18 mei 2022 om 9:30 am: “@PierredelaCroix: ‘ schaamteloze geschiedvervalsing ‘ : Oh ja, en waarom is dan de zo bloedige bersiap ontstaan?”

        Een typisch voorbeeld van schaamteloos Mertensiaans knip- en plakwerk van teksten die niets met elkaar van doen hebben en de heer Mertens alleen dient om zijn mantraatje weer eens te laten horen/lezen.

        Het bij herhaling verkondigen dat Nederland, vanaf de VOC periode tot 1950 AD, 350 (driehonderdenvijftig) jaar over de HELE archipel, van Sabang tot Merauke, macht uitoefende en aldus de TOTALE bevolking aldaar heeft onderdrukt en uitgebuit, is geschiedvervalsing en als zodanig een platte, flagrante leugen.

        Het bij herhaling verkondigen dat er een direct oorzakelijk verband is tussen de bersiap en daarmee het ongebreidelde afslachten, martelen en verkrachten van duizenden weerloze burgers. vrouwen, kinderen en mannen van allerlei landsaard, door laffe Indonesische (c.q. Javaanse) heethoofden en die 350 jaar lange machtsuitoefening, getuigt óf van grote domheid, of van een tomeloze, abjecte, niet aflatende Belandahaat, of beide.

        Ben benieuwd of de heer Mertens nog in Indonesia verblijft en zijn retour ticket richting het land van de gehate Belanda’s in een verlicht moment heeft verscheurd. Als hij heeft besloten zijn Nederlanderschap af te zweren en voorgoed domicilie te kiezen tussen zijn onderdrukte Indonesiërs (alsdan is een permanent verblijf in Papua, voormalig NNG, the place to be) dan zou hij bij mij nog respect kunnen afdwingen vanwege consequent gedrag.

    • A. Olive zegt:

      Heer Mertens nou dat u ons precies heeft uitgelegd waarom die Papoea’s worden uitgemoord begrijp ik waarom er meer dan 600000 zijn vermoord sinds 1962 door het “bevrijdings leger” en waarom zelfs de Indonesische media daar niet naar toe mag gaan.
      Het is allemaal de schuld van dat landje waar u liever woont dan Indonesia.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Nou heer Olive, ergens heb ik op I4E gelezen dat de heer Mertens zich momenteel in zijn Utopia bevindt.

        Wellicht heeft hij eindelijk besloten daar voorgoed te blijven, want alleen ter plekke kan hij iets betekenen voor de nooddruftige Indonesiër.

        Geen woorden meer, maar daden. Beter laat dan nooit.

  28. Noordin zegt:

    Meneer Dela Croix, u mag me mvr ,Mr of alleen Noordin noemen. Wat u makkelijk is.
    83 en ook nog uit kampoeng Den Haag.Ach ja, Den Haag. Hmm,ok. Dit moet dus enige gewicht hebben. Neem mij Niet kwalijk als ik zeg dat ik daarvan Niet Onder de indruk Ben.
    Zelfs als we zouden aannemen dat de groep met niet inheemse stammoeders en ook met Niet alleen inheemse bloed Klein is, Dan nog zijn het Indo’s. Het Niet vermelden of het afdoen als Niet belangrijk zegt heel veel. En feiteljk als we naar hele geschiedenis klopt het ook niet. In de 17 en 18de eeuw waren nakomelingen van inheemse vrouwen helemaal Niet in de meerderheid. Dat zie we pas later in 19de eeuw.

    • Pierre de la Croix zegt:

      Noordin zegt 17 mei 2022 om 3:07 am: ‘Meneer Dela Croix, u mag me mvr ,Mr of alleen Noordin noemen. Wat u makkelijk is”.

      Ach …. ik neem graag de in onze samenleving gangbare beleefdheidsvormen in acht. De Keizer geven wat des Keizers is, een bijbelse wijsheid geleerd op de lagere school “met den bijbel” in Semarang. Ik zal het, gegeven uw aanwijzing en voor mijn gemak, bij “Noordin” houden.

      Ik heb over het ontstaan van de Indo mijn mening gegeven, gebaseerd op pikirans uit de eigen blote kepala, die weer zijn gevoed door wat ik in de loop van mijn leven over Indië sinds de komst van de eerste Europeanen in de archipel heb gelezen én gehoord (“oral history”). Ik ben niet uit op mijn gelijk. Dit blog zie ik als een platform om kennis en meningen uit te wisselen om er, als het effe kan, beter van te worden. Meer niet.

      Misschien mijnerzijds dan toch, met uw welnemen, een kanttekening bij uw “In de 17 en 18de eeuw waren nakomelingen van inheemse vrouwen helemaal NIET in de meerderheid.”

      Als u het zo kort door de bocht stelt, dan zou ik zeggen “WEL in de meerderheid” want de inheemse mannen, in grotere getale aanwezig dan de Europese, zullen zich ook in die tijd niet onbetuigd hebben gelaten.

      Maar het ging over Indo’s, officieel “Indo-Europeanen”, oftewel producten uit verbintenissen (echtelijk en buiten echtelijk) tussen vrouwelijke oorspronkelijke bewoners van de archipel (inlanders) en Europese mannen, die vanaf de 16de eeuw mondjesmaat op hun zeilscheepjes de archipel binnen voeren. Dus met uitsluiting van de inbreng van inheemse mannen in de aangegeven periode. Different cook.

  29. ellen zegt:

    Ik volg de discussie niet meer. Vroeger las ik wel iets over het feit, dat een Indo-afkomst heel populair is in Indonesie. En dat kan duiden op allerlei soorten mengsels, Het hoeft niet eens Europees bloed te zijn. Ook hoeft er geen sprake te zijn van Indonesisch bloed. Wijst Indo dus op een levenswijze, een lifestyle? Welke merkwaardige levensstijl is dat dan? Wie mag zich Indo noemen in Indonesie?

    • Bert Siap zegt:

      Er zijn Indonesiers ,die zonder het te weten Europees bloed hebben van een verre verre voorvader ! Geeft niks ze voelen en zijn gewoon Indonesier .Er zijn Nederlanders ,die zonder het te weten Indonesisch bloed hebben van een verre,verre voormoeder ! Geeft niks ze voelen en zijn gewoon Nederlander .Een van die Indonesiers is Mohammad Husni Thamrin 1894-1941 ,Held van Indonesia naar hem is de belangrijkste verkeersader in Jakarta vernoemd .Thamrin stond achter de petitie Soetardjo ,waarin onder meer gestreefd werd naar een zekere weg van onafhankelijkheid maar dan geleidelijk .Zeg Bung neem je ons niet in de maling Thamrin een Indo ? Zijn vader had een Indonesische moeder en een Engelse vader maakt hem Indo ja of nee ? Moeder ging dood toen nam haar broer de jonge Indo onder zijn hoede ,zo belandde hij in een neo -priyayi klasse ,zeg maar de betere Inlandse klasse ,aristocraten noem je die mensen.Ja is altijd nog beter dan in de kampong te belanden .In Indonesia heb je Indo,s en “” echte “” Nederlanders die de Indonesische nationaliteit hebben en hier erg gelukkig mee zijn .In Nederland heb je Indo,s en “”echte “” Indonesiers ,die de Nederlandse nationaliteit hebben en hier erg gelukkig mee zijn .Het gaat niet om je paspoort ! Het gaat of je je senang voelt in een land of niet !

      • A. Olive zegt:

        “Zijn vader had een Indonesische moeder en een Engelse vader maakt hem Indo ja of nee?”
        Mijn overgrootvader was niet alleen Engels/Soendanees maar had ook nog dual citizenship, Engels en Nederlands.
        De kinderen van deze Engelsman woonden in Engeland voor jaren maar waren geboren in Ned. Indie.
        Hoe ze dat dual citizenship kregen weet ik niet maar het zal wel iets te maken hebben gehad met veel geld want hun vader was rijk.
        Mijn vader was een Indo maar had geen druppeltje Nederland’s bloed.

        In de ouwe tijd mocht een werkgever in Indie niet trouwen met een Inlandse maar de bekende Bernie heeft dat wel kunnen doen. Zal ook wel iets hebben te maken met geld

      • Pierre de la Croix zegt:

        A. Olive zegt 17 mei 2022 om 5:54 pm: “In de ouwe tijd mocht een werkgever in Indie niet trouwen met een Inlandse”.

        Loooh Pak Arthur, hoe dese, “werkgever” (employer)? Ik denk dat je “werknemer” (employee) bedoelt. Maar dan …. betrof die atoeran iedere werknemer, of alleen die in gouvernementsdienst, dus een ambtenaar, inclusief een militaire ambtenaar, ook Jan Fuselier van het KNIL?

        En wanneer was “de ouwe tijd”? Mijn totok opa van moeder’s zijde was havenmeester in gouvernementsdienst en trouwde ergens rond 1890 officieel met een inlands meisje uit Banjoewangi, dat later mijn grootmoeder zou worden.

        Wel was een huwelijk met een inlandse niet bevorderlijk voor de carrière. Er werd verteld van mijn opa dat zijn huwelijk met een inlandse zijn carrière had belemmerd; ondanks een uitstekende staat van dienst is hij nooit havenmeester 1ste klasse geworden en daarmee nooit benoemd tot havenmeester van belangrijke havens als die van Batavia en Soerabaja. Het hoogst haalbare voor hem als havenmeester 2de klasse was havenbaas van Makasar en Semarang.

        Wijlen kolonel Heshusius schreef in zijn boek over het vooroorlogse tangsileven binnen het KNIL (lang geleden weggegeven en de titel vergeten) dat niets Jan Fuselier in de weg stond om zijn inlandse moentjie (concubine) of welke inlandse dan ook, te huwen. Integendeel, wie trouwde kreeg het recht om in een huisje buiten de tangsi te gaan wonen, een aantrekkelijke incentive om in het huwelijksbootje te stappen.

      • Dit boek? Het Koninklijk Nederlands-Indisch leger 1830-1950. Een Terugblik.

      • R.L.Mertens zegt:

        @Bertsiap: ‘ Thamrin etc.’ – Volksraad leden werden geacht voor hun huis de drie kleur te hijsen . Toen in mei 1940 met veel vaderlands liefde werd aangekondigd dat onze koningin en gezin naar Engeland is gevlucht hees hij de vlag halfstok! De overheid wist niet wat te doen….Indonesische nationalisten hebben zich bescheurd.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Walter Schwager zegt 18 mei 2022 om 4:14 am: “Dit boek? Het Koninklijk Nederlands-Indisch leger 1830-1950. Een Terugblik”.

        Zeer bedankt meneer Schwager!

    • Pierre de la Croix zegt:

      ellen zegt 17 mei 2022 om 9:15 am: “Ik volg de discussie niet meer”.

      Welke discussie, Vrouwe Ellen?

      Als u de discussie van gisteren en vandaag tussen Noordin en mij bedoelt, dan voegt u daaraan elementen toe waar het ons niet om begonnen was. Roewet dese, maar gèf neks. U kunt die discussie ook beschouwen als omong terlaloe kosong en overgaan tot de orde van uw dag, die hopelijk warm en zonnig is en plezierig voor u verloopt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s