Dekolonisatie Nederlands-Indië: de onderste steen boven

Vandaag wordt officieel het startschot gegeven voor een breed opgezet onderzoek naar de dekolonisatieoorlog in Indonesië, van 1945 tot 1950. Al enkele jaren wordt gepleit voor een nieuw wetenschappelijk onderzoek naar deze periode, waarbij beide kanten, zowel de Indonesische als de Nederlandse, worden belicht.

Evacuatie van gewonden. Tandjoeng Priok, 1945

Aanleiding voor het onderzoek zijn recente publicaties over het optreden van Nederlandse militairen in toenmalig Nederlands-Indië. Met name in Remy Limpachs ‘De brandende kampongs van generaal Spoor‘ kwam aan het licht dat de Nederlandse krijgsmacht structureel extreem geweld heeft gebruikt tegen de Indonesiërs.

Het kabinet ging eind vorig jaar akkoord met nieuw onderzoek naar de dekolonisatieperiode, en stelde er 4,1 miljoen euro voor beschikbaar. In september 2021 moet het onderzoek klaar zijn. Het wordt uitgevoerd door het NIOD, het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH). 

Getuigenissen

In het onderzoek naar de onafhankelijkheidsstrijd van de Indonesiërs en de Nederlandse reactie komt veel ruimte voor getuigenissen van Nederlandse en Indonesische burgers en veteranen. Daarnaast maken de onderzoekers gebruik van historische bronnen in Nederland, elders in Europa en in de VS, Australië en Japan om inzicht te krijgen in onder meer de rol van de politiek, van justitie en het leger.

Veel aandacht is er voor de communicatie tussen politici en legertop, tussen Den Haag en het bestuur in Indië, en de vraag wie op de hoogte was van de gang van zaken in Nederlands-Indië.

NIOD-directeur Frank van Vree: “We onderzoeken hoe de processen zich hebben voltrokken, vanuit verschillende perspectieven.” Daarbij gaat het volgens hem niet om ‘goed’ of ‘fout’. “We willen vooral aangeven wat er is gebeurd en wat we daarbij tegenkomen. Of het nu oorlogsmisdaden zijn of pogingen om dingen in de doofpot te stoppen. Of juist pogingen om conflicten te voorkomen, dat is wat we zullen beschrijven.”

Heftiger en grootschaliger

De drie betrokken instituten dringen al sinds 2012 aan op een diepgravend onderzoek. Recente publicaties en opgedoken oude foto’s van de militaire operaties toonden nog eens aan dat het geweld tegen onafhankelijkheidsstrijders en burgers zich niet beperkte tot incidentele excessen in een strijd waarin de krijgsmacht zich hoofdzakelijk correct had gedragen, zoals Nederlandse regeringen lang hebben volgehouden.

Van Vree verwacht dat het onderzoek zal aantonen dat de dekolonisatieoorlog veel heftiger en grootschaliger is geweest dan in Nederland lange tijd is gedacht. Ook de inzet van vliegtuigen voor bombardementen wordt onderzocht. “Dan zou de werkelijkheid nog wel eens gruwelijker kunnen zijn dan wij lange tijd hebben gedacht.”

x

Dit artikel verscheen eerder op de website van de NOS, 14 september 2017.

Dit bericht werd geplaatst in 9. Java Post. Bookmark de permalink .

76 reacties op Dekolonisatie Nederlands-Indië: de onderste steen boven

  1. Ik vindt dat de eerste noodzakelijkheid voor dit geschiedkundig onderzoek is het verbannen van het concept “oorlogs misdaad”. Dit geld zowel voor de Nederlandsche als de Indonesiese aspecten. Dat gruwelijke gebeurtenissen plaats hebben gevonden is uiterst duidelijk , en het onderzoek zal waarschijnlijk op meer van dergelijke gevallen stuiten. Er zijn twee problemen met het concept “öorlogs misdaad”. In de eerste instantie is dit een scheldwoord geworden, en geschiedkundig onderzoek moet geen scheldpartij worden. Het tweede punt is dat sinds het einde van de negentiende eeuw, oorlogvoeren sterk veranderde. Dit is grotendeels te danken aan onze technische ontwikkeling. Voor die tijd was het nog mogelijk voor onze kunstenaars om heroische aspecten van een strijd (een zeeslag bijvoorbeeld) te beschrijven met verf of poesie. Dat gebeurd niet meer. Ja, Picasso beschreef het bombardement van Guernica maar het is een veroordeling en niet een verheerlijking. Guernica was een aanval op burgers. Het is betreurenswaardig misschien maar oorlog kan niet meer gevoerd worden zonder walgelijke misdaden, hetzij door gebruik van gruwelijke wapens tegen soldaten of tegen burgers, en de eene moord partij lokt de andere aan.

    • kakipanah46 zegt:

      Dit is een duidelijke explicatie,een oorlog op zich is al een misdaad.Wordt er de nadruk opgelegd,dan is partijdigheid niet ver om de hoek.

    • Walter Schwager zegt:

      De definitie van een “oorlogsmisdaad” is vastgelegd in internationale conventies, die je dus niet zomaar kunt vergeten.

      • Ron Geenen zegt:

        @De definitie van een “oorlogsmisdaad” is vastgelegd in internationale conventies@

        En waren de misdaden die toen door Indonesiërs werden gepleegd, ook oorlogsmisdaden? Welk land was toen daarvoor verantwoordelijk?

      • Jan A. Somers zegt:

        “die je dus niet zomaar kunt vergeten.” En dus ook niet zomaar kunt gebruiken. Dat riekt naar ongefundeerde verdachtmakingen.

    • Ralph Ockerse zegt:

      Well said Boudy and I agree!

    • RLMertens zegt:

      @BoudewynvanOort; ‘ concept oorlogsmisdaad etc.’ – Een vrijheidsoorlog ook een misdaad? Onze 80 jarig oorlog? Een scheldwoord? Mi. zeker te beschrijven in verf en poëzie!

  2. Ælle zegt:

    Komen door de nieuwe getuigenissen wiki/Indonesische_Onafhankelijkheidsoorlog, de bronnen en referenties etc. dan te vervallen???

  3. Dominicus van den Bergh zegt:

    Er heeft geen dekolonisatie plaats gevonden. De gevluchte roergangers in Londen en na de bevrijding de roergangers in Den Haag hadden geen enkele intentie te dekoloniseren. Het werd gewoon een voortzetting door de “Roofstaat”. Alleen op bevel van Washington en de dreiging de Marshallhulp in te trekken koos de Roofstaat, eieren voor zijn geld en was het rap bekeken. Had men de weg gevolgd zoals de Engeltjes met India hebben gedaan dan was al het bloedvergieten en ellende bespaard kunnen blijven. De roergangers in Londen hadden van 10 mei 1940 tot begin maart 1942 bijna twee jaar de tijd om met mannen zoals Hatta en Boeng Karno om de tafel te gaan zitten en de overdracht aldus voor na de oorlog (want dat Japan ten onder zou gaan lag in december ’41 al vast) alvast te regelen.

    • Jan A. Somers zegt:

      “De roergangers in Londen hadden van 10 mei 1940 tot begin maart 1942 bijna twee jaar de tijd” Dat oorlogskabinet zonder legitimatie van het parlement was niet gelegitimeerd besluiten te nemen die de grondwet zouden aantasten. Er zijn wel besluiten genomen om na de oorlog te komen tot een rijksconferentie voor de staatkundige veranderingen. Dat zou de RTC worden. Ook de tweede zin van de proclamatie duidde daarop. Maar ja. het liep anders.

      • Dominicus van den Bergh zegt:

        Jan A. Ik denk niet dat in de toenmalige grondwet, bezetting en kolonisatie als hoofdstuk was opgenomen. De tijden waren ongewoon en regeren is vooruitzien. Men wist al ± 100 jaar hoe de Indonesische bevolking over de bezetting dacht. Men was donders goed op de hoogte van de plannen van Japan (Nanking!). Om de druk van de ketel te nemen en mannen als Hatta en Soekarno voor zicht te winnen had men toen al direct hen erbij kunnen betrekken gelijk de Engeltjes met India hebben gedaan en onderkoning Mountbatten hebben aangesteld om de klus te klaren. Maar ja, de geschiedenis is anders gelopen. Na alle verschenen boeken en publicaties over Nederland als kolonisator is het kennelijk nog steeds niet genoeg. Naar mijn bescheiden mening behoeven alleen de geschiedenis boekjes te worden aangepast. Op de Faceboek pagina Indoweb wemelt het van klagers over hoe slecht Nederlanders en mixen daarvan na 1945 zijn behandeld. Met geen woord over de Indische bevolking zelf en de 400 jaar terreurbewind van de Roofstaat. Ook de grote aantallen omgekomenen van de Chinese bevolking wordt met geen pen beschreven. Alle Europeanen en mengelingen daarvan, burger of militair waren verbonden en betrokken bij de 400 jaar bezetting van de Archipel. Toen het in augustus ’45 time to say good bye was hadden de NL roergangers andere plannen. Dat heeft de Indonesische bevolking geweten. Recent leesvoer; De brandende kampongs van generaal Spoor en Nederland Roofstaat.

      • Jan A. Somers zegt:

        “dat in de toenmalige grondwet, bezetting en kolonisatie als hoofdstuk was opgenomen.” Dat is helemaal niet nodig. De regering in Londen was zonder parlement lamgeslagen, kon alleen op de winkel passen. Wie had besluiten van die regering moeten uitvoeren? Een winkel die bestaat uit handelingen m.b.t. de oorlog. Wat die regering kon doen m.b.t. Indië > Indonesië werd gedaan: Minister Welter had laten weten dat na de oorlog een conferentie kon worden bijeengeroepen om hervormingen op staatkundig gebied voor te bereiden. De gouverneur-generaal ging echter verder. Als vervolg op de op 23 augustus in de Volksraad aangekondigde commissie, werd bij gouvernementsbesluit van 14 september 1940 de ‘Kleine commissie van bekwame mannen’ ingesteld onder de naam ‘Commissie tot bestudeering van staatsrechtelijke hervormingen’. Een telegrammenwisseling tussen de minister van koloniën Welter, minister-president Gerbrandy, en gouverneur-generaal Tjarda van Starkenborgh Stachouwer resulteerde in: ‘Opperbestuur voornemens na bevrijding Nederland aanstonds conferentie bijeen roepen vooraanstaande personen uit diverse deelen rijk teneinde kroon van advies dienen over aanpassing structuur Koninkrijk aan eisch tijden. In augustus 1941 deelde de Indische regering mee in overleg met het Opperbestuur ‘eerlang’ tot aanwijzing te geraken van degenen die uit Indië aan de rijksconferentie zouden deelnemen. Gouverneur-generaal Tjarda van Starkenborgh Stachouwer stelde minister Welter voor te komen tot een aanbeveling door de Volksraad van dubbeltallen. Enz. Het lijkt mager, maar dat was het enige wat die regering in Londen kon ondernemen: voorbereiden. En dat was na 15 augustus 1945 ook het doel van de Nederlandse regering. En die conferentie is er dan ook gekomen, resulterend in de onafhankelijkheid van de RIS. Opmerkelijk is ook dat tegen het einde van de oorlog in de reeds bevrijde gebieden buiten Java/Sumatra al een begin werd gemaakt met de vormgeving van de nieuwe staat Indonesië. Met succes! Het zou de basis worden voor die RTC!

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘alleen op de winkel passen’ – Wel besluiten( zonder parlement !) genomen om hervormingen etc. Zelfs de GG( met exorbitante rechten- en zonder een parlement!) verklaarde, idem namens Nederland( parlement zat in het nazi gevang) de oorlog aan Japan. Het ondertekende in aug.1941 het Atlantisch Handvest; Elk volk heeft het zelfbeschikkingsrecht. Verloochende ( met parlement!) dit recht te Batavia, 4/10’45. Geen merdeka, dus amok= bersiap, ‘politionele oorlog’ en het einde van Indië en een smadelijke aftocht. Na 70 jaar( incl. parlement) zwijgen, bagatelliseren; excessen, Limpach; structureel geweld, dan eindelijk een onderzoek. Om in het reine te komen met het verleden. Maar er komt ook nog een studie, hoe het andere landen is vergaan. Een soort (consumenten)oorlogsvergelijkingsonderzoek. Met zeer waarschijnlijk een ´warme douche´ als prijs voor de minst misdadige oorlogsland uit het koloniale tijdperk. En de winnaar is….. U raadt het.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Wel besluiten( zonder parlement !) genomen om hervormingen etc” Het valt wel binnen je verantwoordelijkheid om te zeggen dat je het voornemen hebt na de oorlog te gaan praten over enz. Dat tast je beperkte legimitatie niet aan. Dat was ook geen nieuw feit, het was een reparatie van de foute reactie op de petitie Soetardjo en de motie Wiwoho c.s. En dat praten begon buiten Java/Sumatra al vóór 15 augustus 1945, zonder bersiap (dat was de verantwoordelijkheid van NICA). “Zelfs de GG( met exorbitante rechten- en zonder een parlement!) verklaarde, idem namens Nederland” De GG verklaarde geen oorlog aan Japan, dat kon hij niet eens. Hij verklaarde dat Indië zich in staat van oorlog achtte (art. 33 IS), met kennisgeving aan de Japanse ambassadeur. Dat is nodig om de krijgsmacht te machtigen geweld te gebruiken. (u weet, de krijgsmacht is ondergeschikt aan de politiek). De GG legde hierover verantwoording af in de Volksraad. “idem namens Nederland” De GG sprak namens Nederlandsch-Indië, niet namens Nederland, dat kon hij niet eens. Nederland zelf sprak namens het koninkrijk, i.v.m. de KM. “parlement zat in het nazi gevang” Niet dus. Die exorbitante rechten zijn niet relevant, maar dat wist u misschien nog niet.
        “dus amok= bersiap” Stel dat ik een hekel aan u zou hebben (niet dus), zou u het dan normaal vinden dat ik uw hersens in sla? Waar de politie bij staat te kijken?

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘beperkte legitimatie etc.’ – Wie bepaalt dat? Regeren= besturen, heersen, is het opper gezag. Wel of niet met een parlement= controle. ‘min.Welter etc.’ – Men wist toch wel dat de nationalisten daar niet op zaten te wachten. ‘in staat va oorlog is’-
        gg. Starkenborch; de Nederlandse regering(!) aanvaardt deze uitdaging en neemt tegen het Japanse keizerrijk de wapens op! Gerbranduy in Londen; onnodig te zeggen dat mijn ambtgenoten en ik(!) volkomen instemmen met het door u reeds gisterenavond op grond van gemaakte afspraak; dat Nederlands Indië zich als deel van het rijk in oorlog bevind met Japan! Daar zit toch mi. geen woord frans/japans bij. ‘hersens in sla etc.’ – Die Indonesische politie man, zal zich wel 2x bedenken om op te komen voor die gehate belanda, die belaagd werd door een woedende menigte. U wel?

      • van den Broek van een andere generatie zegt:

        Opmerkelijk, maar al tijdens mijn middelbare school in Rijswijk/Delft werd mij uitgelegd hoe de Regering in ballingschap in Londen tijdens de oorlog functioneerde.
        Hoe kon de Regering in Londense ballingschap zonder Raad van State en Staten-Generaal functioneren, dus hoe kon zij (wettige) besluiten nemen volgens het toenmalige Staatsrecht?

        De regering koos voor de door haar af te kondigen “algemene regelingen” de term ‘Koninklijk Besluit KB, wetten konden niet uitgevaardigd worden daarvoor had men de Raad van State en de Staten-Generaal nodig , die zich in bezet Nederland bevonden.
        Zij besloot wèl duidelijk te doen uitkomen dat het hier ‘oneigenlijke’ Koninklijke Besluiten betrof: zij zouden een aparte serie gaan vormen, per jaar aan te geven met een letter (in ’40 de letter A).
        Die besluiten zouden officieel gepubliceerd worden in een Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, eventueel ook in een Nederlandse Staatscourant, die beide in Londen zouden verschijnen.

        In een arrest d.d. 30 oktober 1946 heeft de Hoge Raad beslist dat de ‘wetsbesluiten i.c. KB’ van de regering, genomen zolang de Staten-Generaal niet normaal functioneerden, rechtsgeldig zijn.

      • Jan A. Somers zegt:

        “hoe kon zij (wettige) besluiten nemen volgens het toenmalige Staatsrecht?” U weet toch dat er een staat van oorlog was? Dat heet tegenwoordig (dacht ik) anders, maar het blijft een uitzonderingstoestand. Als marineofficier weet u toch wat dat betekent? Het gaat ook de KM aan! Ik heb de toenmalige grondwet even niet bij de hand, maar nu: “Grondwet Art. 103:1. De wet bepaalt in welke gevallen ter handhaving van de uit- of inwendige veiligheid bij koninklijk besluit een door de wet als zodanig aan te wijzen uitzonderingstoestand kan worden afgekondigd; zij regelt de gevolgen. 2.Daarbij kan worden afgeweken van de grondwetsbepalingen inzake (…) van de grondrechten (…).” Ik dacht dat de regering in Londen hiermee voorzichtig is omgegaan. De regering koos dus niet, die had niets te kiezen. Gewoon het grondwetsartikel volgen. En de Hoge Raad kon in 1946 ook niet anders, die volgt ook gewoon de grondwet zoals dat hoort. Jammer dat mensen niet zelf lezen, moet ik elke keer weer komen opdraven.

      • e.m. zegt:

        @Jammer dat mensen niet zelf lezen, moet ik elke keer weer komen opdraven.@

        — Tja, wel jammer van uw kostbare tijd, meneer Somers. Maar de eerlijkheid gebiedt mij te melden, dat ik –waarschijnlijk niet alleen- u er zeer dankbaar voor ben, vanwege uw heldere en leerzame met historische feiten en zinvolle argumenten gelardeerde uitleggingen, exposé’s en gratis colleges.

        Ik weet van thermo-dynamica verder ‘nol’, maar heb ooit op de middelbare school meegekregen, dat een ‘perpetuum mobile’ niet kan bestaan.

        Eh bien, Jean Ferrat schreef en zong ooit het refrein:
        “”Pourtant que la montagne est belle
        Comment peut-on s’ímaginer
        En voyant un vol d’hirondelles
        Que l’automne vient d’arriver?””

        Oh, over ‘opdraven’gesproken, meneer Somers, ik hoop dat u inmiddels vlot uit de voeten kunt met die uitvinding uit 1978 van de Zweedse Aina Wifak.

        Goed begin van de nieuwe week . . .

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘Hoge Raad kon ook niet anders etc.’ – Dus ….? Is de oorlog wel of niet verklaard?

    • van den Broek van een andere generatie zegt:

      Dhr. Somers volgt wel een eigenaardige redenering, maar hij was ook niet in Londen. Ik verwijs naar deel 9 eerste helft van Het Koninkrijk der Nederlanden in de tweede Wereldoorlog van ene Heer Lou de Jong, misschien heeft dhr. Somers iets van hem gelezen. De Heer Lou de Jong lijkt mij terzake kundig en dient hier op te draven. Laat dhr Somers maar doordraven.

      Het ging niet om art 103 zoals dhr Somers oreert maar de discussie in Londen tijdens WO2 ging om artikel 21 van de Grondwet die bepaalde: ‘In geen geval kan de zetel der regering buiten het Rijk worden verplaatst’ ?

      De verklaring van dhr Somers klinkt misschien theoretisch wel leuk, zoals ook onderschreven door dhr Marawasin, maar heeft niets met de werkelijkheid in Londen te maken.

      We dienen wel uit te gaan van historische feiten i.c. gebeurtenissen in Londen, zoals door dhr. Lou de Jong vermeld. Ik weet wel dat het Standaardwerk van L. de Jong volumineus is, maar voor een beter begrip van de Nederlandse Geschiedenis dient zo’n werk wel op of naast het nachtkastje te liggen en ter zake geraadpleegd worden, anders wordt de Geschiedenis toch maar een opinie zoals bovenstaande Heren van uitgaan.

  4. Ælle zegt:

    Veteranen van een vergeten oorlog

    • R.L. Mertens zegt:

      Maar er zijn ook veteranen van deze oorlog die elk jaar, compleet in uniform, met onderscheidingen, in Roermond bij elkaar komen. Om te vergeten? De held uithangen? Te herdenken? Wat ?

      • Ælle zegt:

        Ambarawa: foto 33 De TNI heeft een kampong overvallen en de huisjes van hout en bamboe staan spoedig in lichterlaaie. Op deze manier proberen de republikeinse benden rust en orde te verstoren onder de bevolking van de bevrijde gebieden.
        Ambarawa: foto 33: Rampokkers door onze troepen gevangen genomen tijdens een poging tot brandstichting, worden door de Militaire Politie in verhoor genomen.

  5. Ælle zegt:

    Drie instituten krijgen geld voor een uitgebreid onderzoek.

  6. Dominicus van den Bergh zegt:

    Nederland, de “Roofstaat”. In 2002 schreef publicist Ewald Vanvugt een zwartboek met negatieve aspecten van het gedrag van Nederlanders overzee (vanaf de zestiende eeuw). Het ging om zeeroof, verkrachting, brandschatting, opiumhandel, slavernij etc. Net als de Engelsen en Fransen traden Nederlanders vaak hard op. Vanvugt ergerde zich eraan dat figuren als J.P. Coen, P. Heyn en M. de Ruyter nog steeds op een voetstuk staan en onze musea veel kunstschatten uit Azië en Afrika bevatten. Bij hem geen positieve kijk op kolonialisme. In 2011 verscheen een sterk aangevulde tweede druk, op basis van nieuwe research. Nu ligt er een even dikke derde druk, waarvan de titel is ontleend aan Multatuli, met nog meer voorbeelden van wreed gedrag van Nederland overzee. Deze editie is net als de vorige bedoeld als naslagwerk, waaruit iedereen die kritisch staat tegenover het kolonialisme wel argumenten en feiten kan opdiepen. Het vertoont weinig samenhang, maar is beter verzorgd en rijker geïllustreerd dan de vorige editie. Vanvugt vindt dat zwarte kanten van ons verleden nog steeds worden verdoezeld, al is er een kentering merkbaar. Er ligt dus een klus om 400 jaar misdaden te inventariseren, maak uw borst maar nat.

  7. laniratulangi zegt:

    WIE spreekt er hier van een OORLOG ? Indonesie heeft NOOIT een oorlog verklaart tegen Nederland….NOOIT….. Het was geen oorlog wat hier indertijd gebeurde,,,,,, Het was ONDERDRUKKING van Nederland op een volk dat voor zijn recht op VRIJHEID en ZELFSTANDIGheiD vocht. MEER NIET.

    • kakipanah46 zegt:

      @laniratulangi- Inderdaad kan hier m.b.t. de vrijheidsstrijd van Indonesia geen sprake zijn van een “oorlog” daar geen oorlogsverklaringen van beide zijde uitgegeven zijn. Desondanks zijn door beide zijden gruwelijkheden (misdaden) uit gevoerd met de ouverture de “bersiap” net na 17-08-1945.Toen waren er nog geen NL strijdkrachten aanwezig ,wel de Britse Imperial Army (Brits-Indie-ers en Ghurka´s) om ons hiertegen te beschermen.Ik had de leeftijd van acht jaar in Ambarawa (Midden Java)

      • R.L. Mertens zegt:

        @kakipanah 46; ‘ouverture bersiap etc.’ – Is door Nederland uitgelokt! Batavia 4/10/1945; geen merdeka! Dus amok; boenoeh belanda! Vertrouwende dat Britten, dit klusje voor Nederland zouden klaren. Zoals in Soerabaja. Echter, die lieten zich niet(meer) gebruiken! En vertrokken. (Ik, 10 jaar oud, in de kampong te Ambarawa)

  8. Dominicus van den Bergh zegt:

    Lombok Expeditie, 1894

    Colijn nam in 1894 deel aan de Expeditie naar Lombok[1][2] waarbij veel burgerslachtoffers vielen. Zelf was hij als officier ook bij de over en weer gepleegde wreedheden betrokken, zoals blijkt uit een lang na zijn dood gepubliceerde brief:

    Ik heb er een vrouw gezien die, met een kind van ongeveer 1/2 jaar op den linkerarm, en een lange lans in de rechterhand op ons aanstormde. Een kogel van ons doodde moeder en kind. We mochten toen geen genade meer geven. Ik heb 9 vrouwen en 3 kinderen, die genade vroegen, op een hoop moeten zetten, en zo dood laten schieten. Het was onaangenaam werk, maar ’t kon niet anders. De soldaten regen ze met genot aan hun bajonetten. ’t Was een verschrikkelijk werk. Ik zal er maar over eindigen.[3]

    Voor zijn optreden ontving hij in augustus 1895 de Militaire Willems-Orde. Onze latere minister-president. “Jongens van stavast”!….maaaaar “het was onaangenaam werk”

  9. J.W.Hoegen zegt:

    Ewald is schrijver van romans .
    Hij is geen historicus .

    • R.L. Mertens zegt:

      @JW.Hoegen; ‘Ewald is geen historicus- roman schrijver’ – Zijn boek; Wettig opium een roman? Zijn boeken; Zwartboek van Nederland overzee, De (geroofde) schatten van Bali? Bloed aan de klomp? -Onze historici (met enkele uitzonderingen) over onze Indië; witwassers van ons verleden!

  10. Dominicus van den Bergh zegt:

    Jan A.
    Radiorede van Koningin Wilhelmina
    Posted on 19 mei 2014 by Indisch4ever

    Voor en tijdens de 2de Wereldoorlog voerden de twee grootmachten Rusland en Amerika een sterk anti-koloniale ideologie. Vooral in Amerika en Canada was een sterke lobby aanwezig die zich fel verzette tegen handhaving van koloniën.

    Met het oog gericht op steunverlening van Amerika bij de bevrijding van Indië, sprak Koningin Wilhelmina vanuit Londen op 7 december 1942 haar befaamde radiorede uit:

    “Ik ben overtuigd – de geschiedenis en de berichten uit de bezette gebieden bevestigen mij daarin – dat het Rijk na de oorlog zal kunnen worden gebouwd op de hechte grondslag van volledig deelgenootschap, die de voltooiing zal betekenen van wat zich in het verleden al heeft ontwikkeld.
    Ik weet, dat geen politieke eenheid en verbondenheid op den duur kunnen blijven bestaan, die niet gedragen worden door de vrijwillige aanvaarding en trouw van de overgrote meerderheid van de burgerij.
    (…) Ik stel mij voor, zonder vooruit te lopen op de adviezen van de Rijksconferentie, dat zij zich richten zullen op een rijksverband, waarin Nederland, Indonesië, Suriname en Curaçao samen deel zullen hebben, terwijl zij ieder op zichzelf de inwendige aangelegenheden in zelfstandigheid en steunend op eigen kracht, doch met de wil elkaar bij te staan, zullen behartigen”.

    Het mocht niet zo zijn. De hazen gingen anders lopen. Bekwame mannen en commissies of niet nauwelijks bevrijd en geen nagels om aan de kont te krabben ging men het grootste leger ooit uit de grond stampen om die bruintjes maar eens mores te leren en laten zien wie de lakens uitdeelt en ook de badhanddoeken. Het zaaide direct wrevel bij onze bondgenoten en heeft Nederland een vijftien tot twintig jaar op achterstand gezet in de wederopbouw. Booswicht buur reed allang in Volkwagentjes en was te zien op de stranden van Schevingen (Zimmer frei) terwijl de Nederlander nog niet eens aan een brommertje toe was. “Bekwame mannen” !

  11. Walter zegt:

    Om mee te beginnen, de Amerikanen hebben de Indianen nooit hun land terug gegeven, nog de Australiers aan de Inboorlingen. Waarom, het “Recht” en de “Sterkte”van de meerderheid. De Europeanen hebben de Indianen uiteindelijk uitgeroeit. Toch hebben de Amerikanen alles te zeggen over Nederland.
    Engeland en India vochten zamen tegen de Japanners en dus werkten al met elkaar zamen wat leidde makkelijker tot een onafhankelijkheid.
    Nederlanders(Indos) en Indonesiers hebben dat verband maar heel weinig gehad. Bovendien was Nederland bezet en hadden ze belangrijker dingen aan het hooft.
    Engeland had een drie jaar voorsprong.

    • Ron Geenen zegt:

      @Engeland en India vochten zamen tegen de Japanners en dus werkten al met elkaar zamen wat leidde makkelijker tot een onafhankelijkheid.@

      Het moet ook in de aard van het beestje hebben gezeten. De Nederlander in het algemeen ging naar Azie toe om rijk te worden. Voor de rest bleek er weinig interesse te zijn. Om dat maar eens te vergelijken met de Spanjaarden in de Filippijnen die wel betrokken werden in het verbeteren van hun levensstandaard door o.a. scholing. Vermoedelijk waren de Engelsen ook minder cru dan het Nederlandse volk.

  12. R.L. Mertens zegt:

    Maar er zijn ook veteranen van deze oorlog die elk jaar, compleet in uniform, met onderscheidingen, in Roermond bij elkaar komen. Om te vergeten? De held uithangen? Te herdenken? Wat ?

  13. rimau zegt:

    rimau
    Uit het relaas van de Hr.Jan A somers is tot dan toe alles volgens het boekje gegaan.Ik vraag mij af waar ging het dan verkeerd????Wie was verantwoordelijk voor de volgende stappen???Ik weet het gaat hier zeer uiteen lopende besluiten.Ook Koningin Wilhelmina had een idee maar zij wilde Ned.Indie niet kwijt. Ik weet van de overeenkomst van Linggadjati die toen misluks is.
    m.vr.gr. rimau

    • Jan A. Somers zegt:

      Linggadjati is niet mislukt: Een akkoord tussen de delegatieleiders in de Veiligheidsraad, Van Roijen en Roem, van 7 mei 1949 gaf de grondslag voor een overdracht van de soevereiniteit zonder overgangsperiode. Dit akkoord bestond feitelijk uit twee eenzijdige verklaringen: Mr. Moh. Roem verklaarde overeenkomstig de resolutie van de Veiligheidsraad van 28 januari 1949 en de ‘ruling’ van 23 maart, dat er een bevel zou uitgaan tot het staken van de guerrilla-oorlog, dat er bereidheid was tot samenwerking gericht op het herstel van de vrede, en de bereidheid tot deelneming aan een Ronde Tafel Conferentie te Den Haag, ‘teneinde de onvoorwaardelijke overdracht van werkelijke en volledige souvereiniteit aan de Verenigde Staten van Indonesië te bespoedigen.’ In antwoord verklaarde Dr. Van Roijen onder meer dat op de Ronde Tafel Conferentie besprekingen zullen worden gehouden over de wijze, ‘waarop de onvoorwaardelijke overdracht van werkelijke en volledige souvereiniteit aan de Verenigde Staten van Indonesië in overeenstemming met de Beginselen van de Renville zal kunnen worden bespoedigd.’ Ondanks alle strijd was het in deze verklaring genoemde Linggadjati-akkoord, opnieuw geformuleerd in het Renville-akkoord, overeind gebleven.
      Waar het verkeerd ging? Op heel veel plaatsen, meestal elkaar niet begrijpen of wel begrijpen, maar niet mogen uitspreken. Plus dat velen het niet wilden begrijpen. Soms het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Het gekke is dat het hele proces uiteindelijk goed is gekomen, zoals Soetardjo en Wiwoho dat hadden gevraagd, maar toen niet gekregen. Dat was jammer, maar ja. Het gaat niet altijd zoals het hoort te gaan.

    • R.L. Mertens zegt:

      @rimau; ‘waar ging het dan verkeerd etc.’ – ad.Linggadjatti; Nederland wilde dat het verkeerd ging! Want de troepen aanvoer was op sterkte! Nederlands eisen; TNI (de ruggengraat van de revolutie!) opheffen, want er moest een federale leger komen incl. het Knil – Nederland Souverein= de baas in de overgangsperiode dwz. gen.Spoor de baas over de TNI(!). De Republiek mocht geen buitenlandse vertegenwoordiging hebben ( die een nieuwe natie juist zo nodig had-voor steun etc.) Nieuw Guinea uit de overdracht.
      Mede met argumentatie van; door de Republiek geschonden bestandsschendingen trok Nederland ten oorlog. Art. 17/2; geschillen voorleggen via arbitrage olv. voorzitter van het Hof van Justitie door Nederland genegeerd! Werkelijke redenen(!); de Nederlands staatskas was leeg! Vandaar operatie product; olie velden, ondernemingen; rubber etc. veroveren. VN; stop! USA; geen Marshal hulp!

      • Jan A. Somers zegt:

        Hier was niet de Nederlandse staatskas in geding, maar de Indische. De winst ging ook niet naar de Nederlandse staatskas maar naar de aandeelhouders, die zaten over de hele wereld en in onze pensioenfondsen.. En daar zit een vertraging in van oogsten, transport, verkoop, winst, winstuitkering. Daar kon de Nederlandse staatskas echt niet op wachten. Nog belangrijker, wat er in de ondernemingen aanwezig was werd gestolen en illegaal geëxporteerd. Plus dat er geen werkgelegenheid voor de bevolking was > honger. Plus dat er geen lokale belastingen op konden geheven.
        Als u niet wilt begrijpen, moet u me dat eerlijk zegen, dan hoef ik niet te reageren. U kunt overigens alles in de literatuur vinden, heb ik ook gedaan. Als sinjo kon ik me daar toch niet mee bemoeien.

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘de Indische staatskas in geding etc.’- Minister van fin. Liftinck wees april 1947 premier Beel in een lange brief op de financiële nood toestand; ‘een financiële situatie, die het koninkrijk(!) financieel-economisch aan de rand van de afgrond doet staan’.
        Beide genoemde bewindslieden van het kabinet; vertegenwoordigen toch de Nederlandse staat?
        Wie voerde hij eigenlijk in Indië oorlog; Nederland of Nederlands-Indië? Of is het één pot nat?
        Graag uw reactie.

      • van den Broek van een andere generatie zegt:

        Bovenstaande verhalen lijken mij weinig gebaseerd op feiten, veelal heersende meningen/vooroordelen. De Indische en Nederlandse Staatskas dient die wel op haar waarde beoordeeld worden, er dient weel begrijpend gelezen en geanalyseerd te worden.

        Op 1 Mei 1947 bedroeg het aantal troepen uit Nederland 87.000 welke sedert de aankomst van een nieuwe divisie tot 107.000 werd opgevoerd. Daarnaast bestonden in Ned. Indie onderdelen van het KNIL welke het aantal tot +/- 160.000 kan worden gesteld. Die mannen zaten daar niet gratis. Dat moest door iemand betaald c.q. gefinancierd worden.

        Art. 192 der grondwet verbood de uitzending van Nederlandse militairen tegen hun wil naar overzeese gebieden. Het oorlogskabinet had via het STAATSNOODRECHT met deze bepaling gebroken door bij K.B. van 22 juni 1944 E 45 de uitzending van dienstplichtigen te gelasten naar ELKE plaats waar hun aanwezigheid nodig mocht blijken. Een grondwetswijziging (nou ja, toevoeging! zonder kamerverkiezingen) uit het jaar 1946 had dit noodrecht GELEGALISEERD. Er werd wel creatief met het Staatsrecht in die tijd omgegaan, L. de Jong heeft het in zijn Standaardwerk soms over “mondeling K.B.” vind ik wel om te lachen. Dat was op de zaak letten.

        Dus die militairen uit Nederland werden uit de Nederlandse Staatsruif gefinancierd. En die KNILLERS!!!!

        Saillant detail is dat de Nederlandse Staat bij de besprekingen (RTC e.d.) de kosten van alle Nederlandse militairen door de RECHTSOPVOLGER dwz Indonesia wilde laten opdraaien., het gevloek van Sukarno c.s., wel in het Nederlands, was tot in Bali te horen

      • Jan A. Somers zegt:

        “Graag uw reactie.” Als u het niet zelf uitzoekt, zal ik het maar weer eens proberen. Indië was verantwoordelijk voor zijn eigen zaken, zoals KNIL, politie en bestuurskosten. Nederland was in verband met koninkrijkszaken (afscheiding) verantwoordelijk voor koninkrijkszaken. Zoals KM en KL. Waar het mij om ging is dat het denken over Indische zaken is blijven steken bij halverwege de 19e eeuw. Na de uitbuiting tijdens het cultuurstelsel heeft Nederland zich praktisch volledig teruggetrokken uit handel. Door de toelating van Europese en Amerikaanse ondernemingen is Indië toen een productieland geworden. Nederland had geen rechtstreekse inkomsten meer uit Indië, alleen via belastingen over in Nederland uitgekeerde winsten. Waarbij veel winsten overigens in Engeland en Amerika werden uitgekeerd. En een minister van financiën die niet zielig doet over de centjes is niks waard. Minister Lieftinck is voor veel mensen nog steeds bekend door het tientje van Lieftinck.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘uw reactie etc.’ – Dat de verdeling op papier(!), is als door uw is verwoord. Echter het was toch één pot nat! Het was Nederland, die in die periode alles bepaalde en regelde. Van Mook en de zijnen mochten alleen toekijken en ja knikken. Na genoeg ja knikken werd hij zelfs via de achterdeur uit geknikkerd. Nederland ging in oorlog ( terwijl in Nederland suiker/koffie nog op de bon was). Met ene echte Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon(!) Beel voor op. En toen het een debacle werd, maakte Drees sr. zijn boekhouding op. Conform het ‘sterfhuis principe’; zoveel mogelijk naar Indië toeschuiven!
        Inderdaad, het denken over Indische zaken is blijven steken ….. tot zelfs in het heden.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Het was Nederland, die in die periode alles bepaalde en regelde.” Uiteraard! Het ging om een afscheiding van een gebiedsdeel uit het koninkrijk. Dus een koninkrijksaangelegenheid. Maar Indië nam wel het voortouw met de voorbereiding van ‘de Hoge Veluwe’, de facto erkenning! En Van Mook had als eerste contact met Soekarno, wat hem ook niet in dank werd afgenomen. En Van Mook bleef dooronderhandelen met Sjahrir, wat ook niet zo welgevallig was. En Van Mook kwam samen met Sjahrir tot de Linggadjatiovereenkomst. Zij hebben dat wel geweten, beiden afgeserveerd! Maar de akte van soevereiniteitsoverdracht was wel conform de beginselen van Linggadjati. Zonder dat Van Mook en Sjahrir daarbij konden zijn!
        “geschillen voorleggen via arbitrage olv. voorzitter van het Hof van Justitie door Nederland genegeerd!” Art. 34 Statuut van het Internationaal Gerechtshof: Slechts staten kunnen partij zijn in voor het Hof te brengen zaken. En de RI was nog geen staat! Dit laat duidelijk zien dat Linggadjati bedoeld was als grondslag voor de toekomstige staat RIS en de Unie met het koninkrijk. En zo gebeurde het ook uiteindelijk. Een overeenkomst in elkaar gesleuteld door de RI en Indië, niet Nederland!

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘Indië/vMook nam het voortouw’ – En, hoe het is vergaan? Van Mook is kwaad daarna vertrokken en de Indonesische delegatie zwaar beledigd. Wat overbleef was wantrouwen.
        ‘tot Linggadjatti etc.’- En Sjahrir een ‘dolksteek in de rug’ kreeg van Van Mook. Die nb. enkele maanden daarvoor verheugd was over ondertekening, en nu voor de radio de 1e actie aankondigde met; ‘als lankmoedigheid ophoudt etc’. Zijn assistent dr.P.Sanders, de enige Nederlander tegen deze oorlog was, trad af. Niet lang daarna werd ook van Mook toch opzij geschoven. Wie een kuil graaft….’slechts staten kunnen etc.’ – Daarom staat er in art.17/2 van Linggadjatti; geschillen via arbitrage; door de conferentie(!) aan te vullen met een voorzitter(!) van het Hof van Justitie cq. een voorzitter van een andere nationaliteit! En Nederland dorst dat niet aan….Dat is toch iets anders wat u beweert/suggereert.

      • Jan A. Somers zegt:

        Maar het resultaat geldt: Een overeenkomst in elkaar gesleuteld door de RI en Indië, niet Nederland! En doordat die overeenkomst gericht was op de toekomst kon die arbitrageclausule niet eens gebruikt worden. Dat was voor het vervolg op Linggadjati, na de soevereiniteitsoverdracht. Het (verlate) resultaat van Linggadjati! Geweldig toch, die overeenkomst van Linggadjati?

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘overeenkomst in elkaar gesleuteld door de RI en Indië, niet Nederland’-
        Niet Nederland? Er staat toch wel degelijk; ondertekenaars namens het Koninkrijk der Nederlanden(!) en de Republiek! Of bestaat er ook voor u een koninkrijk Indië? Indië was toch het twistpunt? En art 17 gaat over/om ; alle(!) geschillen, welke naar aanleiding van deze(!) overeenkomst(!) mochten rijzen! ‘voor het vervolg van Linggadjatti, na de de soevereiniteitsoverdracht’ – Na de souvereiniteitsoverdracht 27/12-’49? Toen enkele maanden daarna de hele Unie door Bung werd opgedoekt, had het Koninkrijk der Nederlanden helemaal geen fut meer om enig protest aan te tekenen. En de door van Mook opgerichte federale staten zich keurig, zonder blikken of blozen, achter de Republiek schaarden. Er was niets meer voor Nederland te sleutelen.

  14. Indisch4ever zegt:

    Film van 2 uur kickoff excessenonderzoek in pakhuis de Zwijger 14 sept.

    Het onderzoek kent 9 deelonderzoeken.
    Met elk de eigen verantwoordelijke onderzoekers.
    http://www.ind45-50.org/onderzoek

  15. van den Broek van een andere generatie zegt:

    Let U even op bij Bersiap: citaat……..Gestreefd zal worden naar een grondig en ook kwantificerend onderzoek……

    Ik zal toch eens vragen wat dat kwantificerend onderzoek inhoudt want dat is anders als een kwantitatief onderzoek. Ik zou wel willen weten wat zij gaan onderzoeken, toch niet dat atlasje dat ik in elkaar sta te husselen, na ja “procesbeschrijving van de Bersiap in tijden van revolutie”.

    • Indisch4ever zegt:

      Kwantificerend?
      Ik vat dat op als cijfers vaststellen. Hoeveel incidenten, hoeveel doden.

      • van den Broek van een andere generatie zegt:

        Cijfers: hoeveel incidenten en hoeveel doden is wellicht bekend maar ik ga een stap verder

        in welke steden vielen de meeste/minste doden?
        In welke gebieden (inclusief de dorpen) vielen de meeste/minste doden?
        In welke periode (welke weken) in de Bersiap (ruim begrip) vielen de meeste/minste doden.
        Onder welke omstandigheden vielen deze doden? Sommige duiden aan dat de Republikeins “effective control” had over bepaalde gebieden. Wat hiel dat dan precies in?

        Dat niet alleen: er zijn een onbekend aantal vermisten , schattingen geven tussen de 5 en 30.000 vermisten aan, dat zijn toch wel grove schattingen.
        Die mensen zijn op een gegeven moment als vermist opgegeven! En toen?

        B.v.b. In Bandung sleepten de zgn pemoeda’s Indo-Europeanen de kampong in en deze mensen werden in bepaald huizen gemarteld en daarna gedood. Dat zal toch niet onopgemerkt gebeurd zijn? Met of zonder medeplichtigheid van de kampbewoners?

        Een ander voorbeeld. In Soerabaja haalden de zgn pemoeda’s Indo-Europeanen bewust uit hun huizen. Een gedeelte van die slachtoffers,uit precies aangegeven wijken kwamen in de Simpang-Club terecht en de overlevenden belandden tenslotte in de Werftstraatgevangenis. Uit die gevangenis werden meer dan 2.384 mensen bevrijd. Het is toch niet toevallig dat al die2.384 mensen daar waren, daar gaat toch wel wat planning aan vooraf.

        Maar niet alleen op Java gebeurde deze al dan niet l georganiseerde pogroms, kijk maar naar Sumatra, maar ook Celebes of Borneo

        Omstreeks 10 Oktober (let op 10 Oktober) besloot Soekarno c.s. de Indo-Europeanen voor hun bestwil in de zgn Republikeins kampen op te sluiten, eigenlijk voordat er van enige Bersiap sprake was. How come? Dat niet alleen, iets meer dan vijftig duizend (50.000) Indo-Europeanen werden naar die kampen getransporteerd m.a.w. er was sprake van een etnische zuivering of woorden van gelijke strekking. Ook dat vergt organisatie. Mijn vraag is dank, hoe wverliep dat proces?

        Mijn veronderstelling is dat bovenstaande processen niet automatisch en toevallig plaatsvinden, vandaar dat ik wat gegevens aan het verzamelen ben, gewoon wat cijfers op een rijtje te zetten en op een gegeven moment heb ik wellicht plausibele verklaringen, antwoorden zogezegd en niet zo gedaan.

  16. Drs R.B.Thomas zegt:

    Een onderzoek naar de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesie. U begrijpt ik gebruik bewust het erg koloniale woord “dekolonisatie” niet, komt wel heel erg laat. Nu de generatie die deelgenomen heeft aan de Politionele Acties er bijna niet meer is komt dit onderzoek. Natuurlijk heel zinvol maar te laat om nog enig effect te hebben. Zonde van die 4,1 miljoen euro,dat is erg veel geld dat veel beter gebruikt kan worden.Als historicus ben ik voor onderzoek maar dan kort na de Politionele Acties. Nu zijn we meer dan 70 jaar verder. Hoe denken de Indonesiers over dit onderzoek. Er zijn historici actief in Indonesie die onderzoek doen.
    Drs R.B.Thomas

    • Ron Geenen zegt:

      @Zonde van die 4,1 miljoen euro,dat is erg veel geld dat veel beter gebruikt kan worden.@

      Mee eens. Dat geld had als compensatie van diverse groepen van Indische komaf meer resultaat gehad. Maar daarvoor kon geen begroting voor worden gemaakt.

    • Indisch4ever zegt:

      Dat snap ik niet.
      Historisch onderzoek wordt erg veel tientallen jaren later of eeuwen en millennia later gedaan. Heel normaal.
      Nu… kan men nog ooggetuigen zelf spreken. Of de kinderen van ooggetuigen.

      Natuurlijk had men in de vijftiger jaren al veel kunnen doen. Maar dat was notdone.
      Maatschappelijk wilde men die hele indonesiekwestie gaarne vergeten.

      • Ron Geenen zegt:

        @Maatschappelijk wilde men die hele indonesiekwestie gaarne vergeten.@

        Toch maakt Mr. Thomas een punt. Nu de meeste Nederlanders, vooral de jongere generatie, niet eens weten wat het verschil is tussen een Indonesier en een Indische, is er waarschijnlijk weinig interesse en zal het Den Haag weinig kwaad doen. Als je er lang genoeg mee wacht, wordt het zo zacht als boter in de zon.
        Toen was het een kwestie van willen vergeten en vandaag weten de meesten niet eens waar en wat Indonesie is en wat er toen eigenlijk is gebeurd. Het is gewoon net als de Backpay, van het zelfde laken een pak. Het schrijven van mevrouw Zegveld geeft ook te denken.
        Den Haag is vrij goed in politieke spelletjes (Koopmankunst?)

    • R.L. Mertens zegt:

      @drsRB.Thomas; ‘hoe denken de Indonesiërs over dit onderzoek’ – Waarom moeten wij dat weten? Wij hebben de Duitsers toch ook niet gevraagd, hoe wij 5 jaar nazi tijd hebben beschreven? Nog een paar miljoenen erbij; om te onderzoeken hoe de Indonesiërs denken over dit/ons onderzoek? ‘historici actief in Indonesië’- Reken maar. Ook vooral jonge Nederlandse/ers die daar allerlei monumenten tegen komen over gebeurtenissen, die niet eens in onze Indische geschiedenis zijn vermeld. Alles wat verzwegen is wordt nu geopenbaard. Vooral als straks de ‘eerste uitkomsten’ van dit onderzoek komen.

  17. van den Broek van een andere generatie zegt:

    Ik gebruik bewust het woord “dekolonisatie” niet omdat het te algemeen is. Mij gaat het om de Bersiap-periode, een periode is tot nu toe door Nederlandse historici onderbelicht, rekening houden dat er 3.500 doden en duizenden vermisten van Nederlandse kant zijn te betreuren.
    Het is meer van betekenis welke woorden ik wel gebruik.

    Een onderzoek kort na de politionele acties: welke politionele actie? de pre-politionele actie van Palembang, de eerste of de tweede politionele actie. Ook weer een te algemeen gesteld vraag waarvan het criterium in het duister blijft hangen. Hetzelfde is het criterium van 15 Augustus 2017, ook totaal willekeurig.

    Citaat ….Er zijn historici actief in Indonesie die onderzoek doen……. ook weer te algemeen
    .Welke Indonesische historici doen onderzoek naar de Bersiap?

    En een onderzoek moet effect hebben…..over 4 jaar.? Dat onderzoek is geen musical waar het om het effect gaat, anders kan dhr Thomas beter naar de film gaan.

  18. Drs R.B.Thomas zegt:

    De Bersiap periode wordt door verschillende historici (Engelse en Amerikaanse) beschreven maar wel als onderdeel van de Indonesche strijd voor onafhankelijkheid. De meeste boeken beschrijven de Bersiap tijd als onderdeel van het grotere geheel van het onstaan Indonesie.

    • R.L. Mertens zegt:

      @Drs.RB.Thomas; ‘bersiap onderdeel van de Indonesische strijd etc.’ – Dat is het ook. En natuurlijk ook ‘van het ontstaan’ van Indonesië. Bersiap= wees paraat, was de kreet die ontstond toen Nederland begin oktober 1945 ‘geen zelfbeschikkingsrecht’= geen merdeka toestond. Waarop daarop volgend een voedsel boycot volgde, gericht tegen alle belanda’s en hun aanhangers. Boenoeh belanda= dood aan alle Nederlanders.
      Waarbij vooral Indo families( zonder vaders) ea. buiten het kamp verblijvend, het slachtoffer werden. Terwijl zij tijdens Japanse tijd welles waar vijandig, doch links werden gelaten.

      • van den Broek van een andere generatie zegt:

        Wat ik van dhr Mertens niet snapt, dat hij niet het Standaard werk van L. de Jong raadpleegt en m.n. dat deel over de Indonesiers, Soekarno etc. dat gaat over de proclamatie en wat zij daarbij in beschouwing namen dwz datzelfde Atlantic Charter waar hij het zo vaak over heeft. Als hij dat en wat andere dingen over de Indonesiërs leest, dan kan hij niet alleen op basis van feiten maar ook met recht spreken.

        Natuurlijk is het belangrijk wat Indonesiers denken over dit onderzoek. Indonesische historici werken er niet alleen aan mee, maar het gaat ook over de gezamenlijke geschiedenis van Nederland en Indonesië, GEZAMELIJK. B.v.b. de Bersiap dient van verschillende standpunten bekeken te worden, want die daders waren toch Indonesiers of heeft dhr Mertens daar een ander mening over? Daarom juist hebben we die Indonesiers nodig om wat licht te werpen op die daders. Die ander generatie denkt dat , het louter en alleen wijzen op het amorfe begrip PEMOEDA’S evident is om Indonesië als verantwoordelijke aan de schandpaal te nagelen. De zienswijze van dhr Mertens en die andere generatie geeft alleen de hoogmoed en post-koloniale arrogantie aan.

      • R.L. Mertens zegt:

        @vdBroekveag. ; ‘andere dingen over de Indonesiërs etc.’- Zoals bv. de Jong’s optekening, volgens Nederlandse ambtenaren(!); ‘dat menigeen hunner, alsook in menig lid van andere volkeren die de archipel bewoonden, een verdrongen(!) agressiviteit smeulde(!) die in situaties van strijd en spanning leiden kon tot het begaan van onuitsprekelijke wreedheden. Liet één de remmen los, dan had het een infecterende(!) invloed op anderen’. -Nou, nou, geldt het ook niet voor al die volkeren aan de Noordzee? De Germanen, de Ariërs, Die Ajax hooligans? Sommigen gaan zelfs zonder enige aanleiding tot agressie over. Agressie, zoals ook de Indonesiërs onze politionele(!) actie bestempelden. Wat dit betreft ben ik het roerend eens met de analyse die M.Pagee- zie haar opmerkingen over ons en dit onderzoek, elders; wij willen maar niet begrijpen dat wij net zo als andere volken tot wreedheden kunnen overgaan! En heus niet die moraal ridders zijn, waarvoor wij ons altijd voor uitgeven; met dat vingertje!- zie onze koloniale feiten! In onze geschiedenis als helden daden opgetekend. .

      • Jan A. Somers zegt:

        “bersiap onderdeel van de Indonesische strijd ” In mijn ogen is de bersiap een schandvlek op de Indonesische vrijheidsstrijd. Tevergeefs bestreden door Soekarno, Hatta c.s. En de slachtoffers zijn niet erkend, ook niet door de Indische gemeenschap in Nederland.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘bersiap een schandvlek’ – De uitwassen ervan is zeker een schandvlek.Om dan de gehele groep jongeren die opstonden om hun vaderland te verdedigen te veroordelen, kenmerkt de houding van de ‘oud kolonialen’ en hun adepten. Ook de republikeinse leiders wezen deze uitwassen af en namen maatregelen. Door medio okt.’45 bescherm kampen op te richten . Als gijzelingskampen door ons betiteld. (deze bewoners zijn in 1947 olv. Indonesische militairen naar Nederlands gebied afgevoerd- zie M.v.Delden)) Wij, buitenkampers in Ambarawa, zijn de dans ontsprongen door tijdens een Britse uitval naar de beschermde kampen te vluchten. Een familielid werd toen getroffen en bleef achter. Zij bleek later, verzorgd te zijn door het republikeinse rode kruis. En is in 1948 met ons herenigd. Onze kennissen in Malang werden onder TNI geleide naar de kampen begeleid.

      • Jan A. Somers zegt:

        “gehele groep jongeren die opstonden om hun vaderland te verdedigen te veroordelen” Uit Soerabaja weet ik me te herinneren dat de bersiappers er helemaal niet op uit waren als nationalistische vrijheidsstrijder op te treden. Fabrieksproletariaat, werkloos, arm, hongerig. Opgezweept in de richting van de have’s. En daar stond je dan op het verkeerde moment, op de verkeerde plaats. Met een plaatsje op Kembang Kuning, als je ten minste niet in de Kali Mas was afgedreven. Voor mij zijn de echte pemoeda’s de echte ex-PETA-militairen. Dat merkte je bij de roadblocks die ik dagelijks op mijn melkronde moest passeren. Correct gedrag! Geen problemen als je je ook correct gedroeg. Maar die groepen raakten al snel vervuild door meelopers met andere bedoelingen. Er ontstonden ook groepen djago’s, echte haantjes, die zwaaiden met zwaarden enzo.. Maar als je vriendelijk bleef had je meestal ook geen problemen. Voor de zekerheid had baboe Soep mij wel voorzien van een roodwit speldje.
        Van die beschermingskampen heb ik niet veel gemerkt. Mijn bescherming was in de Werfstraatgevangenis. Bescherming? Was toch niet nodig? We hadden gewoon overgedragen kunnen worden aan de dagelijks langsrijdende Brits-Indische militairen die een opdracht voor evacuatie hadden. Hadden ze zichzelf toch makkelijk kunnen maken!Maar ja, twee keer werd een onderhandelingsdelegatie vermoord! En moesten we met veel geweld en bloedvergieten worden bevrijd. Jammer! En het Goebengtransport dat op weg was naar de beschermde Darmowijk!
        Mijn moeder en zus zaten in de beschermde woonwijk Darmo. Tot dat die Britse bescherming onmogelijk werd gemaakt door Indonesische acties. Terwijl die vrouwen en kinderen gewoon konden worden overgedragen aan de Brits-Indische militairen. Makkelijk toch? Nee, zij werden van hot naar her versleept tot in Patjet, ook niet zo’n prettige verblijfplaats. En toen ze na bemiddeling van het Rode Kruis mochten worden vrijgelaten, ging dat niet over de kortste weg (zo’n 60 km) naar Soerabaja, maar kilometers ver versleept naar Semarang. Over bescherming gesproken!

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘de bersiappers etc.’ – Wie zijn de bersiapers? Die school jongens van de Tentara Beladjar? De pemoeda’s gevormd uit de jeugd groepen? Of het schorem/proletariaat dat alleen aan rampokken/molesteren gingen? Voor ons waren
        het allemaal peloppors/schorem/terroristen etc.. Zoals al die jappen, moffen etc.
        En wij waren …..die goede belanda’s, die het zo goed(!) meenden met die….inlanders etc.( maar ja, dan moeten ze wel inlanders blijven.) ‘met veel geweld en bloed vergieten etc’.- Welke oorzaak/en zijn er aan te wijzen/te benoemen? Het vlag incident?
        Die bersiapers ? Helfrich; liever een paar vrouwen transporten verliezen.. dan een imperium? Gevolg heeft altijd een oorzaak! mi. Een wijs politiek beleid(!), zoals ook de Britten meteen al voorstelden; praat met Boeng. -Of primair; de regering in Londen
        (Gerbrandy ea.) die Soejono’s bede om het zelfbeschikkingsrecht in de 7 dec.’42 HM rede op te nemen afwees! En dan had alles- zelfs het onderzoek wat nu gebeurd( en 4,5 miljoen kost!)- voorkomen!

  19. rimau zegt:

    Rimau,
    Dekolonisatie-Ned.Indie,
    Op het filmje van de aftrap(zie boven)zag ik bij de onderzoekers de Hr.wim manuhutu zitten wat mij op de gedachte bracht:ja natuurlijk het gaat ook over de molukkers.
    Toen ze dachten over een federale staat (nederland dus)met 15 deelstaten was het voor de molukkers niet zo,n gek idee een eigen staat.Maar in de tussentijd waren de meeste staten alweer naar de Republiek indonesia overgegaan.alleen de deelstaat Oost indonesie was nog niet zo ver alhoewel dat niet zo lang meer duurde.Op 25 April werd J.Manusama en A.Wairisal de Onafhankelijke Rebubliek der Zuid Molukken uitgeroepen (R MS).En dat werd niet in dank afgenomen door de toen nog Staat Java.En dus weer oorlog.Ik wil met dit stukje alleen wat aandacht vragen om dat de molukkers ook het menige hebben meegemaakt (Knil militairen en hun gezinnen) Verder heb ik door veel te lezen dit een zeer omvattend kwestie is bijna na niet te vatten.
    Ik weet eigenlijk niet of dat ik dit hier wel heb mogen schrijven.Maar voor mij hoord dit toch ook de Dekolonisatie?????

    m.vr.gr.Rimau

    • van den Broek van een andere generatie zegt:

      @ Rimau,

      Bij dhr Wim Manuhutu (zie na 45 minute) gaat het niet alleen over Molukkers, hij werpt als panellid een interessante vraag op over het KNIL. Daar zaten anders dan die dienstplichtigen en OVWers uit Nederland toch militairen die geen klus gingen klaren in Ned-Indie. Bij die KNIL-militairen (Indo’s, Menadonezen, Molukkers etc) ging het om hun eigen hachje met de daarbij behorend vragen. Het boek van Alfred Birney , De Tolk van Java neemt een tipje van de sluier op.

      • R.L. Mertens zegt:

        @vdBroekvaeg; ‘om hun hachje etc.’ – Bij de Indonesiërs idem! Opgekropte haat, na al die eeuwen van onderdrukking/exploitatie. Spuugzat, na een Japanse bezetting die hen bij het einde van oorlog, eind 1944, in een hongersnood leidde waar duizenden het leven lieten. Japan, die voor eigen levensbehoud, zich niet meer bekommerde om hen! Hen liet kreperen. En dan in aug. 1945; Hollanders, die met een air uit de kampen kwamen en zich voordeden de oorlog te hebben gewonnen. Die Indo jongeren, die plotsklaps de Japanners hielpen(!) om de rood/witte vlaggen van de gebouwen te verwijderen etc. Wat denkt u dat er toen door hun hoofden gingen? Verdrongen agressiviteit?

  20. van den Broek van een andere generatie zegt:

    Wat ik denk dat door hun hoofden gingen ? Helemaal niks. Wat zij dachten dient dhr Mertens aan die Indonesiers te vragen en daar gaan die onderzoekers een antwoord op geven.

    Of wil dhr Mertens namens die Indonesiers antwoord geven, zoals uit zijn reactie blijkt?. Dat geeft weer die hoogmoed en postkoloniale arrogantie van die andere generatie aan.

    Buitenlandse onderzoekers, Amerikanen, Engelsen maar ook Australiers hebben daar al uitgebreid onderzoek naar gedaan. Als Nederlandse historici eerst zich gaan inlezen en die verhalen als uitgangspunt nemen, dan zijn we al een heel stuk verder.

    • Ron Geenen zegt:

      @Aanleiding voor het onderzoek zijn recente publicaties @

      Vreemd dat nu na bijna 3/4 eeuw daartoe wordt besloten. Publicaties waren er altijd al, zowel in Nederland als in het buitenland. Wat kunnen de onderzoekers nu nog doen? Gewoon bevestigen met hier en daar een correctie? Opnieuw langs alle graven lopen en tellen? Aan de kampongs vragen aan de oudjes of ze nog iets herinneren. Zeker als men hen een paar dollars voor de neus houdt. Dat geld verdient een betere bestemming.
      En nu enkele Indonesiërs al nee zeggen, creëer je met dat onderzoek mogelijk alleen nog meer problemen. Immers, als het onderzoek over 4 jaar op tafel ligt, ben ik benieuwd naar het commentaar van Indonesie.

    • RLMertens zegt:

      @vdBergveag; ‘historici eerst zich gaan inlezen etc.’- Dat is wat ik(als leek/slachtoffer) gedaan heb. Onze Nederlandse argumenten ; ‘in een gezagsvacuüm, opgestookt door de Jappen etc.’ aan hen voorgelegd. Ik maakte als kind deze bersiap mee en zocht toen daarna op antwoorden op mijn vragen; waarom/waardoor bersiap= die plotselinge haat explosie! . Terwijl we toen in de kampong( Ambarawa) verblijvend, vijandig doch links werden gelaten. Die ‘Hollandse air’ in 15/8’45 daar deed ik (10 jr.oud) aan mee! Van post koloniale arrogantie naar de feiten! Dat is, wat ik betoog.

  21. George zegt:

    Man thinks he is a rational animal, but he always loses his temper when he is called upon to act in accordance with the dictates of reason.

  22. Peter van den Broek zegt:

    Iemand dient mij toch wat uit te leggen.

    Er wordt vaak gesproken over pemoeda’s als door Japanse propaganda opgehitste Indonesische jongeren. Ik veronderstel dat de Japanse propaganda was gericht tegen Nederlanders. Maar de Nederlanders,vnl het blanke gedeelte zat in de Interneringskampen en die zouden door een soort Japanse Shoah (Endloesung) toch verdwijnen? Die konden geen kwaad meer,

    Dan wordt vaak naar dat filmpje verwezen waarbij Soekarno, verkleed als Japanse agitator tegen niet alleen de Nederlanders maar ook Amerikanen ageert. Daarna zien in de film we een optocht van nationalistische jongeren gewapend met de bamboe roendjen en het sprookje is compleet. Ik dacht dat ik voor het laatst dat filmpje bij het IHC zag, maar misschien kan de zeer geachte Keller uitsluitsel geven. Het is toch Nederlandse propaganda om de vooroordelen te bevestigen, ook nu nog?

    Dus hoe valt die Japanse propaganda te rijmen met die bloedorstige pemoeda’s. En wat is het verband tussen de Japanse propaganda en de moord op de Chineen ook tijdens de bersiap, zie b.v.b. de meer dan 600 gedode Chinezen in de slag bij Soerabaja. in 1945

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s