Lijst namen slachtoffers Indië openbaar

Een nieuwe lijst van namen van Indië-slachtoffers kan leiden tot schadeclaims. Defensie is proactief, zegt de een. Te laat, aldus anderen.

Nationaal Archief

Nationaal Archief

Door Kees Versteegh

Het ministerie van Defensie heeft donderdag circa 350 nieuwe namen geopenbaard van mogelijke slachtoffers van executies en geweld door Nederlandse militairen op (toenmalig) Zuid-Celebes tussen eind 1946 en begin 1947. De openbaarmaking „leidt waarschijnlijk tot nieuwe schadeclaims van nabestaanden van de slachtoffers van toen”, aldus een woordvoerder van het ministerie.

De nieuwe namen zijn opgedoken na (archief-)onderzoek van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie. Daarmee worden lopende schadeclaims van nabestaanden beoordeeld. In geval van de reeks nieuwe namen „gaat het dus om een soort bijvangst”, aldus Defensie. De woordvoerder benadrukt dat de lijst nog langer kan worden.

„Vanwege privacy-overwegingen” heeft het ministerie de namen niet op internet gezet, maar op papier beschikbaar gesteld aan de media en belanghebbenden. Wie het overzicht wil gebruiken, moet eerst een verklaring van Defensie tekenen. Daarin vraagt het ministerie zorgvuldig („rekening houdend met de belangen van de slachtoffers en hun nabestaanden”) met de namen om te gaan.  

Publicatie ‘komt veel te laat’

De stap van het ministerie heeft gemengde reacties geoogst. Het Comité Nederlandse Ereschulden dat de belangen van de nabestaanden in Indonesië behartigt, vindt de openbaarmaking door Defensie „veel te laat – zeventig jaar na de gebeurtenissen op Zuid-Celebes – en ook een beetje laf”. Voorzitter Jeffry Pondaag zegt tegen NRC: „Het was veel beter geweest als het ministerie zelf actief de nabestaanden in Indonesië had benaderd. Nu wordt een overzicht op deze indirecte manier bekendgemaakt. Vervolgens gaat het ministerie zitten wachten op mogelijke nieuwe schadeclaims van nabestaanden.”

De Leidse historicus Bart Luttikhuis die een boek over de betreffende periode schreef, spreekt echter over een „positieve, lofwaardige stap van Defensie”. Het ministerie heeft volgens Luttikhuis op dit slepende dossier lange tijd vooral reactief gehandeld. „Dit is proactief, en dat vind ik positief.”

Al geruime tijd onderzoekt het ministerie de honderden claims die nabestaanden (eerst weduwen, daarna ook kinderen) tegen de Nederlandse staat hebben ingediend. Zij zijn familie van de naar schatting duizenden slachtoffers die Raymond Westerling als commandant van de Speciale Troepen in 1946 en 1947 op Zuid-Celebes maakte. September 2013 bood de Nederlandse ambassadeur in Jakarta daarvoor excuses aan. In de rechtszaken die volgden, is in meer dan dertig gevallen een schadevergoeding aan weduwen van slachtoffers toegekend. Meestal gaat het om zo’n 20.000 euro per geval. De nog lopende schadeclaims, zo’n driehonderd, zijn volgens voorzitter Pondaag van het Comité Ereschulden meest van kinderen van de slachtoffers van destijds.

Vonnis speelt mogelijk rol

De advocaat Liesbeth Zegveld die de Stichting Nederlandse Ereschulden bijstaat, is niet onder de indruk van de openbaarmaking van de nieuwe namen. „Eigenlijk had de rechter in zijn laatste vonnis inzake schadeclaims in deze kwestie, het ministerie al bevolen tot openbaarmaking”, zegt Zegveld. Juni vorig jaar was namelijk uit een publicatie van website De Correspondent gebleken dat het ministerie over veel meer namen van mogelijke slachtoffers beschikte, dan het openlijk wilde toegeven. Het ministerie werd daarop door de rechter „bevolen om onderliggend bewijsmateriaal openbaar te maken”, aldus Zegveld. „Hoewel dat om lopende claims ging van nabestaanden van slachtoffers blijkt nu weer eens dat in de praktijk deze groep nauwelijks los te zien valt van andere slachtoffers.”

Het ministerie van Defensie ontkent dat de openbaarmaking onder rechterlijke druk is gebeurd. „Het was ons eigen initiatief”, aldus de woordvoerder.

 

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in NRC Handelsblad,  25 augustus 2016.

x

Dit bericht werd geplaatst in 3. Bersiap en Merdeka, 1945-1949 en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

29 reacties op Lijst namen slachtoffers Indië openbaar

  1. F. Dijkstra zegt:

    Lees eens wat Kolonel Natzier schreef van het Indonesisch instituut voor Mil historie,. de tegenhanger van het NIMH in Nederland. Laat men eens onderzoeken hoe de bendes optraden tegenover de eigen,bevolking. Kijk eens naar de film ;” Act of killing” . Nederland wordt in de schoenen geschoven wat eigen mensen elkaar hebben aangedaan.

    • RLMertens zegt:

      @FDijkstra; ‘Nederland wordt in de schoenen geschoven, wat eigen mensen elkaar hebben aangedaan’. – Ook in Celebes? Geldt dit ook voor Rawa Gedeh, waar u zo voor de ‘waarheid’ inspant? Wie bepaalt wat, wat onderzocht moet worden?

  2. Ron Geenen zegt:

    Tijdens de bersiap periode op west Sumatra en vooral in Padang, was er een politie commissaris met de naam Goldman. Meneer Goldman heeft een compleet rapport geschreven over al die moorden die toen plaats vonden. O.a. de Olo moorden en ook de moordpartij van de fam. Chevalier, mijn moeder haar broer. Twee mensen zijn op verschillende tijden naar het Haags archief gegaan en hebben wel de vermelding (een bladzijde) van een rapport van Goldman gevonden. Maar het rapport zelf was nog niet vrijgegeven voor het publiek. Vermoedelijk pas na 2030 of zoiets.
    Een politiek stink zootje!

    • rob beckman lapre zegt:

      Speaking about “een( politiek)stinkzooitje”.Uit onverwachte/onverdachte bron (Australisch Min.of Defence)bronnen komt het beeld naar voren dat innige samenwerking tussen de Duitsers en Japanners, de Japanners(door buit maken van strictly classified code boeken van de geallieerden door een duitse “raider”)deze de gealieerde berichten tot op zekere hoogte konden lezen.Hierdoor waren zij,zonder dat de geallieerden daat het vermoeden van hadden,alle vlootbewegingen van de ABDA-vloot in ZO Azie te volgen.Ook werd het Opperbevel in Singapore onwetend gelaten van dit feit,en van het feit dat de stad onverdedigbaar was (waar zij op rekenden). De geallieerden meenden, zoals nu pas blijkt, onterecht, dat alleen ZIJ de Japanse codes konden lezen. Nu,meer dan 70 jaar na dato,komen,bij stukken en brokken, de geheimen boven water, na duizenden doden en vermisten.Misschien schrijf ik er nog wat over.

      • Jan A. Somers zegt:

        Dit is toch geen geheim stinkzooitje? Gewoon de bij iedereen bekende as Berlijn-Rome-Tokio? Uit mijn ouwe hoofd, misschien niet correct: 1936 verdrag tussen Berlijn en Rome. 25-11-1936 Anti Kominternpact tussen Berlijn en Tokio. 1937, Rome sluit zich daarbij aan. 1940 Driemogendhedenpact (tripartitepact) Berlijn-Rome-Tokio. En die verdragen waren geen theekransjes, dat was algemeen bekend. Interessant is ook dat bij het Indische gouvernement veel Sinologen werkten met Japanse bijvakken. Dezen werden bij de staat van beleg in 1940 bij de militaire inlichtingendiensten geplaatst waardoor veel Japans materiaal bekend werd. Het is dan ook niet vreemd dat in Indië al op 29 juli 1941 de militaire noodtoestand werd afgekondigd, waarna op 1 augustus het Britse Ministerie van Buitenlandse zaken Nederland verzekerde van ondersteuning bij een Japanse aanval.

      • Ron Geenen zegt:

        “”””””””””Nu,meer dan 70 jaar na dato,komen,bij stukken en brokken, de geheimen boven water, na duizenden doden en vermisten.Misschien schrijf ik er nog wat over.”””””””””””””

        Als U langs het Archief gaat in Den Haag, zult U ontdekken dat er heel wat feiten achter slot en grendel zitten. Tenminste voor Jan Publiek die met interesse bepaalde (familie) feiten willen onderzoeken. Nogmaals twee mensen zijn onafhankelijk van elkaar voor mij er naar toe gegaan. Indische feiten en rapporten die pas na 2033 openbaar mogen gemaakt worden. Dat zegt mij genoeg over de politiek. Daarom noem ik het een “smerig achterbaks zooitje” Het is gewoon wachten dat wij 80 jarigen dan allemaal dood zijn.

  3. August Pijma zegt:

    MEA CULPA, MEA CULPA, MEA MAXIMA CULPA.
    HOUD OP A.U.B.

  4. rob beckman lapre zegt:

    Vandaag schreef ik in “Indisc4ever” over zelfde onderwerp een reaktie; 3100 namen x (xxxxx euro’s per nabestaande)van de geexecuteerde MANNEN door R.P.P.Westerling/Vermeulen en het DST.
    Niemand spreekt over de gruwelijke moorden op vrouwen en (kleine)kinderen zoals ik lees op “Theindopoject.org”Death march through the mountains(of east java)dd 22/08/016.Op o.a.kinderen Engelenburg.Eenzijdige informatievoorziening.

    • Jan A. Somers zegt:

      Zie mijn reactie aldaar. Maar niemand schijnt het interessant te vinden.

      • Ron Geenen zegt:

        “””””””””””””Oorlog is smerig!”””””””””””””””””””

        De mensen die er achter zitten, zoals de Keizer van Japan en zijn politieke volgers, De toenmalige regering en het bestuur in Nederlands Indie, en ook niet te vergeten Soekarno met zijn dubbelspel waren zeer smerig. De soldaten in de oorlog hadden maar een keuze om te overleven: Doden of gedood worden.
        Maw oorlog is het gevolg van een smerige en onbetrouwbare politiek!

  5. rob beckman lapre zegt:

    Als ik het (google)book “The Allied defense of the Malay barrier” by Tom Womack lees,kreeg de Britse Consul in Batavia (H.C.Walsh) al in MAART 1940 van Indonesiers(die het weer van Japanners hadden gehoord) het bericht,dat de duitsers Nederland zouden binnenvallen.De N.I.codeonderscheppers waren in mei 1941 in staat 20% van het Japanse uitgaande, en 10% van het inkomende berichtenverkeer te lezen.Zij wezen op plannen om N.I.te bezetten later in 1941.Volgens generaal ter Poorten had Japan haar vloot verzameld in de baai van Takan(Kurillen).Op 25/11/1941 ontving die vloot signaal “refuel”,maar plaats werd niet genoemd,en 27/11/1941 lazen codeonderscheppers signaal “vertrek”.Maar het bericht wat “Kamer14″ onderschepte- ” bericht alle namen van oorlogs-,en koopvaardijschepen van vreemde mogendheden,met datum vertrek,eindbestemming,in de Zuid Chinese,en Indische Oceaan aan Tokyo te melden- deed Adm.Helrich besluiten zijn vloot volle zee te kiezen.Het verhaal spreekt zelfs van vergeefse Nederlandse pogingen,via onze Marine Attache in Washington DC, en via de US Army Observer in Bandoeng,.lt-Colonel R.Thorpe(die na de oorlog zich het gesprek met ter Poorten goed kon herinneren)de Amerikanen te waarschuwen,dat een aanval op Pearl Harbour mogelijk was.Helaas kreeg Thorpe geen medwerking van de US Consul Foote.Gemiste kansen.

    • Peter van den Broek zegt:

      Ik lees heel andere dingen in bovenvermeld boek zoals ter illustratie het gezapige leven in Ned. Indie net vòòr de oorlog
      After Hitler’s Germany overran Holland in May 1940, the Dutch East Indies colony feared invasion, but the author notes that “despite a fair amount of unease, the period following the occupation of Holland was rather prosperous for the East Indies. Life there was an idyllic tropical paradise for the typical Dutch expatriate. Not unlike other colonies of the era, they lived comfortably… Those in authority lived in well-furnished homes with chauffeured cars. They often employed large staffs of maids, cooks and yard help.”….
      De lezers weten wel beter, duidelijke vorm van daderschap.

      Over en weer werden codes gebroken zoals:
      as far back as 1934, Japan broke pre-war American and British diplomatic codes. Decoded messages confirmed that neither the British or the Americans would intervene militarily in French Indochina and also indicated the United States’s reluctance to confront Japan by force of arms. This emboldened the Japanese in July 1941 to seize Vichy French Indochina. Six months later, Indochina served as the springboard for their invasions of Malaysia, the East Indies and the Philippines. Attacks on American bases at Pearl Harbor, Guam, Wake Island and the Philippines were little more than diversionary operations to safeguard Japanese invasions of Dutch and British colonies.

      citaat…….bericht alle namen van oorlogs-,en koopvaardijschepen van vreemde mogendheden,met datum vertrek,eindbestemming,in de Zuid Chinese,en Indische Oceaan aan Tokyo te melden- deed Adm.Helrich besluiten zijn vloot volle zee te kiezen…………………….Probleem van VADM Helfrich was dat hij niet wist waar de Japanse invasievloot in Java aan land zou gaan en dat betekende dat hij een kustlengte van Tandjong Priok tot Surabaya diende te verdedigen met het gevolg dat de vlooteenheid olv SBN Doorman, om niet verdeeld te raken, doodmoe laveerde tussen die twee strategisch plaatsen met alle noodlottige gevolgen van dien……de Slag in de Javazee.

      Womack geeft tevens de vergeefse pogingen van de KM aan om Java te evacueren:…… disastrous attempt by the RNN to evacuate Java immediately prior to the surrender of the East Indies. This ill-planned and poorly executed operation saw the loss or capture in less than a week of more than 20 Allied merchants and warships. Moreover, more than 100 ships were scuttled to prevent capture. Worse, nearly 10,000 Allied personnel were killed or captured.

      Geschiedenis geeft een beschrijving van de gebeurtenissen en de interpretatie ervan, wat anders is als gemiste kansen.

      • Jan A. Somers zegt:

        “in bovenvermeld boek ” Dat krijg je als je buitenlandse bronnen belangrijker vindt dan Nederlandse. Zoals dat niet alleen onzinnige maar ook vreemde: “disastrous attempt by the RNN to evacuate Java ” Hoeveel miljoen mensen zijn dat? En als je de Inlanders laat stikken, hoeveel Europeanen? Waar zou je al die schepen vandaan moeten halen? Met bescherming tegen Japanse aanvallen? Ik denk hierbij alleen al aan die duizenden bevrijde vrouwen en kinderen die in oktober/november 1945 uit Soerabaja moesten worden geëvacueerd, en toen was het nog niet eens oorlog! Alleen de luchtbrug met overgebleven watervliegtuigen naar Broome heeft in 1942 nog wat kunnen uitrichten. Waarbij die vliegers naderhand vervelende opmerkingen kregen dat met militaire vliegtuigen geen burgers mochten worden vervoerd. Regels zijn tenslotte regels. Ook Mw. Doorman en zoon waren geen militair transport. En mijn nicht Grace Mulder ook niet.

  6. Peter van den Broek zegt:

    Heer Somers, ook lees ik Nederlandse boeken, ver de Maritieme Geschiedenis en speciaal over de KM in die bewuste periode heb ik wel wat gelezen. ,niet veel maar toch wel iets. Mijn hart als marineman , weliswaar een reserve,een KMR klopt nog steeds.

    Misschien kent U dat verhaal van Jack Boer. De juiste toedracht vanuit Britse optiek , het situational report van de commandant vindt U alleen terug in Britse militaire archieven. Ik raadpleeg tenminste buitenlandse bronnen, veelal als cross-check. M.i. is dat wel nuttig, in ieder geval bij Jack Boer, maar ook over de evacuatie door de KM heb ik één en ander gelezen , het was om een veelgebruikt woord te gebruiken, een Chaos.

    Uw conclusie( sic) dat ik buitenlandse bronnen belangrijker vindt dan Nederlandse is nergens op gebaseerd, slaat wel als die varken op de tang.

    • Jan A. Somers zegt:

      49th Indian Infantry Brigade:
      ´November 9. Ultimatum delivered by General Mansergh to Indonesians. Not accepted with very good grace. Brigade Commander held conference at 1600 hrs for all unit commanders in which plan of attack was discussed.
      November 10. Attack opened at 0600 hrs. Went quietly until 0900 hrs when gunfire on certain targets was called down. Interception of Indonesian radio in which certain orders were given out. The two important items being (1) scorched earth policy, (2) any British or Indian taken prisoner was to be killed.
      11.00 hrs Concentration brought down on area Court of Justice, Government building used as Headquarters. Field Regiment, two destroyers, and all (…) mortars used. Air strike by 8 Thunderbolts and one Mosquito on same target. (…) Second air strike Simpang area 15.15 hrs. Our casualties by 1900 hrs 1 BO wounded, one VCO seriously wounded, all of 123 Brigade. Estimated enemy casualties 1500. 3500 Dutchmen released from Kalisosok goal and evacuated to Port area.´ (NA 2.22.21/162)
      Ook in een ander verslag aan Generaal Mountbatten (Hoofdkwartier South-East Asia Command) werd gesteld dat ´3500 internees had been released as a result of the operation´. (NA, 2.22.21/134/154)
      Het is wel Engels, maar u zult het wel kunnen lezen.: Attack opened at 0600 hrs. Klopt. Na een nacht met weinig slaap omdat we afwisten van de afloop van het ultimatum stonden we om half zes in de rij voor de gamellen met maïspap. Volgens de mythen en legenden hadden we al bevrijd moeten zijn. Klokslag zes de eerste artillerieschoten en – inslagen. We moesten terug in de cellen. Vanwege de chaos werden de meeste deuren niet op slot gedaan, Jack Boer had dus niet zoveel eigenhandig te openen. En we waren nog steeds niet bevrijd. Rond negen uur begonnen de gevechten bij de Bataviaweg. Inderdaad kwam het vuur eind van de ochtend dichtbij. We openden zelf de cellen die nog gesloten waren. En we waren nog steeds niet bevrijd. Ik dacht rond een uur werd het artillerievuur verlegd over de gevangenis heen. De infanterie was dus in de buurt. En we waren nog steeds niet bevrijd, wel liepen we nu rond op het pleintje voor onze celcomplexen. Rond drie uur kwamen de eerste Gurkha’s langs lopen. Zij adviseerden ons niet te dicht bij de uitgang van het pleintje te staan, in de gang erlangs werd nog gevochten. Het schieten in de buurt werd snel minder, vanaf rond vijf uur werden we naar buiten begeleid, richting lange rij trucks die voor ons klaar stond.
      Het verhaal over bevrijding door Jack Boer (zelfs zijn naam) ken ik pas vanaf een bijeenkomst op 16 april 1988! Ik heb nooit gezegd dat Jack Boer een leugenaar is, ik zal nooit iemand zonder reden beschuldigen, vooral als ik die persoon niet eens ken. Ik had twee bedenkingen: 1. Ik heb hem die dag niet ontmoet, met mijn verontschuldiging dat je in de chaos wel eens wat mist. 2. Verbazing hoe of je midden in de nacht, in een stad in afwachting van een grote aanval, ongezien (en ongehoord) een uur lang rustig kan lopen naar de gevangenis. Met een tank die toch echt niet geluidloos is. Met een doorbreken van de eerste verdedigingslijn bij de Bataviaweg. Met heel veel schieten met handvuurwapens en tankgeschut waar we niets van gemerkt hebben. Met een bevrijding toen we nog een beetje lagen te slapen. En na onze bevrijding in de rij gaan staan voor het eten. Wat waren die stoute inlanders toch dom dat ze zo diep sliepen, dat ze niets hebben gehoord.
      Ik heb slechts de hierboven genoemde rapportages geciteerd, maar ik heb meerdere van gelijke strekking gezien. Ik heb ook het Nederlandstalig rapport van de MWO- commissie gelezen. Interessant zijn ook de RAPWI/NICA rapporten over de aankomst van de eerste functionarissen op het vliegveld van Soerabaja. Jack Boer vertelde dat hijzelf deze mensen naar het Oranjehotel heeft gebracht (met betjak?) In de rapporten is steeds sprake van een Japans escorte, een keer zelfs van een ere-escorte. Jack Boer presenteerde zich in Soerabaia als KNIL-officier. Ik ken alleen zijn opleiding als militie-matroos vliegtuigmaker (stamboek D 211) op Goebeng en het marine vliegkamp Morokrembangan. Bij de mobilisatie is hij (geloof ik) op een militair vertaalbureau geplaatst. Jack Boer zou rondgelopen hebben in een Brits uniform. Dat was niets bijzonders, we hadden geen fatsoenlijke kleren en als helpers werden we gestoken in Brits-Indische uniformen. Ik begon als lijkenpikker, daarna hospitaalschoonmaker, daarna op een Brits-Indische ambulance als bijrijder/gids/tolk, daarna rijlessen en bij het vertrek van de Engelsen ambulance-chauffeur. Allemaal in dat uniform. Ik heb er geloof ik nog een foto van, een uitgemergelde sinjo. Jack Boer zal ook zo’n soort CV hebben opgebouwd, meer weet ik er niet van.

      • Peter van den Broek zegt:

        Maar dhr. Somers heeft niet het situation report van de bevelvoerend Britse commandant aangaande de gebeurtenis in de nacht van 10 november 1945 in de Werfstraatgevangenis gelezen, dat hij deze bronnen gevonden noch gelezen heeft is zijn zaak. Daarin staat heel duidelijk dat een groep Gurkha’s Onder Leiding Van Jack Boer om 04:00 ochtends den 10.10.1945 de Werfstraattgevangenis binnendrongen om de gevangenen te bevrijden. Deze gegevens zijn beschikbaar bij verschillende Warmusea in Engeland. Ik ben daar via een proefschrift uit 2011 op gestuit, dus vele jaren na het ambtenarenonderzoek van 2006. U weet wel voortschrijdend inzicht. ik meen dat generaal Mansergh of de bevelvoerende Generaal over Surabaya in zijn niet-gepubliceerde memoires ook het verhaal verteld over Jack Boer en de bevrijding der gevangenen. Zijn verhaal is tijdens een congres in Surabaya wel ter sprake gebracht.

        Dhr Somers haalt zelf Lord Mountbatten als bron aan. Deze heeft als opperbevelhebber SEAC via zijn ondercommandanten bericht gekregen over de vrijlating van deze 3.500 gevangenen. Als hij dit verhaal traceert naar de operationele bron, dwz de commandant die de gebeurtenis vermeldt, dan lees hij in het situation report dat de gebeurtenis aangaande Jack Boer als side -operation wordt aangemerkt, welhaast onopgemerkt omdat het een geheime missie was en ook nog een uitgevoerd door een Nederlandse Reserve- officier in Brits uniform en gewapend met een revolver als onderscheidend wape voor een bevelvoerend officier. Uit ervaring weet ik dat dat bij de KM dat officieren ook een revolver als wapen drage. ik liep tenminste tijdens de Nijmeegse Vierdaagse ook met een revolver rond.

        Dat niemand dat in Nederland gelezen heeft kan ik toch niks aan doen. Dat dhr Somers een onderhoudend verhaal houdt maar niks over dat report verteld is toch zijn probleem. Worueber mann nicht sprechen kann, darueber muss mann schweigen vrij naar W…?
        Ik weet zoveel niet , ik ben een onbenul maar etaleert dat niet.

        Ik zie het niet als mijn taak om gegevens aan te dragen aangaand een lintje voor dhr. Jack Boer, MWO of niet . Daar zijn andere mensen mensen voor , die dat met prijzenswaardig inzet veel beter doen . Ik hou me bezig met andere dingen “in der Beschraenkung zeigt sich der Meister” vrij naar G…..

        ik geef dhr Somers ter overdenking aan eens andere en buitenlandse bronnen aangaande de Bersiaptijd diepgaand en zonder vooroordelen te bestuderen. Hij dient zich rekenschap te geven dat Nederlandse ook militaire eenheden zoals NEFIS pas laat en met vooropgezette ideeën (oogkleppen) Ned. Indie binnendrongen, Britten klagen daarover . Een voorbeeld dat hijzelf aanhaalt is de tragische en weerzinwekkende figuur van KTZ Huyer. In RAPWI-rapporten wordt smuikend over KTZ Huyer verhaald.

        Trouwen , mijn verhaal is een herhaling van zetten. Om zijn informatieachterstand in te halen dient dhr Somers eerst het verhaal vanuit Brits standpunt te bestuderen voordat hij over deze gebeurtenis in discussie wil gaan. Zijn verhaal is een monotonie van uitgekauwde maar achterhaald argumenten, een soort opgebakken Nasi Goreng, maar wel een week oud.

  7. Peter van den Broek zegt:

    Ik reageer wat zurig.
    Het havenplaatsje heet Tjilatjap. In Javapost is een artikel verschenen met als titel Tjlatjap het Duinkerken van Java, met dat verschil dat uit Duinkerken wel wat meer soldaten naar Engeland terugkeerden want Engeland lag niet zo ver.

    Het is de vraag of er ueberhaupt een evacuatieplan voor Java bestond? Daarover een Nederlandse en betrouwbare bron, het gaat over de MLD, Marine Luchtvaart Dienst in Ned.Indie. Ik citeer:

    Het drama van Broome was een afsluitend dieptepunt in een neergaand proces van verkeerde beoordelingen en onverantwoorde besluiteloosheid
    De gebeurtenissen tijdens de evacuatie van Java hebben het gestelde vertrouwen van het lagere MLD-personeel in de hogere leiding, dat tot dan toe vrijwel onbeperkt aanwezig was geweest, diep geschaad. Het drama van Broome was in dit opzicht een afsluitend dieptepunt in een neergaand proces van verkeerde beoordelingen en onverantwoorde besluiteloosheid ten aanzien van het uitwijken van de gehavende vliegtuiggroepen en het technische gronddienstpersoneel. Rond de 500 militairen konden in de chaos van begin maart 1942 niet tijdig worden afgevoerd. Zij moesten de daaropvolgende 3 1/2 jaar in Japanse krijgsgevan- genschap doorbrengen; van hen overleefden 82 militairen dit niet.
    Dat ondanks alle verwarring nog ruim 400 man MLD-personeel heelhuids Ceylon en Australië wist te bereiken, kan niet als een beleidsprestatie van de toenmalige marine- en MLD-staf worden gezien. De marineleiding was namelijk geenszins voorbereid op een deugdelijke haastige en omvangrijke terugtocht uit Java.
    De naweeën van deze overwegend ongeorganiseerde evacuatie hebben in de verdere oorlogsjaren de Koninklijke Marine, en zeker de Marine Luchtvaartdienst, in de operationele taakuitvoering voortdurend parten gespeeld.

  8. Peter van den Broek zegt:

    Dt verhaal over de 49th Indian Infantry Brigade van dhr Somers is best informatief maar ik zie al aan de bronvermelding dat deze maar heel algemeen en oppervlakkig gesteld is. Er wordt verwezen naar bvb het NA 2.22.21/162 , dat is de Engelse National Archives. Bezoek je hun website en duik je er wat dieper op in, dan verwijst deze naar een andere sites.
    Bovengenoemd verslag is één op divisie-niveau, dat staat wel heel ver af van de groep van Jack Boer (11 man en een paard) , het relaas geeft geen gedetailleerd beeld wat er precies op 10 November in Surabaya om 04:00 plaatsvond. Wat er om 06:00 plaats vond is wel heel gemakkelijk te achterhalen, toen begon de grote Britse aanval , de slag bij Surabaya.

    De Britse militaire rapportage is op een andere wijze georganiseerd. De basis is een COMMANDER’S SITUATION REPORT of SITREP. Use to keep the commander’s higher and lower staff updated and advised on the reporting commander’s critical situation.
    De informatie vloeit theoretisch van ploeg->sectie-> peloton->compagnie->bataljon->regiment->brigade naar boven. De oplettend lezer kan wel nagaan dat de weg van zo’n situation report over de ploeg van Jack Boer naar het hoogste echelon dwz Lord Mountbatten een zeer lange weg is en dat details op een gegeven moment weggelaten worden want die arme Lord Mountbatten heeft ook ander dingen te doen dan al die militaire verslagen te lezen.

    Over de Bersiapperiode , heb ik bvb delen uit de Life and Times of General Christison, uit dagboeken van militairen gelezen maar ook diverse situation reports van Britse eenheden op 10 November 1945 waarbij gemeld wordt dat om 04:00 een groep Gurkha’s olv Jack Boer de Werfstraatgevangenis binnenvielen. . Ik heb het dan over War Diaries van de verschillende Britse gevechtseenheden, die bij Surabaya vochten , die meestal met de Code WO 172/… beginnen in de archieven van een War Museum.

    Dhr Somers haalt dus indirecte getuigenissen aan. Daar komt ook bij dat hij kijkt vanuit de binnenkant van de Werfstraatgevangenis. Dus als je een gevangene vraagt, hoe het leven buiten de gevangenis is, dan krijg je wel een vertekent beeld, ook als die gevangene dr. Somers heet , dat geeft hijzelf met vermelding van te algemene bronnen aan, die je wel op een verkeerd been zetten. Daarnaast geeft hij dingen aan die met de aard der zaak niks van doen hebben, is alleen maar verwarrend, het legt een rookgordijn.

    Ik heb een andere methodiek gevolgd om gegevens over de slag bij Surabaya te verzamelen en ben toevallig op een bron gestuit die het geval Jack Boer toch wel gedetailleerd beschrijft. Werkend vanuit dat punt wordt het gezoek me wel gemakkelijk gemaakt.

    Een situation report geeft z.g.n. entries van een gebeurtenis aan. Interessant lijkt mij wel wie de entry over Jack Boer c.s. gegeven heeft, het zal mij niet verbazen als hij, Jack Boer, die entry zelf heeft aangegeven en die door zijn commandant na overleg met de Gurkha’s van die eenheid, geaccordeerd werd.

    Een Nederlandse commissie van wijze ambtenaren heeft de zaak van Jack Boer bestudeerd, maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat deze commissie gezien de bestudeerde stukken zich toch wel lichtvaardig over relatief weinig beschikbare stukken gebogen heeft, ze hadden zich meer en beter over de Britse militaire archieven dienen te buigen. Het boek van Richard McMillan, The British occupation of INDONESIA 194- 1946 met een schuin oog naar de voetnoten geeft meer duidelijkheid over wat er tijdens de slag bij Surabaya gebeurde.

    Ik laat het hier maar bij. Ik heb al geschreven dat ik me niet bezighoud mensen aan een lintje te helpen, daar zijn anderen voor die dat veel beter en sneller kunnen doen. Ik hou me met andere dingen bezig, de Bersiap bvb.

    • Jan A. Somers zegt:

      Toch nog even Jack Boer, hoe hij in zijn eigen boek over zichzelf heeft geschreven, volgens mij de best mogelijke, directe getuigenis. Inderdaad begint mijn getuigenis pas om half zes. Dat was business as usual. Ergens werd mij toegedacht Jack Boer een leugenaar te hebben genoemd. Ik heb enkel maar bewondering voor hem. Tussen half vier en vier (half uur, hemelsbreed 7 (?) km) dat hele stuk tussen Perak en de gevangenis te hebben afgelegd, en ons bevrijd. Heel knap. Eerst halverwege even de Indonesische verdediging langs de Bataviaweg (nu Jalan Jakarta, tussen de Perakweg en de Ferwerdabrug) doorbroken (misschien wel makkelijk, al die zielige Indonesiërs lagen daar volgens de Engelse rapportage tot rond negen uur lekker te slapen). Een gat in de muur geschoten, (waarschijnlijk geluidloos geschut). Dan ons bevrijd (alle cellen eigenhandig geopend). Ons heel goed geteld, de niet-getelden waarschijnlijk laten zitten. Hij schrijft jammer genoeg niet wat hij verder met ons heeft gedaan. Dat lijkt mij voor hem ook erg moeilijk te vertellen, wij werden pas rond half zes gewekt. Door onze bewakers die kennelijk nog niet waren doodgeschoten. Wat hij wel meteen deed, hij ging de stad in. Heel knap, de Brits-Indische troepen deden daar drie weken over. (maar ja, die zielige inlanders sliepen nog). Ik duik mijn schuttersputje weer in, er wordt zo dadelijk geschoten. Maar waarmee geschoten? Ik las ergens dat Engelse officieren een revolver zouden hebben, dus Jack Boer ook. Lastig, om de zes schoten patroon voor patroon weer laden. Ik las ergens ook dat ze bij de KM ook revolvers hadden. Vreemd, die zijn alleen geschikt voor High Noon en Russische roulette. Elke keer een draai aan de cilinder geven en opnieuw spannen. Bij de KL waren we dan wat moderner, pistolen. Maar dat wapen was nou weer niet specifiek voor officieren. Bij de artillerie hadden we als officier een karabijn als persoonlijk wapen. Dat leverde alleen problemen op bij de beëdiging, moesten we een pistool lenen bij de hospikken. Probleem opgelost. Maar ja, dat is pas een onbetrouwbare getuigenis. Zult u niet in de archieven terug vinden.

      • eppeson marawasin zegt:

        [CITAAT}
        ‘Het Kapittel* heeft vervolgens zelf feitenonderzoek uitgevoerd. Dit behelsde de door aanvragers ingediende stukken, wetenschappelijk verantwoorde historische publicaties, de archieven
        van het Nederlands Instituut van Oorlogsdocumentatie,
        van het Koninklijk Tehuis voor Oud Militairen Bronbeek,
        van de Corporate Memory and Analysis Branch van het Britse ministerie van Defensie, van het Imperial War Museum
        en van de Britse National Archives.’
        [EINDE citaat]

        *Kapittel van de Militaire Willems-Orde

        e.m.

      • eppeson marawasin zegt:

        Een paar uurtjes surfen op internet weegt uiteraard niet op tegen het jarenlange onderzoek van het Kapittel van de MWO. Sterker, op de vraag of Jack Boer dan wel in aanmerking zou kunnen komen voor een andere dapperheidsonderscheiding luidt het advies:

        [CITAAT]
        De commissie constateert dat getuigenverklaringen van geïnterneerde Nederlanders een uiteenlopend en te beperkt beeld geven van de actie. Andere documenten die overtuigend bewijs leveren ontbreken.
        [EINDE citaat]

        e.m.

        PS
        In het ‘Comité Onderscheiding Jack Boer’ zat o.a. Kapitein ter zee: drs. T.G.D. Steenbeek, Teus voor intimi (oud voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Marineofficieren). Toch niet iemand die je zomaar ongemotiveerd en ongefundeerd, laat staan ongedocumenteerd wegzet.

  9. Peter van den Broek zegt:

    De Minister heeft inzake Jack Boer een beslissing genomen op basis van de “beschikbare” bronnen van een commissie ambtenaren.

    Ik geef gefundeerd mijn mening over de gebeurtenissen rondom en in de Werfstraatgevangenis op de ochtend van 10 November 1945, uitgaande van een andere visie en gebaseerd op Britse tot nu toe in Nederland niet genoemde militaire bronnen. Als de commissie wat verder in de Britse militaire archieven was gedoken, dan was zij gestuit op informatie die een heel andere visie op de gebeurtenissen in Surabaya geeft, dat zijn mijn beschikbare bronnen. Britse militaire bronnen bevestigen dat Jack Boer de leiding had over een groep Gurkha’s die op de ochtend van 10 November 1945 om 04:00 een inval deden in de Werftstraatgevangenis. Deze commissie van ambtenaren heeft toch wel op een heel oppervlakkig, lichtvaardige en niet-verantwoorde wijze haar werk gedaan en de Minister verkeerd voorgelicht. .

    Mevr. Zegveld heeft aangegeven dat een verhaal in details dient te klopeen.
    Getuigen in de Werfstraatgevangenis bevestigen dat de binnenvallende militairen in donkergroene uniformen waren gekleed. Britse militairen dragen gewoonlijk zandkleurige, khaki-kleurige uniformen. Die vallen in het donker toch wat op, daarom droegen zij donkergroen-kleurige uniforms, deze worden ook door Gurkha soldaten gedragen.
    Britse officieren dragen gewoonlijk een pistool, Jack Boer droeg, ondanks dat hij KNIL-en reserve-officier was, een Brits uniform (donkergroen) en als attribuut voor zijn bevelvoerende functie ook een pistool.

    De Werfstraatgevangenis is een onderdeel van de Bersiapperiode. Mijn zoektocht naar wat er precies gebeurde rondom deze gevangenis heeft voor mij meer het karakter van een vingeroefening.
    Er bestaan verhalen van en over de slachtoffers van de Bersiap. Mijn vraag is wat er met die verhalen is gedaan. Er zal toch wel in Rode-Kruisverslagen daarover vermeld zijn, anders in RAPWI- maar tenminste in Britse militaire verslagen. Tenslotte zullen er ook Nederlandse bronnen daarover geschreven hebben, alleen verbaast het mij dat zelfs de Luitenant-Gouverneur-Generaal weinig tot niets over de Bersiap vertelt, tenminste niet in zijn biografie en helemaal niet over de slachtoffers .

    Misschien dien ik bij buitenlandse historie van naam zoals R. Cribb en W.H.Frederick te beginnen, zoals een zeer geacht Persoon mij er aan herinnert. Ik ben niet te oud om te leren.

  10. Peter van den Broek zegt:

    Dhr Marawasin geeft mij zelfs gelijk. Ik ga gedetailleerd op zijn woorden in.

    Ik heb al aangegeven dat de ambtenarencommissie niet tot in detail op de zaak is ingegaan, de basis van één van haar bronnen duidt zij aan als NA National Archives).
    Dan kan ik op de voorhand aangeven dat ze op de verkeerde plaats zoekt , hoe wetenschappelijk verantwoord hun handelwijze ook is.

    Mijn militaire bronnen geven als referentie WO … aan, ik heb het wel over situation reports van operationele eenheden, die in Surabaya aanwezig waren, daar hebben de Ambtenaren van de commissie niet naar gezocht, dat is hun zwakke en achillesplek. Hoe kunnen ze dan weten wat er buiten de gevangenismuren van de Werfstraat plaatsvond?. Hoe kunnen die binnen de gevangenismuren zaten, weten wat er buiten plaats vond.

    Het aangehaalde Imperial War Museum is niet één van de Musea waar ik mijn gegevens
    vandaan haal. Ik heb dat wel gecrosscheckt.

    Ik heb er al op gewezen dat in 2011 een Australische Journalist de gebeurtenis waarbij Jack Boer betrokken was, haarfijn uit de doeken heeft gedaan. Dat sommige mensen in Nederland dat toen en nu niet gelegen komt, is een andere zaak. Heeft U ooit een ambtenaar of Minister ontmoet die zijn ongelijk erkent? De zaak ging in de doofpot.

    Ik dien daarom het Kapittel van de Militaire Willems-Orde in deze te kapittelen.

    Ik heb geen belang noch geschiedkundige interesse in de zaak. Het is mijn taak niet om iemand een bintang op te spelden. Mij gaat het om de Bersiap.

    De Heren kunnen zelf onderzoek doen, kunnen mijn uitspraken toetsen,alle gegeven zijn openbaar. Dhr Marawasin heeft toch herhaaldelijke beweert dat ik van geschiedenis niks afweet, dat het aberraties zijn of woorden van gelijke strekking. Laat hij en de zijnen eens tonen dat zij er wel wat van afweten.

    • Ron Geenen zegt:

      “”””””””””Hoe kunnen ze dan weten wat er buiten de gevangenismuren van de Werfstraat plaatsvond?. Hoe kunnen die binnen de gevangenismuren zaten, weten wat er buiten plaats vond.””””””””””

      Als leek en een vergelijking makend met wat de heer Somers schrijft, zie ik aan uw verhaal betreffende Boer ook hiaten. B.v. heeft niemand die tank gehoord en horen passeren, die dat gat in de muur van de Werfstraat gevangenis heeft geschoten? Lijkt mij onmogelijk. Het tijdstip van het gebeuren klopt ook niet wat de heer Somers heeft geschreven en zelf heeft ondervonden. En zo zijn er meerdere verschillen, die u op een gouden schaaltje zal moeten afwegen. Als buitenstaander zal ik beslist niet durven zeggen wie er gelijk heeft, maar mijn interesse gaat niet zover om het uit te zoeken. Misschien iets voor u? Was het maar dat er over west Sumatra ook duidelijke bersiap verhalen waren te vinden, want daar zou ik wel weer meer van willen weten.
      Die zitten zelf nog achter slot en grendel, is mij duidelijk gemaakt.

  11. eppeson marawasin zegt:

    @Peter van den Broek zegt: 7 september 2016 om 7:40 pm Dhr Marawasin heeft toch herhaaldelijke beweert dat ik van geschiedenis niks afweet, dat het aberraties zijn of woorden van gelijke strekking.@

    — Op het hoog wetenschappelijk niveau wordt geadviseerd nooit in te gaan op kwaadsprekerij waaraan ‘drogredenering’ ten grondslag ligt.

    Waarvan acte !

    e.m.

    • Jan A. Somers zegt:

      Ik vind het alleen maar jammer dat ik niet om vier uur door de heer Boer ben bevrijd, ik was pas om half zes wakker gemaakt door de gevangenenbewaarders. Daarom heb ik die in hun loopgraven slapende inlanders niet gezien. Overigens heb ik een beetje kennis van de militaire mores, vooral bij de Engelsen (ik heb mijn militaire opvoeding gehad van Ted Meines). Een aanval uitvoeren in afwachting van het aflopen van het ultimatum???? Heet dat niet ‘not done’? U ziet, ik lig niet te slapen in mijn schuttersputje.

  12. Th.J. Daems zegt:

    En wanneer wordt er eens aandacht besteed aan de moordpartijen en begane wreedheden van de pemuda’s? Om over compensatie aan de nog in leven zijnde “gespaarde” en ontkomen Nederlanders en Indische-Nederlanders en nakomelingen maar te zwijgen! Hierover blijft Den Haag maar zwijgen. Ach, het waren maar kolonialen………

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s