Gravers en slachtoffers

Historici doen hun onderzoek in stoffige archieven, waar ze eindeloos boeken, artikelen en andere geschreven bronnen lezen. Het kan ook anders. Schilderijen, sculpturen, films en allerlei andersoortige niet-tekstuele bronnen kunnen juist heel nuttig zijn voor historisch onderzoek. Remco Raben vertelt over een mysterieuze foto die hij op een cd’tje kreeg van een collega uit Indonesië.

Door Remco Raben

Het is wat je noemt een vrolijk portret. Negen mannen en een vrouw poseren voor zo’n gauw geteld honderdtal schedels, uitgestald op een stellage van zwart doek. Er wordt een beetje gedold met de doodshoofden, er wordt wat gerookt, gemelijk gekeken. Ondanks de macabere decorstukken geen ongezellig tafereel. Wat is deze merkwaardige uitstalling? Op de foto staat ‘Penggali2 dengen korban2  jang terdapet’, oftewel: Gravers en gevonden slachtoffers.

"Penggali2 dengen korban2 jang terdapet"

“Penggali2
dengen korban2 jang terdapet”

De herkomst van de foto is weinig spectaculair. Enkele jaren geleden kreeg ik een CD in handen gedrukt van een bevriende Chinees-Indonesische historicus in Jakarta. Op het schijfje staan vijftig foto’s van graafacties in Oost-Java. We zien allerlei groepen mannen met schoppen in de hand en schedels aan hun voeten. Nadere gegevens ontbraken. Niemand kon vertellen waar de foto’s vandaan kwamen en wat er op gebeurt. We weten niet wie de mensen op de foto zijn; zo te zien zijn zij Indonesiërs van Chinese herkomst.  

Iemand had een collectie foto’s gedigitaliseerd en op een schijfje gezet, dat in de Chinese gemeenschap in Indonesië circuleerde. Op de CD staat: Makam Cina Blitar 1951. Chinees graf in Blitar, 1951. Blitar is een plaats in Oost-Java. Het is vlak na het einde van de revolutie en we moeten een verklaring  ongetwijfeld in die richting zoeken.

Een zoektocht

Hoe zijn de Chinezen in en rond Blitar aan hun einde gekomen? Een kleine zoektocht bracht iets meer helderheid. Ik trof een aantekening in het Nationaal Archief aan waarin de situatie in Blitar in 1948 wordt geschetst. De stad is dan nog in handen van de Indonesische Republiek.

In het stuk beschrijft een gevluchte Chinese inwoner uit Blitar hoe weinig lokale machthebbers zich aantrokken van de centrale regering: ‘Zo kwam vóór de politionele actie het bevel van het centrale gezag, dat bij eventuele Nederlandse actie de veiligheid van lijf en goed van de Chinezen moet worden gewaarborgd, in het bijzonder van hen, die in de gevechtszone woonden. Echter bestond het een hooggeplaatst T.N.I.-offcier in een vergadering te Blitar te verkondigen, dat iedere Chinees, die het bevel om te evacueren niet opvolgde en zijn huis niet wilde verlaten, op staande voet mocht worden  neergeschoten.[1]

Zijn de Chinezen wier lijken in 1951 werden opgegraven dan misschien ‘op staande voet’ neergeschoten? Dat is maar de vraag. De CD staat vol foto’s van gravers en slachtoffers; vaak geven de opschriften aan waar de graven werden gevonden – allemaal in kleine dorpen in het achterland van Blitar.

De Chinezen zijn dus op het platteland vermoord. Zeker een tiental van dergelijke plaatsen van misdaad treffen we in de foto’s aan. De Chinezen moeten ernaartoe zijn gebracht voordat ze werden geëxecuteerd, of ze kwamen uit de buurt.

Hoewel er over de gebeurtenissen in Blitar geen details bekend zijn, is er veel circumstantial evidence dat ons dichtbij kan brengen. De moorden rond Blitar passen in een patroon dat we van andere plaatsen op Java kennen. Vooral tijdens de zogenoemde politionele acties, de grote Nederlandse offensieven in juli 1947 en december 1948, zijn veel Chinezen het slachtoffer geworden van plundering en moord.

‘Handlangers van de Nederlanders’

Ook in de omgeving van Blitar woonden veel Chinezen, die in de koloniale tijd een groot deel van de handel voor hun rekening hadden genomen en daarmee het stigma op zich hadden geladen handlangers van de Nederlanders en in elk geval uitbuiters te zijn, en bovendien geen echte Indonesiërs. In de chaos tijdens Nederlandse aanval pasten Indonesische ongeregelde troepen de tactiek van de verschroeide aarde (bumi hangus) toe, waarbij de fabrieken en plantages, maar ook Chinese winkels en huizen werden gesaboteerd, geplunderd en vernield. Vaak werden ook Chinezen van hun bezittingen beroofd en veel van hen werden afgevoerd naar naburige dorpen, soms in lange nachtelijke tochten, totdat ze werden vrijgelaten of vermoord.

De enige andere aanwijzing voor de gebeurtenissen in Blitar is een krantenbericht in het Indonesische dagblad Pelita rakjat. De verslaggever meldt daarin dat hij ‘uit betrouwbare bron’ had vernomen dat in Blitar op de dag dat Nederlandse militairen de stad binnentrokken, op 21 december 1948, een grote plunderpartij plaatsvond, waarbij een groep vrijgelaten gevangenen, samen met strijdgroepen en leden van de Republikeinse mariniers de huizen van Chinezen leegroofden en in brand staken. Enkele Chinezen werden vermoord. In dorpen buiten Blitar – en buiten het gezichtsveld van de Nederlandse troepen – waren honderden mensen gekidnapt en afgevoerd. Het bericht dateert van 26 januari; over het lot van de ontvoerde Chinezen was toen nog niets bekend.[2]

Dat lot weten we nu en was ook toen in kleine kring natuurlijk ook bekend. Wat mij ook treft, is dat er na de revolutie kennelijk acties zijn ondernomen om deze misdaden onder de aandacht van de regering en een groter publiek te brengen. De opgravingen werden systematisch verricht en de locaties werden duidelijk op de foto’s aangegeven. Om alleen een fatsoenlijke herbegrafenis ging het duidelijk niet.

Hier moesten de misdaden tegen de Chinezen in de schijnwerpers worden gezet. Waar diende de macabere opeenstapeling van schedels anders voor dan om te laten zien welke verschrikkingen de Chinezen tijdens de revolutie hadden doorstaan? Dat moet ongetwijfeld de bedoeling van de opgravers op de foto zijn geweest. Tevergeefs: van schadevergoeding of erkenning is nooit sprake geweest. De schedels zullen zijn herbegraven en de aarde moet alsnog over de hele affaire zijn gegooid.

Indonesië had begin jaren vijftig andere zaken aan het hoofd, en Nederland en China trouwens ook. Op deze manier kon deze geschiedenis van geweld in de bijna-vergetelheid raken, de vlam van de herinnering ternauwernood brandend gehouden in een stapeltje foto’s.

x

[1] Stukken betreffende terreurdaden gepleegd jegens de Chinese bevolkingsgroep op Java en Sumatra, met foto’s. 1947-1948, typoschrift ‘Het leven van de Chinezen in het Republikeinse gebied’, z.d.

[2] ‘Blitar. Perampokan, pembakaran dan pembunuhan’, Pelita rakjat, 26 januari 1949.

Dit artikel verscheen eerder in andere vorm in Aanzet 28, 2 (2013) 14-19,
het blad van de Utrechtse Historische Studentenkring.

Nawoord
Dankzij een recente video van de Indonesische kunstenaar FX Hartono weten we dat de restanten van de omgebrachte Chinezen (bijna 200) opnieuw werden begraven in een verzamelgraf in Banban, Kasrangsari, Blitar:

 

 

 

Dit bericht werd geplaatst in 9. Java Post. Bookmark de permalink .

29 reacties op Gravers en slachtoffers

  1. van Santen zegt:

    Alweer een feit hoe moorddadig de Javaan kon zijn ten opzichte van niet bloedverwanten.
    Alweer een feit hoezeer het van belang was de mensen te beschermen door middel van de Nederlandse soldaat ter plekke ! Het was pure noodzaak geworden de Nederlandse soldaat daar heen te sturen eenvoudigweg om het moorden te laten doen ophouden. Er was anders geen houden aan ! Dus Heren sympathisanten van het Indonesia, beken schuld ten opzichte van Uw zg. Waarheidsvinding. Poppenkastspelen kunt U in uw vrijtijd thuis bij Moeder de vrouw. Sta liever maar eens stil bij het ongerechte moorden begaan door uw geliefde iNDONESIA.

    • eppeson marawasin zegt:

      Dit staat niet in deel 11A van Dr. Lou de Jong; ergo volgens de HH. is het dan niet waar. Want er was Indonesisch gezag en al die doden onder ‘Landskinderen’ waren het gevolg van .. eh .. eh, tja, waarvan eigenlijk ook alweer … ?

      e.m.

      • Ron Geenen zegt:

        “”””””””””Dit staat niet in deel 11A van Dr. Lou de Jong; ergo volgens de HH. is het dan niet waar. Want er was Indonesisch gezag en al die doden onder ‘Landskinderen’ waren het gevolg van .. eh .. eh, tja, waarvan eigenlijk ook alweer … ?”””””””””””

        U weet best dat ook Dr. Lou de Jong fouten heeft gemaakt en dat zijn boeken ook niet helemaal kloppen. Heeft hij niet zijn schrijven aangepast toen het uitlekte, waarbij een groep mensen kwaad op hem werden?

      • eppeson marawasin zegt:

        Dag heer Geenen, ik wilde eigenlijk alleen maar aangeven, dat dit nieuws een bepaalde groep ‘Nederlanders’ niet lekker uit zal komen. Enigszins provocerend van mij, omdat ik best benieuwd ben naar een enkele reactie uit die hoek !!!

        e.m.

      • R.L.Mertens zegt:

        @Geenen. ‘ ook dr.L.de Jong fouten heeft gemaakt’ etc. Welke? Het ‘uitlekken door meelezers ging over ‘gepleegde oorlogsmisdaden’ welk woord gewijzigd moest worden in excessen. Anno heden? Toch oorlogsmisdaden. Dus…. -In dl.13 bijlagen/register staan; zijn werkwijze, kritieken van meelezers, concept-manuscripten, discussies, verantwoording en alle fouten/wijzigingen. dl 14/2e helft alle discussies en reacties. Interessant omdat toen de meeste ‘hoofdrolspelers nog in leven waren’! Voor een iedere Indië adept/nakomelingen een must! Zelf lezen in plaats van; ‘horen zeggen’.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Toch oorlogsmisdaden. Dus…. ” Ik lees hier voor het eerst dat Indonesiërs oorlogsmisdaden zouden hebben gepleegd. Voor de bersiapmoorden mocht zelfs het begrip exces niet worden genoemd. En die moorden heb ik toch echt niet van ‘horen zeggen’.

      • Ron Geenen zegt:

        “”””””””””En die moorden heb ik toch echt niet van ‘horen zeggen’.”””””””””””””

        Het maakt ook niets uit hoe die moorden werden genoemd, want die mensen zijn allemaal op gruwelijke wijze vermoord. Mijn vrouw werd al wees op 2 jarige leeftijd en die ouders krijg ze ook niet meer terug. Het wordt tijd dat de mens leert een ander met rust te laten.

  2. August Pijma zegt:

    Mijn jaar en klasgenoot op de zeevaartschool Ong Bing Hwat vertelde mij in 1950 dat zijn vader, advokaat in Blitar, door de extrimisten was vermoord. Ik weet niet meer in well jaar dat is gebeurd.Waarschijnlijk is zijn vader een van de schedels op de foto.

  3. Wal Suparmo zegt:

    Frappant is dat de tekst niet in het Indonesisch is maar Maleis. Moet dus zij gebeurt zijn niet tijden de Indonesische regering.

    • Surya Atmadja zegt:

      Wal Suparmo zegt:
      18 november 2015 om 7:54 pm
      Frappant is dat de tekst niet in het Indonesisch is maar Maleis. Moet dus zij gebeurt zijn niet tijden de Indonesische regering.
      ===============================================================
      EN ?
      Het is ook de Huis Tuin Keuken Bhs Melajoe ( dus geen Maleis), laat staan Bhs Indonesia.
      Dat zegt alleen over de mogelijke schrijver/ster , namelijk dat hij/zij iemand was met een niet zo’n goede taalkennis /opleiding.
      De enige belangrijke woord is KORBAN(2)=slachtoffer(s) , kennelijk verwijst het naar slachtoffers van ……………. ?
      Indirect! zou het mss wijzen naar een periode van voor 1948 .
      Hoe snel was de ontbinding proces van een lijk in de tropen.???
      En wanneer was de opgravingen gedaan ?

    • Ron Geenen zegt:

      “””””””””””Frappant is dat de tekst niet in het Indonesisch is maar Maleis. Moet dus zij gebeurt zijn niet tijden de Indonesische regering.”””””””””””

      Daarnaast dient ook vermeld te worden, dat vele documenten nog geheim blijven. Bij mijn zoeken vond ik mededelingen waarbij gegevens pas openbaar mogen gemaakt worden na 2022, 2026 en 2033. In 2033 ben ik dan 97 hopelijk en ook zonder mantelzorg of whatever. Zover kijk ik dan maar ook niet. Trouwens leven bij de dag is toch fijner.

  4. Surya Atmadja zegt:

    Belangrijk is de ooggetuigenissen , dat kan doorslaggevend zijn .
    Zie de video , of het in Bhs Melajoe erd geschreven of niet is niet van belang.

  5. j.w.hoegen zegt:

    zullen we het maar in de schoenen van de Nederlanders schuiven ?

    • Surya Atmadja zegt:

      j.w.hoegen zegt:
      19 november 2015 om 11:24 am
      zullen we het maar in de schoenen van de Nederlanders schuiven ?
      ==============================================================
      WAAROM ?
      Ik zou maar eerst de site van http://www.gastdocenten.com/ lezen.
      Daar staat veel waardevolle artikelen over Nederlands Indie .

  6. Surya Atmadja zegt:

    Jan A. Somers zegt:
    20 november 2015 om 11:42 am
    Ik lees hier voor het eerst dat Indonesiërs oorlogsmisdaden zouden hebben gepleegd.
    Voor de bersiapmoorden mocht zelfs het begrip exces niet worden genoemd. En die moorden heb ik toch echt niet van ‘horen zeggen’.
    ================================================================
    Nee toch ?
    Tuurlijk zullen de lezers het verschil weten tussen Indonesiers of “sommige” Indonesiers , een zeer klein groepje rampokkers ,plopper en andere ongewenste elementen.
    Zoals we ook weten het verschil tussen een doorsnee Tentara Susu (dienstplichtge KL) ,de KNIL , Landstormers , Burgerwacht, Politie etc die gewoon hun werk doen en niet “die” speciale groepen die oorlogsmis.., pardon excessen pleegden.

    • Jan A. Somers zegt:

      Sorry, ik las dat woord oorlogsmisdaden (van de Indonesiërs) voor het eerste bij de heer Mertens. Ben het in Indonesische bronnen nooit tegengekomen. En als zelfs het woord bersiap op 15 augustus niet mag worden genoemd, is het woord exces natuurlijk helemaal verboden. Het bestaat helemaal niet.
      Inderdaad zouden normale mensen de door u genoemde verschillen moeten weten. Maar er zijn zat mensen voor wie Indonesiërs Indonesiërs zijn, en Japanners Japanners. In Nederland zijn voor sommige mensen ook alle Duitsers slecht en alle Nederlanders verzetshelden.

      • R.L.Mertens zegt:

        @Somers. Aangaande bovenstaande ad. dr.L.de Jong, die benoemde tijdens de concept periode van Indische delen, de door Nederland gepleegde wandaden in Indië ; oorlogsmisdaden ( dus niet de Indonesische). Meelezer kol.bd. Heshusius bracht het, tegen de afspraak in; eerst discussie in de groep) in de media. Omdat deze misdaden NIET structureel/systematisch waren- zie Excessen nota-, bleef de term ‘excessen’ gehandhaafd. Dat Indonesiërs eveneens oorlogsmisdaden hebben gepleegd is mi. gewis; ‘het penis ritueel’. Wellicht dat Indonesische historici in 1e instantie dit onder; ‘noodzakelijke ongelukken’ tijdens de vrijheid strijd zouden rangschikken. Omwille van ondermijning van het Nederlandse manlijke ….

  7. van den Broek zegt:

    Tusschen hamer en aambeeld’. ,,,,,,Het geweld tegen de Chinezen op Java en Sumatra ten tijde van Indonesische Revolutie 1945-1949 door Sjaak van de Groep

    1) Kofi Annan noemt de opgesomde verschillen tussen de Chinezen en Indonesiërs ‘horizontale ongelijkheid’. Verschil in welvaart in combinatie met verschil in taal, godsdienst en ras zou extreme krachten los kunnen maken in een samenleving. Dat is ook gebeurd in de chaotische revolutiejaren in Indonesië.
    2) De republikeinen zagen het Chinese kapitaal als de voortduring van koloniaal kapitaal en wilden de dominante rol die de Chinese zakenelite had onder de Nederlanders en de Japanners voor eens en voor altijd laten eindigen. Chinese zakenmannen waren ook economische concurrenten van de inheemse zakenelite. Door Chinees kapitaal te blokkeren, hoopten Soekarno en Mohammed Hatta de Chinezen buitenspel te zetten en de eigen zwakkere zakenelite meer kans te geven.
    3) Het geweld in de jaren veertig werd ook gebruikt als politiek instrument. ‘Geweld was onlosmakelijk verbonden met het proces van definiëring van de Indonesische natie,’ stelt Cribb. Het ging niet alleen om de etnische, culturele, religieuze, geografische en economische verscheidenheid, maar het was ook een proces van uitsluiting. Nationalisten wilden de archipel teruggeven aan de inheemse bevolking. De republikeinse autoriteiten veroordeelden het geweld tegen de Chinezen, maar gedoogden het ook.
    4) Niettemin noemt ook de historicus Robert Cribb in de bundel Van Indië tot Indonesië de ‘onderdrukking, wantrouwen en systematische classificatie van mensen in verschillend ecategorien als mogelijke oorzaak van geweld

    Mijn commentaar: Mag dan geconcludeerd worden dat het kolonialisme zoals in Ned. Indie verantwoordelijk is voor het geweld in de eeuwen en dat daardoor het geweld in de Bersiap een logische consequentie is van 3 Eeuwen ondrdrukking?

    En verder:
    Ook de Chinese bevolkingsgroep had het zwaar te verduren. Zo werden de omgeving van Batavia en het achterland bij Medan etnisch gezuiverd door indonesische milities. De Britse kolonel Laurens van der Post beschrijft in zijn boek The Admiral’s Baby het tragische voorval op de kleine Sunda-eilanden waar Indonesische strijdgroepen de Chinese gemeenschap van zo’n vijftienhonderd mensen uitmoordden.

    • Surya Atmadja zegt:

      van den Broek zegt:
      30 november 2015 om 10:50 am
      Tusschen hamer en aambeeld’. ,,,,,,Het geweld tegen de Chinezen op Java en Sumatra ten tijde van Indonesische Revolutie 1945-1949 door Sjaak van de Groep

      1) Kofi Annan noemt de opgesomde verschillen tussen de Chinezen en Indonesiërs ‘horizontale ongelijkheid’.
      Dat is ook gebeurd in de chaotische revolutiejaren in Indonesië.
      2) De republikeinen zagen het Chinese kapitaal als de voortduring van koloniaal kapitaal en wilden de dominante rol die de Chinese zakenelite had onder de Nederlanders en de Japanners voor eens en voor altijd laten eindigen. Chinese zakenmannen waren ook economische concurrenten van de inheemse zakenelite.

      3) Het geweld in de jaren veertig werd ook gebruikt als politiek instrument. ‘Geweld was onlosmakelijk verbonden met het proces van definiëring van de Indonesische natie,’ stelt Cribb.

      4) Niettemin noemt ook de historicus Robert Cribb in de bundel Van Indië tot Indonesië de ‘onderdrukking, wantrouwen en systematische classificatie van mensen in verschillend ecategorien als mogelijke oorzaak van geweld

      A:Mijn commentaar: Mag dan geconcludeerd worden dat het kolonialisme zoals in Ned. Indie verantwoordelijk is voor het geweld in de eeuwen en dat daardoor het geweld in de Bersiap een logische consequentie is van 3 Eeuwen ondrdrukking?

      En verder:
      B.Ook de Chinese bevolkingsgroep had het zwaar te verduren. Zo werden de omgeving van Batavia en het achterland bij Medan etnisch gezuiverd door indonesische milities.
      ======================================================================
      1.Dat gebeurt bijna overal tijdens een revolutie .
      En zeker als er sprake is dat er een andere etnische groep betrokken waren bij de ex bezetters .
      Zie bijvoorbeeld Vietnam en andere Aziatische, Zuid Anerikaanse of Afrikaanse landen.

      2.Mijn inziens gedeeltelijk waar .
      In het verre verleden waren de Chinezen min of meer gehaat , omdat ze als verlengstuk speelden van de Nederlanders, ze kregen macht om belasting te heffen , bevoordeeld door de Nederlanders .
      Ook hun paramilitaire groep Po An Thui hebben tegen de republikeinen gevochten, sommigen zeggen terecht als hun actie gericht zijn tegen de ploppers/rampokkers.
      Door de eeuwenlang bevoordeling door VOC/Nederlanders kregen ze concurrentie van Serikat Dagang Islam (SDI) , de voorloper van Sarikat Islam , waar de topstukken van de Indonesische nationalisten (Sukarno /marhaen, dacht ook Tan malaka=de Komintern groep etc) in de leer waren bij Raden H.O.S Tjokroaminoto.

      3.Kan mee gaan , bij een revolutie is er sprake van geweld en zeker bij koppige bezetters / kolonialen.
      4.Kan ook meegaan, het is een feit(historisch) dat die 1% bezetters/kolonialen had kunnen handhaven door verdeel en heers tactiek .
      In Batavia e.o moeten de deel/overwonnen volkeren ( Ambonezen, Maleiers, Bandanezen , Buginezen, Balinezen, Sundanezen,Cjinezen,Arabieren, Indiers , Javanen etc in aparte woonwijken wonen.Ze hebben passensysteem ( Ausweis bitte )
      De eerste apartheid !. Omstreeks 1850 zijn mijn bet(bet ?)overgrootvader en zijn vader aangesteld als BEK(afkorting van Wijkmeester) . van Kampung Djawa .
      Tegenwoordig heb je in Djakarta nog verschillenda Kampungs met de naam Jawa,Bali,Tambora , Pekodjan ,Ambon,Bandan ,Melayoe etc.

      A.: Historisch gezien kan je dat concluderen .
      Zie ook de samenstelling van de KNIL, soms worden soldaten van de ene groep ingezet bij militaire strafexpeditie in andere delen van Nederlands Indie.

      B: Kan kloppen , vooral in de buurt van Tanggerang waar de Zwarte geoep van een Hadji te keer gingen,ook tegen de republikeinen.
      De TNI werd toen door KNIL/Engelsen(?) weg gejaagd, er is een machtsvacuum.

      • Ælle zegt:

        S.A. Zijt gij hierboven met een tentamen bezig, vraag ik me af.’Spijt me, maar ik heb weinig geduld om zoveel tekst achter elkaar te lezen. Waarschijnlijk smult vdB ervan. Dan is ’t oké.

    • Ælle zegt:

      De Britse (geboren in Z-Afrika uit Nederlandse vader) kolonel Laurens van der Post …, of zijn verhaal in The Admiral’s Baby klopt, valt te betwijfelen. Zijn eigen leven was ook niet zuiver, dat zelfs The Guardian schreef over hem in ‘A mystic’s great mistakes. Storyteller, JDF Jones’s biography of Prince Charles’s guru, Laurens van der Post, brings to light an unpleasant truth: he lied and lied; een niet plezante waarheid: hij loog en loog.

      • Ælle zegt:

        “In a profound sense every man has two halves to his being; he is not one person so much as two persons trying to act in unison. I believe that in the heart of each human being there is something which I can only describe as a child of darkness who is equal and complementary to the more obvious child of light.”
        ~ Laurens van der Post (Praat hij over zichzelf?)

      • Ælle zegt:

        Embattled biographers/ Grappig, hoe biografen elkaar het licht in de ogen niet gunnen. Dit is een brief aan The Spectator, een conservatief Engels weekblad.
        From Mr J.D.F. Jones
        Sir:
        Christopher Booker’s hilariously personal abuse of me for my recent biography of Sir Laurens van der Post (Books, 20 October) would be more understandable if he had admitted that he himself once aspired, in vain, to write that biography. Sour grapes?

        His insults might also have acknowledged that he was a sycophant of Sir Laurens for many years, a frequent house guest for a while in Chelsea, and that he has long been close to the family, which is now attempting to strike back against a book which — I regret — must be distressing to them.

        As for Booker’s curious interest in the size of my publisher’s advance (for four years’ work), it would be put in better perspective if he had added, as he presumably also knows, that Lucia van der Post accepted £10,000 for ‘authorising’ this biography of her father.

        I cannot allow Booker’s smear that I failed to do the interviews. Contrary to what he has been told. I spent countless hours talking with many members of the family, both here and in South Africa, and in particular with Lucia van der Post and with Tom and Jane Bedford. Booker seems to have forgotten that I made at least three attempts to call on him early in the project, when he was always too busy to see me.

        I’ll truly look forward to the ‘grown-up’ biography which Booker calls for. Would he like to offer himself again? He is welcome to my 2,700 footnotes.

        J.D.F. Jones Ilminster, Somerset

        Hahahahaha…

        Hier is een link van de tegenpartij Small lies and the greater truth by Christopher Booker: http://www.worldtransformation.com/christopher-booker-article/

        Kies maar wie jullie leuk(er) vinden. Ik was er toch niet bij.

    • Jan A. Somers zegt:

      Tja, als je een hekel aan iemand hebt, ga je hem gewoon vermoorden. Zelf dacht ik altijd dat de bersiap zo ongeveer eind december 1945 was afgelopen. Maar je blijft leren.

  8. Surya Atmadja zegt:

    Ælle zegt:
    30 november 2015 om 2:55 pm
    S.A. Zijt gij hierboven met een tentamen bezig, vraag ik me af.’
    ==========================================================================
    ik kan ook in telegramstijl reageren , maar niet iedereen weet even veel over geschiedenis van Nederlands Indie (Nederlandse versie), laat taan de Indonesische versie.
    VdB vraagt altijd tekst en uitleg, als het kan met verwijzingen van de ( wetenschappelijke)bronnen.

    • Ælle zegt:

      Ik herhaal: Dan is ’t toch okë!

    • Ron Geenen zegt:

      “”””””””ik kan ook in telegramstijl reageren “”””””””””

      Daar is een simpele manier. Niet geïnteresseerd, delete op je keyboard.

    • Jan A. Somers zegt:

      “geschiedenis van Nederlands Indie (Nederlandse versie), laat taan de Indonesische versie” Ik dacht dat er maar één geschiedenis bestond, feiten en feitjes op een tijdlijn. Alleen de interpretaties en de complottheorieën verschillen. Maar dat is alleen maar leuk om te lezen. En om boos op elkaar te worden. Of je aan de goede of foute kant van de geschiedenis staat. Gaat overigens steeds over bij de volgende topic.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s