De scherpe bocht van Koningsplein-Zuid

Uit het Nieuws van den Dag voor Nederlands-Indië, 2 januari 1915, onder de titel ‘Een ongeluk dat goed afliep’:

“Zij die gisterenmorgen in alle vroegte Koningsplein Zuid passeerden, hetzij ernstige lieden die van plan waren het nieuwe jaar in te luiden met een bezoek aan het bedehuis, hetzij meer werelds aangelegde personen die laat hun woonstede opzochten na de zorgen van 1914 van zich te hebben afgeschud — zij dan, herzeggen wij, die op Nieuwjaarsmorgen langs Koningsplein Zuid wandelden, aanschouwden daar een toneeltje dat te denken gaf.

De verongelukte Fiat

De verongelukte Fiat

In de slokan, aan de zuidelijke kant van de weg, stond daar, steigerend op zijn radiator met de wielen hoog omhoog, een Fiat auto. De radiator, de voorruit, de vooras en de beide voorste wielen waren zwaar beschadigd. Er had blijkbaar een ongeluk plaats gehad. Sporen wezen uit, dat de auto van Koningsplein West was gekomen, uit de bocht en over de wegberm was gevlogen. Wat was het lot geweest der passagiers? Wie hadden zich in de auto bevonden? Hoe had het ongeluk zich precies toegedragen? Dat waren de vragen die wij beantwoord moesten krijgen. Op informatie uitgaande, vernamen wij het volgende: In de nog uiterst prille morgen van de Nieuwjaarsdag, het moet omstreeks twee uur geweest zijn, snorde de thans omgeduikelde auto met snelle vaart door de bocht van het Koningsplein nabij Gang Scott. In het voertuig zaten 4 heren en 2 dames; het behoorde toe aan de Koloniale Petroleum Maatschappij en werd bestuurd door de Heer C. van het Koningsplein. Door een of andere oorzaak smakte de car tegen de berm aan, sprong op en kwam in vertikale positie, staande op de radiator, terecht in de parrit (greppel – JP), bij welke salto mortale de inzittenden met een snelheid alsof zij uit een mortier werden weggeschoten, voor de auto in het natte gras terecht kwamen en daarbij niet of slechts heel licht gekwetst werden. Het was een geluk, dat de car opkiepte, anders zou het ongeluk zeker slachtoffers hebben gekost. Nu zal het in de herinnering der zes tuffende mensen alleen blijven voortleven als een onaangenaam avontuur in een Oudejaarsnacht. Het had heel anders kunnen aflopen!”

Een week later verscheen bijgeplaatste foto in het Nieuws van den Dag. 

Inmiddels is een eeuw verstreken. De verkeerssituatie is veranderd. Gelukkig hebben we nu Google Streetview om te controleren of de desbetreffende bocht nog steeds problemen oplevert. Met voldoening kunnen we vaststellen dat hier niet alleen een rotonde is aangelegd, maar ook dat er daarnaast nóg een weg is aangelegd om de bocht van zijn scherpte te ontdoen.

Jalan Medan Merdeka Selatan (Koningsplein Zuid), gezien in westelijke richting

Jalan Medan Merdeka Selatan (Koningsplein Zuid), gezien in westelijke richting

Jalan Medan Merdeka Selatan, in noord-oostelijke richting, met standbeeld Thamrin

Jalan Medan Merdeka Selatan, in noord-oostelijke richting, met standbeeld Thamrin

Precies op de plaats waar in 1915 de Fiat verongelukte, staat nu een standbeeld van Mohammad Husni Thamrin, gemeenteraadslid van 1919-1941 en Volksraadlid van 1927-1941. Een geweldig politicus en strijder voor de goede zaak, een man ook die de dialoog met de Nederlandse overheid nooit wilde verliezen. Bij uitstek een man die scherpe bochten wist te omzeilen.
Met uitzicht op een van de drukste verkeersknooppunten van Jakarta, was een betere plaats voor zijn standbeeld nauwelijks denkbaar geweest.
x

Dit bericht werd geplaatst in 9. Java Post. Bookmark de permalink .

12 reacties op De scherpe bocht van Koningsplein-Zuid

  1. Ælle zegt:

    slokan (goot) Aha, slokan betekent eigenlijk SLOOTKANT. Logisch toch!

    P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Van Dale Etymologisch woordenboek
    slokan [goot] {1901-1925} < maleis slokan [goot, afvoer] < nederlands slootkant.
    P.J. Veth e.a. (1889/1910, 2003), Uit Oost en West: Verklaring van 1000 woorden uit Nederlands-Indië
    slokan [goot]. Bataviaas Maleis selokan [van Nederlands slootkant]. [P]

    • Surya Atmadja zegt:

      @ Ibu Ælle
      Weer een Nederlandse leenwoord , bewijs van Daar werd wat groots verricht.
      Bij de eerste moderne foto heb je aan linkerkant de oude hoofdkantoor van de directie van de directeuren van Bank Indonesia ( de Indonesische Centrale Bank) zitten , die strekt uit in de richting van Jln Budikemuliaan (froeher Gang Sekot of gang Scott) waar vele Nederlanders geboren zijn (saya juga).
      De 2 hoge blauwe gebouwen er naast waren gebouwd op een oude plek waar froeher de bibliotheek van Madam Blavatsky zat .
      De weg op de 2de foto gaat richting de US Embassy, linksaf langs de spoorovergang via HBS CAS richting Gambir Station.

      De 2 foto’s werden genomen tijdens “office time”/spitsuur (ochtend) waar de “three in one regeling” ingevoerd is. (tot 10.00 uur ? en in de avond spitsuur ) .
      Auto met minder dan 3 passagiers mogen daar en in andere protocolwegen niet rijden.

  2. Surya Atmadja zegt:

    Precies waar de standbeeld van Bang Husni staat reed ik langs met mijn ouders en supir van de dienstauto.
    Op 1 oktober 1965, tot onze schrik stonden er tanks , wegversperringen en een heleboel zwaarbewapende militairen .
    De nacht er voor op 30-09-1965 waren er schietpartijen in Menteng area ,later bekend als KUDETA GESTAPU 30 S(eptember).
    De hele dag werden we getracteerd op strijdliederen van de DEWAN Revolusi(Revolutionaire Raad) over de mislukte poging van de Dewan Djendral die een coup probeerde om Sukarno af te zetten.

  3. Wal Suparmo zegt:

    Over standebeelden gesproken.Het stanbeel van BARRY SOETORO( OBAMA) mag niet in een publieke plaats ( Taman Menteng) zijn maar wel alleen maar op het erf van zijn school aan de Jalan Besuki.

  4. Hans Versnel Utrecht zegt:

    Het standbeeld van Husni Thamrin staat aan het begin van de Jalan Mohammad Husni Thamrin, een brede boulevard, waarvoor onder meer de Armeense kerk moest worden afgebroken. Het is maar de vraag van Husni Thamrin zo blij zou zijn hiermee omdat voor de aanleg veel kamponghuizen moesten worden afgebroken bij Kebon Kacang, terwijl hij in zijn tijd als gemeenteraadslid en wethouder van Batavia sterk opkwam voor de belangen van de bewoners van de stadskampongs.

  5. Surya Atmadja zegt:

    De Armeense kerk werd in 1964 afgebroken toen men de hoofdkantoor van Bank Indonesia ging bouwen.Die zat in de hoek van Gang Scott.
    Kebon Kacang was toen volkswijk tussen Gang Scott waar nu een rotonde staat en de rotonde bij de Bunderan H.I . De rotonde van Hotel Indonesia ( nu Hotel Indonesia Kempinski) aangeplakt bij de grote Grand Indonesia Mall.
    Omstreeks 1965/66 gingen we soms “straatracen” tussen de eerste rotonde bij de Koningsplein /Gang Scott=Budi Kemuljaan tot de rotonde van Bunderan H,I , soms richting Kebayoran Baru tot de laatste rotonde en dan terug .

    • Wal Suparmo zegt:

      In 1950 was er nog geen weg van de rotonde waar HOTEL BENVENUTO( later BARITO) staat, tot Hotel Indonesia. Dat was nog een vuilnisbak van de stad ( TPA= tempat pembuangan ahkir) met een paar antennes van de PTT.Hotel Benvenuto,Sario en Royal heeft de zelfe eigenaar als AIRPORT RESTAURANT( Kemajoran). Dat in een zekere ANDRIES PANGMAMAN, met een Indische vrouw uit Bandung.Toen een van de rijke Menadonesen van Jakata.Btw Pak Surya was U ooit millitair( Siliwangi) geweest?

      • Surya Atmadja zegt:

        Wal Suparmo zegt:
        14 oktober 2015 om 1:57 am
        Btw Pak Surya was U ooit millitair( Siliwangi) geweest?
        ==========================================
        Nee, ben van 1948.
        Heb wel ooms/vrienden die bij de Siliwangi Divisie / Polri dienden, de 1ste lichting officieren.
        Ben ook geboren in Budi Kemuljaan ( Gang Sekot) , de S.A “clan” ( Keluarga Besar) verbleef bijna 2 eeuwen in Batavia e.o .
        Een overlevering zegt zelfs van af 1628/1629 .

        https://www.google.nl/search?q=foto+armeense+kerk+batavia&tbm=isch&3D

      • Wal Suparmo zegt:

        HOTEL SCCOT ligt juist niet in Gang Scott maar aan de TANAMUR( jalan Tanah Abang Timur).

  6. Surya Atmadja zegt:

    http://davidcoppoolse.com/
    Plattegrond van Gang Sekot.
    Begraafplaats Tanah Abang is de huidige Taman Prasati.
    Adres Tanah Abang I , de beroemde Tjideng Kamp is aan het einde van Laan Trivelli ( Jln Tanah Abang II) van af de brug van Kali Tjideng.

  7. Surya Atmadja zegt:

    Tanamur , heet vroeger Tanah Abang Oost.
    Parallel aan de Tanah Abang West waar vroeger de tram van Tanah Abang Heuvel naar Pasar Ikan reed , ten hoogte van Laan de Riemer (Tanah Abang III) , Laan de Bruin Kops.
    De straat Tanah Abang West werd Tanah Abang Barat, Later Jalan Abdoel Moe’is.
    Door de nieuwe spelling werd het Abdul MUIS (ha ha ha ).
    Tanah Abang West gaat over op de Rijswijk weg richting Societeit Harmonie en verder naar Pasar Ikan.
    Ik woonde eerst bij het begin van Laan Trivelli , tegenover de trambaan en Museumweg.
    Later verhuisd naar de gedeelte van Kamp Tjideng /Moesiweg .
    Mijn ouderlijke huis was tot 2010, hij staat nu nog steeds.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s