What´s in a name?

Politiek correct denken heeft soms ook zijn negatieve kanten. Bert Immerzeel, gezeten op een terras aan de Amsterdamse waterkant, vraagt zich af of mijmeren over tempo doeloe nog wel mág.

Café De Schreierstoren, voorheen VOC-café.

Door Bert Immerzeel

Het zal je maar gebeuren. Denk je net een dagje naar Amsterdam te gaan om daar een bezoek te brengen aan plaatsen met bijzonder koloniaal erfgoed, heb je de eerste schrik al te pakken. Een bezoek aan het VOC-café, op een steenworp van het Centraal Station, bedoeld om eerst een koffie te nemen en de planning van de dag nog een keer door te nemen, loopt meteen al uit op een teleurstelling. Het VOC-café bestaat niet meer, het is omgedoopt tot Café De Schreierstoren. De reden daarvoor werd in verschillende media toegelicht door de eigenaars: sinds enige tijd ontving het café bedreigingen uit de hoek van de ‘linkse basisdemocratische organisatie tegen kapitalisme, patriarchaat en racisme’ Doorbraak. De naam VOC zou verwijzen naar een ‘gewelddadige en oorlogszuchtige’ onderneming die zich verrijkte met slavenhandel, en mocht niet worden gebruikt voor commerciële doeleinden. ‘Geef de slachtoffers van de VOC geen trap na!’ schreef een activist op de Facebook-pagina van het café. En even later schreef iemand daar zelfs: ‘Burn the place down’.

De naamswijziging past in een algemene discussie die de laatste jaren wordt gevoerd over het kolonialisme. In Amsterdam veranderde de J.P. Coenschool zijn naam in Indische Buurt School. Eerder werden al verschillende Maarten Harpertszoon Trompscholen hernoemd. In Den Haag staat het Mauritshuis onder druk om zijn naam te wijzigen. Op de Twitter-site van Doorbraak wordt nu triomfantelijk gemeld: ‘Another one bites the dust’. Helden.

Blokkades

Nu valt er over de VOC natuurlijk veel te zeggen. Zowel in positieve als in negatieve zin. We weten inmiddels dat het begrip ‘VOC-mentaliteit’ misschien beter niet gebruikt kan worden, omdat de één er een voortvarende handelsgeest mee bedoelt, en de ander een organisatie die ging over lijken. Maar we moeten ons wel bedenken dat de VOC een enorm stempel op onze geschiedenis heeft gedrukt en dat daarom alleen al de naam niet kan worden weggegomd. En ja, het was een organisatie die inmiddels al weer meer dan twee eeuwen failliet is, en nu nog veronderstellen dat een cafénaam pijn zou kunnen doen aan slachtoffers uit die tijd, lijkt me zacht uitgedrukt overdreven. Persoonlijk had ik graag gezien dat alle Amsterdamse historici één keer een gezamenlijk plan hadden ontwikkeld om het VOC-café te steunen.  Desnoods een zitdemonstratie, een cordon rondom de toren, met blokkades op de Prins Hendrikkade, de Oude Zijds Kolk en de Gelderse Kade. Kijk, dát zou pas een echte doorbraak zijn geweest.

´Wat naïef´

De naamswijziging kwam ook aan bod in de landelijke media. Bijzonder hoogleraar koloniale en postkoloniale literatuur- en cultuurgeschiedenis Remco Raben liet in De Volkskrant optekenen dat hij het ‘wel wat naïef’ vindt om een café in de huidige tijd naar de VOC te vernoemen, en vergelijkt dit met de mogelijkheid dat in Italië bijvoorbeeld het Mussolinicafé zou bestaan. Dát nu lijkt mij nu weer het vergelijken van appels met peren. En van het bewind van Mussolini zijn slachtoffers nog wél in leven.

Raben neemt overigens geen blad voor de mond waar hij een koloniale houding bespeurt. In de Nederlandse Boekengids bekritiseerde hij het recent uitgebrachte boek van Kester Freriks Tempo Doeloe, een omhelzing zó sterk dat zijn recensie leek op een rituele steniging. Dat iemand als Freriks (Djakarta, 1954) iets positiefs kon schrijven over de vooroorlogse tijd in Indië, was ongehoord. Het kolonialisme moest met wortel en tak worden bestreden.

Relativeren

Het lijkt me goed af en toe te relativeren. Dank zij een stroom aan nieuwe historische studies weten we nu veel meer, en beter, over de zwarte bladzijden van onze geschiedenis in Indië. Helemaal nieuw zijn deze nu ook weer niet, want eerder lazen we bijvoorbeeld al Het Nederlands/Indonesisch Conflict, ontsporing van geweld, van J.A.A. van Doorn en W.J.Hendrix (1985), of Koelies, Planters en Koloniale Politiek. Het arbeidsregime op de grootlandbouwondernemingen aan Sumatra’s Oostkust in het begin van de twintigste eeuw, van Jan Breman (1987). Er mag echter ook ruimte zijn voor een andere, misschien minder negatieve, benadering, zoals die van Freriks.

De naamswijziging van het VOC-café heeft me nogal afgeleid. Mijn voornemen om in Amsterdam naar koloniaal erfgoed te speuren is abrupt afgebroken. Terwijl ik op het terras van De Schreierstoren in mijn koffie zit te roeren, vraag ik me af of de activisten van Doorbraak eigenlijk wel die geweldige en relativerende biografie van Jan Pieterszoon Coen (Amsterdam, 2015) van Utrechts historicus Jur van Goor hebben gelezen. Ik denk het niet. Waarschijnlijk te dik, wel 575 bladzijden.

x

Dit bericht werd geplaatst in 9. Java Post. Bookmark de permalink .

142 reacties op What´s in a name?

  1. Indisch4ever zegt:

    Ik dacht gelezen te hebben dat de bedreigers onbekend zijn en dus niet gearresteerd.
    De groep Doorbraak was wel bezig met een actie tegen de naam.
    Persoonlijk zou ik mijn café ed of website nooit vernoemen naar de VOC.
    De schreierstoren is een mooi historisch gebouw en het is logischer het cafe te vernoemen naar dat gebouw waar men in huist.

    • Jan A. Somers zegt:

      Maar Amsterdam had wel acht van de Heeren XVII. En in Brielle worden nog steeds de martelaren van Gorkum herdacht. Dat is toch allemaal onze geschiedenis, meer of minder leuk? En in Surabaya het 10 novembermonument, zonder de namenlijst van de vermoorde Nederlanders. Daar hebben we dan maar zelf voor gezorgd op Kembang Kuning. Ik kan mij nog herinneren dat in Nederland na de oorlog praktisch elke stad een Stalinlaan had. Maar toen Amerika boos werd op de communisten moest dat allemaal Vrijheidslaan worden. Terwijl van de geallieerden, waar we onze vrijheid aan te danken hadden, Rusland de meeste slachtoffers telde. En in Amsterdam boekhandel Pegasus in de Leidse straat mocht ik niet meer komen. Volgens de mythen en legenden kreeg je alleen al voor het stilstaan voor de etalage een sterretje achter je naam. Terwijl Stalin en de communisten uiterst belangrijke spelers waren in onze geschiedenis. Mijn oudste dochter is bezig met een boek over de Tataren uit Rusland die op Voorne-Putten terecht kwamen! Als al die namen verdwijnen uit ons straatbeeld, verdwijnt ook onze geschiedenis uit de schoolboeken. Net als Indië! Met de verweesde Indo’s die nu tot de Indonesiërs behoren. Het wachten is nog op de wijziging van de straatnaamborden in de Indische buurten: veranderen in Indonesische buurt. Die Indische waren toch die stoute kolonialen?

      • Paul Vermaes zegt:

        Geachte Jan A, Somers,
        Graag reageer ik op uw zin “ Met de verweesde Indo’s die nu tot de Indonesiërs behoren. ”. Maar eerst wilde ik evenals u mijn vreugde uiten over de wonderbaarlijke genezing van Bert Immerzeel. Voor mij is hij net als Koningin Juliana iemand die de Indo’s echt als Nederlandse onderdanen beschouwt. Mijn dank daarvoor.

        Nu over de Indo’s van de eerste generatie: celbiologisch en embryologisch gezien is het voor mij een gegeven, dat een kind een kloon is van zijn moeder is. En aangezien de meeste Indo’s in de moederlijke lijn een Inlandse moeder hebben, zijn Indo’s meestal Indonesiërs. De Indonesiërs zelf en ook de Japanners hebben dat destijds zo gezien.
        Ons Indo-gedrag na de capitulatie van Japan tot aan de soevereiniteitsoverdracht was zoals uw het aangaf die van stoute kolonialen. Des te meer te waarderen dat Bert Immerzeel ons Indo’s een goed hart toedraagt.

      • R.S. Karni zegt:

        Omdat je hier, bij mijn weten, geen emoticon met een schaterlach kunt zetten nu maar even tekstueel mijn waardering voor uw bijdrage ge-uit. Wat is er toch aan de hand met de lange tenen van veel jongeren in Nederland? Ze demonstreren tegen klimaat verandering, tegen hoe de geschiedenisboeken van vroeger de koloniale tijd beschreven, tegen in hun ogen koloniale straatnamen.
        Remco Raben kende ik als sympathiek en objectief historicus die nu helaas die jongeren, die veelal criminele bedreigingen uiten, naar hun grote mond praat.
        Alle historische gebeurtenissen gebeuren in de context van hun tijd, het plaatsen van die gebeurtenissen in onze tijd is onwetenschappelijk en voer voor boze pubers.

      • Robert zegt:

        De Indos waren en zijn nog slachtoffers en z,g, nazaten van de stoute kolonialen.De Indos waren niet de kolonialen.

  2. Jan A. Somers zegt:

    Ja, goed boek zoals gewend bij hem. Kale tekst 524 pagina’s. Met in hoofdstuk 13 (!!) Het drama van Banda (34 bladzijden! in mijn dissertatie slechts 7): Naast de 45 Orang Kaja (mijn telling) berecht en geëxecuteerd, 2500 in de bergen door honger en ziekten omgekomen, bij de militaire acties tussen de 50 en 100 gedood.
    Uit een recensie van mij: Samenvattend oordeel over dit boek. “Je denkt aan een biografie, maar de werkelijkheid is een uiterst gedetailleerde beschrijving van de staatkundige/politiek/sociaal/economische verhoudingen, zowel in het toenmalige Europa als in Azië. Waar een zekere Jan zijn opvoeding en vorming onderging. Met een groot verstand alles in zich opnemend en gebruikend bij elke te nemen beslissing. Zo groeit hij in de biografie uit boven zijn omgeving, maar blijft daar tevens kind van.” Zo, ik sta klaar om een doodvonnis aan te horen! En dat boek op de brandstapel. Fijn Bert, dat je weer eens iets van je hebt laten horen. Het werd saai zonder jou. Je hoort er nog bij!

  3. J. Michiel Alma zegt:

    Tsja , in de koude oorlog hadden we de “”weg met ons/onzers”” , nu hebben we “”weg met onze geschiedenis”” , fijn Bert en Jan Somers weer te lezen ,

    Michiel Alma

    • RLMertens zegt:

      @J.MichielAlma; ‘ weg met onze geschiedenis etc.’- Omdat nu ook die andere waarheid(!) aan bod komt?
      @H.Naberman; ‘in een gekke wereld…’- We leven nu juist in een echte wereld. Waar pro- en contra evenveel ruimte krijgt! De echte democratie, toch?

  4. H. Naberman zegt:

    We leven in een gekke wereld…

  5. Frank Bikker zegt:

    Diegenen die zich maar 1 tel in de geschiedenis van de VOC hebben verdiept weten dat daar naar de normen van onze tijd vaak niet zo fraaie dingen gebeurden. Maar de meesten die nu zo te hoop lopen negeren het feit dat er geen machtige VOC zou zijn geweest als ze ook niet werden geholpen door de plaatselijke bevolking . Hetzelfde geldt voor de slavenhandel. Dit laatste verkiezen die actiegroepen voor 100% te negeren.

  6. Jan A. Somers zegt:

    Als mijn café al generaties lang VOC zou heten of Coen, dan zou ik ook een naamsverandering overwegen. Maar niet vanwege het verleden, maar met het oog op handgranaten die op zo’n grote schaal te koop zijn. En de brandbrief van mijn verzekering. Ik ben niet zo’n held: dat wordt je meestal postuum!

  7. E Daems zegt:

    Protesteren zonder enig verstand van zaken
    Is tegenwoordig een Hype , klimaat , slavernij
    enz
    De bedreigers zijn denkelijk bekend
    maar zoals gewoonlijk geen actie .
    Als die minderheid zijn zin krijgt wonen we
    allemaal in politiek correcte straten
    Arm Nederland

  8. Lieuwe de Haas zegt:

    Het is niet te verwonderen dat de lefties proberen de overhand te krijgen in nederland, het is namelijk hetzelfde liedje in de USA, de jongelui worden allemaal gebrain washed door de liberale/communisten leraren en leraarressen in de scholen en universiteiten.

    • R Geenen zegt:

      @@hetzelfde liedje in de USA, de jongelui worden allemaal gebrain washed door de liberale/communisten leraren en leraarressen in de scholen en universiteiten@@

      Ja, u kan het weten. Beste stuurlui—–!

    • Frank Bikker zegt:

      Beste hr. De Haas, ik was leraar en ik ben links, maar ik denk bij dit soort onverdraagzame sektarische actiegroepjes, ga je eens met echte problemen bezighouden ipv met de naam van een horecagelegenheid. En gelukkig is situatie in de VS niet 1 op 1 te vergelijken met die bij ons.

      • Lieuwe de Haas Weston Connecticut USA zegt:

        het is precies dezelfde situatie in de Westerse wereld, meneer bikker. Alle naoorloogse genereaties die als leraren of leraressen fungeren spuiten de oren van de kinderen vol met socialistis vergif, want er is een gezegde: een socialist is iemand die staat met een been in een communistis graf,

      • Frank Bikker zegt:

        Beste hr. De Haas. Dat gezegde, waarmee u eindigt, is mij dan onbekend. Ook is uw bewering dat alle docenten in Nederland de kinderen zouden vergiftigen met linkse propaganda totaal uit de lucht gegrepen, omdat men zich gewoon heeft te houden aan de doelstellingen zoals die door stichting en de inspectie zijn voorgeschreven. Er zijn trouwens genoeg docenten die totaal niet linkse ideeen zijn toegedaan. Mijn eigen mening vertelde ik enkel als er door leerlingen naar gevraagd werd onder vermelding dat het mijn mening was en dat andere mensen er andere meningen op na hielden. Ook vertelde ik dat iedere mening gerespecteerd dient te worden zo lang die maar niet kwetsend is.
        Voor de rest weet ik niet hoe men in de de VS denkt, maar ik denk enkel dat je daar ook docenten hebt met zeer uiteenlopende ideeen, alleen naar Amerikaanse snit.

  9. R Geenen zegt:

    Dat krijg je als je in een land woont waar alles mag en haast niet bestraft wordt.

  10. Ch.F. van Fraassen zegt:

    Historische veranderingen worden doorgaans niet in gang gezet door zachtaardige brave hendrikken en heilige boontjes, zodat aan het begin van een geschiedenis van een natie, of bij de geboorte van een kolonie, doorgaans nogal wat figuren aan te wijzen zijn, die niet aan onze normen van fatsoen voldoen. Dat geldt voor het ontstaan van de Nederlandse natie – een deel van de Geuzen kan beschouwd worden als tuig van de richel -, dat geldt voor de vrijheidsstrijd van de Indonesiërs in 1945-1950, en dat geldt ook voor de stichter van Batavia en voor de vormgever van kolonie Nederlands-Indië (H.W. Daendels), welke laatste ook allerminst een zachtzinnig heer was. We hoeven de zwarte bladzijden uit onze geschiedenis niet te verdonkeremanen, en het zou van de zotte zijn de herinnering aan historische figuren, hoe men ook over hen denken mag, uit ons collectief geheugen te willen wissen.

  11. Political correctness is nu eenmaal een onvermijdelijk aspect van de mensheid. Kinderen zijn het zelden eens met de opvattingen van hun ouders. Men heeft ,lijkt mij, tegenwoordig meer in Nederland te vertellen over de voormalige kolonie dan toen het nog een kolonie was. Dit heeft misschien ietwat meer te maken met een poging om het falen van de problemen van vandaag te verduisteren achter een rook gordijn van beschuldigingen over het verleden. Er gaat genoeg mis met de huidige toestanden, het stijgen van de zee, de overstroming van immigranten de enorme toenamen in het verschil tussen arm en rijk, en de ondeugd van de internet.
    Bij onze Tjideng Reunie (Bronbeek, 12 mei) maakte iemand een opmerking dat op de Indische scholen veel aandacht werd besteed aan de aardrijks kunde en geschiedenis van Nederland, terwijl op de Nederlandse scholen weinig aandacht besteed werd aan Indie.

    Dit kan ik niet beoordelen- ben nooit op een Nederlandsche school geweest, en in Indie zat ik in een Jappen kamp. Maar ik geloof dat het zelfde voor de Britse kolonie gold. De Nigeriaan wist van alles over Engeland in 1965, en dat het een paradijs was, maar Engelse wisten niets van Nigeria. Nu bestaat er een enorm verschil tussen Indie en Nigeria, maar dat verschil betekende weinig qua politiek.

    In democratien is het nu eenmaal het geval dat politieke macht meer te danken heeft aan bezorgdheid over lokale aangelegenheden, dan aan buitenlandse (dus koloniale) politiek. Dat was toch ook de opvatting van Chamberlain ter gelegenheid van Munchen in 1938? Had hij het niet over “problems in far away lands?” Hoe kon je je daar druk over maken?
    Hier in Canada zijn wij ook hard bezig de geschiedenis te begraven. Europeesche namen worden veranderd door Indiaansche namen. In Schotland krijgen alle dorpen en gehuchten nu een tweede naam; de keltische naam, niet geschreven op zijn Engels maar op zijn ouderwetse wijze , die je jammer genoeg niet in atlassen of landkaarten vindt, en het dus veel moeilijker maakt voor de automobilist. Bij elk weg wijzer mag je wel even stilstaan om te begrijpen wat het bordje te vertellen heeft.
    Waar is Desiderius Erasmus gebleven? Wij hebben de goede man hard nodig.

  12. Jan A. Somers zegt:

    Wie herkent nog de Unperson uit George Orwell 1984? Vaporized! Helemaal verdwenen uit de geschiedenis!.

  13. Max zegt:

    Dit soort dwaasheden behoort nu eenmaal bij Nederland.
    Wij zijn verworden tot een hopeloze democratie.
    ” De mens die zijn/haar geschiedenis niet kent of verloochend is gedoemd die te herhalen.”

  14. Klaas van der Tempel zegt:

    Als een organisatie of persoon je niet aanstaat, dan laat je die gewoon verdwijnen en je verandert de geschiedenis. Stalin is het grote voorbeeld. Hij liet vermeende opponenten die in ongenade waren gevallen, niet alleen letterlijk verdwijnen, maar ook werden zij op bestaande foto’s verwijderd. Tja, dan valt er ook niet meer van de geschiedenis te leren…….
    Maar er zijn goede voorbeelden, ook in Nederland. Het standbeeld van JP COEN in Hoorn is blijven bestaan, maar nu met een herziene tekst. Zo hoort het.

    • Indisch4ever zegt:

      Ik zou mijn café nooit VOC-café noemen of als die al zo heet en ik koop het dan verander ik de naam. Die naam VOC , maakt mij niet blij, het is ook niet inspirerend.
      De associaties die het opwekt nodigt niet uit… niet voor mij en ook niet voor mogelijke klanten. Er is te veel fout geweest in naam van die naam
      Een andere naam kiezen heeft niks te maken met historie uitwissen . Die historie is al geweest en duizenden malen beschreven en die verhalen liggen in de archieven en musea.
      Ik zou het niet mussolinicafé noemen of ook niet wilem van oranje.
      In dit geval te Amsterdam is de naam café schreierstoren heel toepasselijk en ook daar zit een historisch verhaal achter. Maar een naam als boeroengsbar kan ook.

      Remco Raben gebruikt het woord naiëf. Niet helemaal toepasselijk, maar hij verwijst daarmee wel naar de associaties over een onfris verleden die het oproept.
      Hij veroordeelt de bedreigingen, dus hij praat niemand naar de mond. Hij heeft al jaren de mening dat je zo’n naam niet kan gebruiken. Voor de eigen smaak, maar ook kan het een drempel zijn voor de klanten.

      Ik beheer een website met de naam Indisch4ever.
      Ik zou het nooit noemen Het-begon-met-VOC of Indië4ever, omdat het dan teveel een pro-kolonialismemening uitstraalt. . Zo verwijzend naar Indië , alsof het om die vroege kolonie met die dictatuur gaat . Het gaat mij Indische mensen, hun verleden, hun heden en toekomst.

      • R Geenen zegt:

        @Het gaat mij Indische mensen, hun verleden, hun heden en toekomst.@

        Bij het internet, websites, enz gaat het om het marketen van je bedoeling. Al vond ik toen ik jaren geleden je site vond, de woorden keuze vreemd, Namelijk het samenvoegen van 1 NL woord met 2 engelse. De laatste paar jaren is het mij duidelijker geworden, want de algemene NLér is zijn Nederlandse taal aan het verbasteren door het met engelse woorden te vervangen. Weet niet waarom, klinkt stoer? Heb zelf naar een volledige Amerikaanse naam gezocht. Waarom? Ik wist door ons blad De Indo, dat er Indische mensen in 18 verschillende landen wonen.
        Wat betreft dat cafe in A’dam, een mooie naam is cafe Insulinde.

      • Paul Vermaes zegt:

        Geachte beheerder van de website Indisch4ever,
        Graag reageer ik op uw zin: “Het gaat mij Indische mensen, hun verleden, hun heden en toekomst.”
        Zo een als u beschouw ik als Bert Immerzeel, en Koningin Juliana die kennelijk het standpunt hoog houden “Right or wrong het zijn Nederlandse onderdanen.” Weet u overigens, dat Groot Britanië bij het Weens Congres Insulinde heeft teruggegeven aan Koning Willem I, niet aan de Staat der Nederlanden. Alle inwoners van Nederlands-Indië waren sindsdien onderdanen van Huize Oranje. Daarom was Koningin Wilhelmina een hoofdrolspeler bij de Soevereiniteitsoverdracht.
        De Indische mensen: hun verleden niet best, hun heden redelijk, hun toekomst hopelijk normaal.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Koning Willem I, niet aan de Staat der Nederlanden.” In de staatkunde gaat het niet om een persoon zoals Willem I of koningin Juliana. Het gaat om de soeverein waar die persoon tastbaar voor is. Vandaar: de koning is onaantastbaar de minister is verantwoordelijk. De fouten die er in een staat worden gemaakt kunnen de soeverein niet aangerekend worden. Uit het traktaat van 1814:
        ‘The united provinces of the Netherlands, under the favour of Divine Providence, having been restored to their Independence, and having been placed by the loyalty of the Dutch people and the achievements of the Allied Powers, under the Government of the Illustrious House of Orange, – and His Britannic Majesty being desirous of entering into such arrangements with the Prince Sovereign of the United Netherlands, concerning the colonies of the said United Netherlands, which have been conquered by His Majesty’s arms during the late war, as may conduce to the prosperity of the said State (…).
        Art. I. His Britannic Majesty engages to restore to the Prince Sovereign of the United Netherlands, within the terms which shall be hereafter fixed, the colonies, factories, and establishments which were possessed by Holland at the commencement of the late war, viz., on the 1st of Januarij 1803, in the seas and on the continents of (…) with the exception of (…).’
        Net als in de rechtspraak. Een rechter is een symbool, geen persoon. Vandaar dat de rechter zich verschuilt in een toga en bef.
        “Koningin Wilhelmina een hoofdrolspeler bij de Soevereiniteitsoverdracht.” Dat was koningin Juliana! En niet als de persoon, maar namens de soevereine Staat der Nederlanden. Het soevereine koninkrijk, waar Indië een gebiedsdeel van was. Zie daarvoor art. 1 van de toenmalige grondwet: Art. 1. Het Koninkrijk der Nederlanden omvat het grondgebied van Nederland, Nederlandsch-Indië, Suriname en Curaçao. (voor de volledigheid, bij grondwetswijziging van 1948 was de benaming Nederlandsch-Indië al vervangen door Indonesië.

  15. George zegt:

    What’s in a name? That which we call a rose by another name would smell as sweet.

  16. R.L.Mertens zegt:

    @Buitenzorg; ‘weten we nu veel beter en meer over de zwarte bladzijden van onze geschiedenis etc.’- Inderdaad! Waar we vroeger in Indië over ons vaderland werd bijgebracht; met een JPCoen; daar werd iets groots verricht, Van Heutsz, de pacificator= vredestichter. Colijn; noemde hem een groot vaderlander, in de toespraak bij het monument in Amsterdam jr.’30. Colijn zelf was ook niet de minste in de Lombok expeditie(= leerzame onderzoekingstocht) toen hij zijn vrouw per brief omschreef, hoe inlandse vrouwen aan het bajonet werden geregen. In het belang van ons vaderland! Uit Gedenkboek Nederlandsch-Indië 1923 uitbreiding en bevestiging van het geregeld gezag! ‘In de voor kort volkomen onafhankelijke(!) streken, waar geen Europeaan het behoefde te bestaan binnen te komen, reist thans iedereen zonder eenige dekking! Het schijngezag(!) van vroeger heeft plaats gemaakt voor een toestand van orde en rust’. Ook Westerling noemde zijn acties; het pacificeren van Z-Celebes.Voor orde en rust! ‘Na omsingeling van de dorpen werden de mannen van de vrouwen en kinderen afgescheiden. Na overleg met de bevolking(!) werden de extremisten wel of niet doodgeschoten’. – Door media, internet etc. zijn alle gegevens uit archieven/doofpotten open gesteld. Zo leeft geschiedenis!(eindelijk!) Niet leuk voor koloniale adepten? Relativeren! Wellicht dat er weer een periode komt, dat alles weer verheerlijkt wordt!
    En er een cafe geopend wordt met de naam; koppie toebroek!

  17. Maud Lebert zegt:

    Kijk eens aan, we hebben er een experte bij, cellbioloog, antropoloog, politoloog namens Paul Vermaes. Uw uitspraak, ‘dat een kind een kloon is van zijn moeder’ is werkelijk wetenschappelijk iets bijzonders. Nu begrijp ik pas, waarom al mijn kinderen zo beeldschoon zijn! Dank u wel voor de informatie.

  18. Paul Vermaes zegt:

    Geachte Mw. Lebert,
    @Uw uitspraak, ‘dat een kind etc…”@

    Gewoon op Wikipedia te lezen, ook voor een Indo van de “Generatie Dom”, die het lezen geleerd heeft op een sekolah jongkok….
    Een zygote is de levenscyclus van een organisme (mens) het eerste eencellige stadium vlak na de versmelting van de haploïde gameten eicel en zaadcel.
    Eicel en zaadcel ontmoeten elkaar in de eileider. De natuurlijke versmelting hier betreft enkel en alleen de 13 chromosomen in de kop van de zaadcel.
    In orde van grootte: een eicel is met het blote oog te zien (100 micron) en de kop van de zaadcel kan niet groter zijn dan een x-chromosoom (7 nanometer).
    Snel na de vorming begint de zygote met celdelingen en vormt dan een blastocyste. De bevruchte eicel wordt van 0 tot 2 weken een zygote genoemd, van 2 tot 8 weken een embryo en van 9 tot 38 weken een foetus. En na 9 maanden een baby…. Heel het gebeuren tot de baby is een moederlijke aangelegenheid.
    Wat concludeert deze Indo van de Generatie Dom: De eicel met alle organellen is van de moeder en aan de zygote is de bijdrage van de vader een druppel op de gloeiende plaat, kompleet verwaarloosbaar. Ergo, de baby is een uitgroeisel (“kloon” bij gebrek aan een geschikt woord) van de moeder.

    Wat dachten Jappen en Indonesiërs die net als ik Wiki “experte” zijn: Indo’s en Chinezen (wiens voorouders evenals die van Indo’s als man naar Indoneaië zijn gekomen) zijn peranakan Indonesia, ‘s lands kinderen met een koloniale term. Wij waren stoute peranakans in koloniale tijden, collaborateurs met de onderdrukkers… anjings. Tijdens de Bersiap werden we voor Anjin NICA uitgescholden…

    • R Geenen zegt:

      @@Ergo, de baby is een uitgroeisel (“kloon” bij gebrek aan een geschikt woord) van de moeder.@@
      Mijn nicht is voortgekomen uit een Duitser (in Indie) en een Euro-Aziaat. Nederlands-Frans-Sumatraans. Zij was bruin, met bruine ogen en zwart haar. Hij had bruin haar, was vrij blank en groene ogen. Mijn nicht is nog steeds vrij blank, met bruine haren en groene ogen. Mijn moeder zei ook wel eens tegen haar als ze opstandig was. Je moet leren denken als je moeder, want die was lief. Je denkt te vaak als je vader, die was ook zo’n standje.

      Ik maak nu een andere vergelijking ter verduidelijking. U weet misschien wat een valkparkiet is. Ik heb er in mijn achtertuin in een aviaria meer dan 100 gehad. De mutatie van deze vogels is erg interessant. Ze hebben namelijk allerlei kleuren. Het leuke is dat wanneer een grijze vader een paar vormt met een wit vrouwtje, de geboren vogeltjes, de mannetjes altijd de keur van de moeder krijgen en de vrouwtjes de kleur van de vader. Dat heet cross breeding.

      Uw verhaal gaat bij mij niet op.

      • Paul Vermaes zegt:

        Geachte Heer Geenen,
        Graag reageer ik op de interessante posting van u: @
        Mijn nicht is voortgekomen uit een Duitser (in Indie) en een Euro-Aziaat. Nederlands-Frans-Sumatraans. Zij was bruin, met bruine ogen en zwart haar. Hij had bruin haar, was vrij blank en groene ogen. Mijn nicht is nog steeds vrij blank, met bruine haren en groene ogen. Mijn moeder zei ook wel eens tegen haar als ze opstandig was. Je moet leren denken als je moeder, want die was lief. Je denkt te vaak als je vader, die was ook zo’n standje.@

        Eerst een opmerking over uw naam die toch wat te maken heeft met Genetica, en uw hobby met parkieten.

        Volgens Wikipedia is “the full human genome sequence” gepubliceerd in april 2003.
        Uw nicht heeft evenals alle vrouwen twee X-chromosomen notatie (46, XX) en mannen (46, XY). Echter het geslachtschromosoom werkt liever alleen. In tegenstelling tot de andere 22 autosomen die in paren werken. Één van de X-chromosomen wordt bij vrouwen inactief gemaakt. Het geïnactiveerde X-chromosoom blijft echter nog voor ongeveer 10% tot 15% actief. Dit komt ongeveer overeen met het aantal actieve genen op het Y-chromosoom. Zodoende zijn er bij mannen en vrouwen evenveel actieve geslachtsgenen. Het inactieve X-chromosoom is daarna microscopisch zichtbaar als een Barr-lichaampje aan de rand van de celkern.

        Nu wil het geval dat al je cognitieve eigenschappen, je verstand, geheugen en karakter geregeld worden door genen op het X-chromosoom. De vermanende opmerkingen van uw moeder tegen uw nichtje past precies in “the human genome sequence”.

      • R Geenen zegt:

        Heer Vermaes, al uw uitleg heeft weinig betekenis voor mij. Het resultaat is daar en spreekt voor zichzelf. In mijn geval lijk ik erg veel op de fam. van moeder, de Chevaliers. Niet alleen in uiterlijk, maar ook in gedrag. Vele Chevaliers waren carrière jagers, nu nog. Ik ben ook zo iemand. Mijn jongere broer daarentegen lijkt als 2 druppels water op Vader Geenen. Maar ook zijn gedrag van komt het niet vandaag, dan misschien wel morgen, heeft hij van de Geenen tak geërfd. Mijn jongere broer moet niets hebben van alcohol. Ik wel. Vooral rode wijn heeft mijn voorkeur. M.a.w. het resultaat is het belangrijkst. En last but not least: Ik ben een Indische jongen en ik voel mij beslist niet Indonesier en een Nederlander zoals u die kent.

      • helen zegt:

        Bij mij gaat dat verhaal ook niet op.
        Was het maar waar, dan had ik nooit de erfelijke nierziekte uit mijn vaders familie kunnen krijgen!

      • R Geenen zegt:

        Sorry to hear that. Maar ben wel met u eens.

  19. Jan A. Somers zegt:

    Volgens Sjahrir waren Indo’s landskinderen, die mochten gewoon in Indonesië wonen. (Soetan Sjahrir, Onze strijd, (Uitgave onder auspiciën van de ‘Perhimpoenan Indonesia’), Amsterdam: Vrij Nederland 1946.). Bij mijn laatste bezoek aan het tropenmuseum lag dit te pronken in een vrijstaande vitrine! Alleen zie je daar niet veel Indo’s.

    • R Geenen zegt:

      @@Volgens Sjahrir waren Indo’s landskinderen, die mochten gewoon in Indonesië wonen. @@
      De zg communisten van de jaren 65/66 waren ook gewone Indonesische landskinderen, maar die werden toch ook een kopje kleiner gemaakt. De huidige Papua’s ondergaan nu ook het zelfde lot.
      Ik zou SoCal niet willen ruilen.

  20. Maud Lebert zegt:

    Beste mhr. Vermaes. Wat vriendelijk van u om mij uit te leggen hoe de vork in de steel zit. Ik ben geen Wikipedia fan, maar heb lang geleden bij mijn eerste studie ook het vak antropologie moeten beleggen. Op de eerste dag kregen wij door de microscoop te zien wat u beschreven heeft. Maar een studie bestaat niet uit een dag. Er is heel wat meer bijgekomen.Aangezien ik dit vak en dit thema altijd bijgehouden heb, ben ik zo vrij uw conclusies te betwijfelen. Het zou best leuk zijn te veronderstellen dat mijn mooie kinderen een’kloon’ van mij, hun moeder, zijn, maar ze zijn heus niet door de ‘Heilige Geest’ ontvangen. Daar heeft hun vader ook nog iets aan bijgedragen. Niettegenstaande de momentane ‘me-too’ beweging, zijn mannen geen bjvoegsels. Misschien aktualiseert u uw kennis op dit gebied?
    Ik weet niet hoe u erbij komt onze generatie als een ‘Generatie Dom’ te beschouwen. Als u van uzelf meent ‘dom’ te zijn, is dat uw zaak. Maar het staat u niet toe over het algemeen te oordelen. Volgens mij kunnen ook kinderen, die ooit op een ‘sekolah jongkok’ (nog nooit iets van gehoord) gegaan zijn, iets presteren.
    Wat uw laatste opmerking betreft, is dat nogal in tegenspraak met wat u op1.06. geschreven heeft : ‘zijn Indische meestal Indonesiers. De Indonesier zelf en ook de Japanners hebben dat zo gezien.’ En nu zijn volgens u in de ogen van de Indonesiers (en Japanners) de Indischen ‘anjings’? Wij hebben altijd anjings gehad. We hielden van hen en hebben hen altijd goed verzorgd.
    Ter informatie Mhr. Vermaes, mij was en is het om het even wat anderen van me denken, hoe en waarom ze over mij oordelen. Anjing of niet anjing.
    Beste groeten. M.Lebert

  21. Peter van den Broek zegt:

    citaat:……uit een Duitser (in Indie) en een Euro-Aziaat. Nederlands-Frans-Sumatraans.

    Euro-Aziaat (afgeleid van het Engelse begrip Eur-Asians) heette vroeger toch gewoon Indo-Europeaan in Indie?

    En wat moet ik me bij Nederlands,Frans, Sumatraans voorstellen? Dit soort rassenwaan afgeleid om het volkspopulair te zeggen: uit verkeerd begrijpen van het sociaal-darwinisme heeft in de vorige eeuw wel geleid tot de iuitroeing van minderwaardige rassen.

    dan kom ik terug op het topic: what’s in a name

    • R Geenen zegt:

      @@En wat moet ik me bij Nederlands,Frans, Sumatraans voorstellen? Dit soort rassenwaan@@
      Ik weet niet waar u zich mee bemoeit maar als u mijn afkomst rassenwaan noemt, verklaar ik u voor een onnozele gek.

    • Paul Vermaes zegt:

      Geachte Peter van den Broek,
      @sociaal-darwinisme@
      Ik ken wel de term Neo-Darwinisme: dat is een combinatie van The Origin of Species van Darwin en de Erfelijkheidsleer van Mendel. Beiden waren zeer religieus, Mendel was een Oostenrijkse Monnik en Darwin was de zoon van een Dominee, die een leer voorstond om de wetenschap met de religie te verenigen. In die tijd was de religie sterk gekant tegen de wetenschap. Eigenlijk nu nog zo’n beetje…
      Maar nu over rassen (al of niet met voorvoegsel waan): Ik dacht dat Darwin niet verder ging dan species, dwz soorten: de menselijke soort, de katachtigen, de hondachtigen terwijl je met de erfelijkheidsleer kunt kruisen en veredelen en dan pas over rassen gaat spreken. De benaming Eurasian is niet bedoeld een ras maar juist om aan te duiden dat zoiemand geen ras heeft, rasloos is. Indo is geen ras, eerder rasloos.
      De Angelsaksen zijn zeer rasbewust:
      East is East, and West is West, and never the twain shall meet. The culture of the West (Europe and the Americas) will always be very different from that of the East (Asia). (Twain means “two.”) This saying is part of the refrain of “The Ballad of East and West,” a poem by Rudyard Kipling.

  22. Jaap Wormer zegt:

    Heb nog nooit gehoord van een UN-onnozele gek – zelfs niet in ’t Engels!(LOL)

  23. R Geenen zegt:

    Once is always the first time, I guess! Een persoon die spreekt van rassenwaan, terwijl ik de genealogie van mijn familie in mijn schrijven betrekt, heeft het of niet begrepen of niet goed bij zijn hoofd. De desbetreffende persoon heeft niet voor de eerste keer opmerkingen geplaats, die nergens opslaan. En voor uw info ik woon niet in Nl.

  24. douquaennelies zegt:

    Bonjour Bert, Geweldig U weer te lezen.. Ik die in Batavia ben geboren 1938 ben niet altijd op de hoogte, te jong vertrokken uit Indonésie en uiteraard mijn ouders inmiddels overleden, vertelden zelden aan hun kinderen * the Real story *over Nederlands Indie, maar wat is * the Real story * van de very passed. A bientôt Cher Bert Aennelies

  25. Ruud Lehman zegt:

    What’s in a name.
    schoppen tegen dit soort zaken is voor losers een manier om ook eens in de publiciteit te komen.De personen die hier op de gewenste manier op reageren zijn natuurlijk nog grotere losers

  26. Henk Antonijsz zegt:

    What’s in a name. In mijn jeugd in Indie spraken we niet over Indo’s maar over “een Indisch meisje”of over “een Indische jongen”. Waar is die tijd gebleven?

    • Jan A. Somers zegt:

      Ik hoor ook bij die ‘we’ hoor! ‘Indo’ heb ik voor het eerst in Nederland gehoord.

      • Maud Lebert zegt:

        Het begrip ‘Indo’ is denigrerend.Dat gebruiken diegenen die zich beter voelen.

      • RLMertens zegt:

        @JAsomers; ‘Indo etc.’- Uit Gedenkboek voor Nederlandsch-Indië 1923(!): Al in 1898(!) waarin koningin Wilhelmina de regering aanvaarde was er een, nog slechts kwijnende vereeniging, De Indische Bond. Het ontstaan en de oprichting geven een beeld van de
        ”Indo Europeesche maatschappij” dier dagen. Onder Indoeuropeaan- kortweg:Indo- verstond men destijds nog uitsluitend afstammelingen van Europeanen geboren uit gemengde huwelijken; en op den Indo werd veelal neergezien’. note; In 1919 oprichting van het Indo Europeesch Verbond

      • Jan A. Somers zegt:

        “Onder Indoeuropeaan- kortweg:Indo-” Was waarschijnlijk zo kort dat het niemand is opgevallen. Stond zelfs niet op je pendaftaran, daar stond belanda-indo.
        “‘Indo’ is denigrerend.” Oei!!! al die mensen die zich hier en op I4E Indo noemen! Maar u heeft wel een punt. Gelukkig staat dat ‘ras’ niet in de Indische Staatsregeling: “Art.131. (…)
        (2). In de ordonnanties regelende het burgelijk- en handelsrecht worden:
        a. voor de Europeanen de in Nederland geldende wetten gevolgd,”.
        “Wat betekent ‘het Mendelen van Jonagold’?” In mijn tijd deden we nog niet zo moeilijk met genen e.d..Die bestonden nog niet, geloof ik. Bij biologie deden we het met de ‘wetten’ van Mendel, allerlei sommetjes. In de Nederlandse land- en tuinbouw waren ze er ook goed mee bezig. Zo is uit de Jonathan en de Golden Delicious de Jonagold ontstaan. Een heel nieuwe beste appel. En vergeet de Elstar niet. Deze appel is een kruising tussen Golden Delicious en Ingrid Marie. Gekweekt door Arie uit Elst. Maar tegenwoordig is het spelen met genen verdacht geworden. Voordat je daarmee begint moet je wel een lange tijd voor nemen om toestemming te krijgen. Maar als je dat mendelen noemt is dat gewoon weer ‘kruisen’ geworden. En dat mag. Als je nu een Indo een kruising noemt is er niets aan de hand. Maar als pa en ma wat genen door elkaar hebben gehusseld, ben je een verdacht individu!
        “Ik heb nog een leuk verhaal over Padang.” Heer Geenen, oortjes spitsen! Rendang!?

      • Maud Lebert zegt:

        Bedankt voor de informatie mhr. Somers. Is ‘mendelen’ nu een Nederlands begrip voor ‘de wetten van Mendel’ of is het uw eigen creatie? Wat de golden delicious appels betreft, die waren hier jaren geleden in zo grote getale te koop, dat er bijna niets anders meer was. En nu zijn ze verdwenen. Misschien omdat ze (volgens mij) niet bijzonder smaakten.
        Wat het begrip ‘Indo’ betreft, heb ik er in Indonesie eigenlijk nog nooit iets over gehoord. Pas toen ik me, hier aangekomen, bezig ben gaan houden met de geschiedenis van de Indische mensen.
        Ik heb mijn papieren, die ik steeds bewaard heb, doorgekeken, maar op mijn pendaftaran staat alleen maar ‘belanda’ en niet zoals u schrijft nog met ‘Indo ‘ erachter. Als ik lees wat de verschillende heren hier op dit portaal schrijven, vraag ik me dikwijls af, of ik werkelijk in hetzelfde land geboren en opgegroeid ben als zij. Nog een prettig weekend. vriendelijke groeten. Maud Lebert

      • R Geenen zegt:

        @“Ik heb nog een leuk verhaal over Padang.” Heer Geenen, oortjes spitsen! Rendang!?@

        Leuk of echt gebeurd? Want de echte interesseren mij.

      • RLMertens zegt:

        @MaudLebert; ‘Indo etc.’- Gedenkboek Ned.Indie 1923;’daarnaast voltrok zich een wat men zou mogen noemen natuurlijk proces; de steeds grooter worden kring van beter gesitueerde Indo’s, de toenemende aanwas der Europeesche bevolking, het toenemende verkeer met Europa, leidde langs natuurlijke wegen tot beter waardering en inniger vereeniging van twee lang gescheiden loten van dezelfde stam. En dit heeft een betere, vooral juister waardering van het begrip Indo krachtig bevorderd (!). Een bewijs daarvoor is te vinden in den bloei van de vereeniging het Indo-Europeesch Verbond, dat voortbouwend op de door den Indischen Bond gelegde grondslagen. Toen ook uit Singapore het bericht kwam dat de Eurasians (gemengd-bloedigen) zich gedrongen hadden gezien, zich te vereenigen’. * In Indonesië nooit over gehoord?- Of bedoelt u in Indië? Bij reizen naar Indonesië sprak men mij altijd aan met Belanda. Met precisering; oh, Belanda Indo, na mijn verklaring. Ik maakte daar toen ook kennis met Indo’s, die WN zijn geworden. En zichzelf aan mij ook preciseren als Indo. * Eurasians- Mijn kleinzoon maakte onlangs kennis, bij en tussenstop te Singapore, met Quentin’s the Eurasian restaurant; Eurasian Community House (!), 139 Ceylon road S429744; T 6348 0327. Hij heeft daar heerlijk gegeten en met de gastvrouw gesproken. Zij wist veel over ons; de Indische gemeenschap, die naar Holland vertrok etc.

      • Maud Lebert zegt:

        “Dit heeft een betere, vooral juistere waardering van het begrip Indo krachtig bevorderd” (met een ! van u?) U heeft het wel gelezen mhr. Mertens, maar heeft u het ook begrepen? Mag ik het voor u vertalen? Hier staat dat er helemaal geen ‘betere’ en vooral geen ‘juiste waardering’ voor de Indo’s bestond. Dat moest nl. ‘krachtig bevorderd’ worden. dwz dat de Indos dat niet zelf konden maar als kleine kinderen moesten ‘bevorderd’, resp. opgeleid worden (waartoe?). Wat daar geschreven staat is wat de Indos te wachten stond en wat men van hen verwachtte.
        Het is meer dan genoeg bekend, dat als men iemand maar lang genoeg zegt, wat hij voor iemand is, degene dat op het laatst er zelf ook aan geloofd en het overneemt. (lees bv. op dit portaal iemand die zichzelf ‘Generatie Dom’ noemt). Zo is dat met het ‘begrip Indo’ ook gebeurd, Men noemt dat indocrinatie. volgens mij bent u, pardon, het beste voorbeeld van deze brainwashing. Al deze zogen. Indo’s die u in Indonesie ontmoet heeft zijn er nog steeds de dupe van, evenzo als uzelf.
        Terzijde, als ik ‘Indonesie’ schrijf,mhr. Mertens, bedoel ik ook Indonesie en niet Indie. Ik weet wat ik zeg en schrijf.
        ‘Eurasians (gemeng-bloedigen)’ Mhr. Mertens bloed kan men niet ‘vermengen’. Dat is een national-sozialistisches denkbeeld en racistisch. We zijn niet in een Winnetou film.
        Wat fijn voor uw kleinzoon dat hij zo lekker heeft gegeten in een Eurasian Restaurant. Volgens mij is het een heel gewoon restaurant waar men zowel europees als ook aziatisch eten kan krijgen. Dat de eigenares met uw kleinzoon over dingen heeft gesproken, die hem hebben geinteresseerd, behoort ertoe, of ze er interesse voor had of niet. Doet er niet toe. Belangrijk is, dat deze jonge man weer terug komt en zijn grootvader het adres verder geeft.(heb ik erom gevraagd?)
        Mhr Mertens, het doet er niet toe waar u geboren bent, maar men kan verwachten (tenminste dat doe ik) dat men in de loop der tijd geleerd heeft er kritisch over na te denken hoe men politisch en strategisch met minderheiden om ging en om welke reden.
        Beste groeten. Maud Lebert

      • Jan A. Somers zegt:

        “het Indo-Europeesch Verbond, ” In deze combinatie, ja. Maar Indo? nee.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Is ‘mendelen’ nu een Nederlands begrip voor ‘de wetten van Mendel’ of is het uw eigen creatie?” Van Dale: Mendelen (mendelde, heeft gemendeld), (bij kruisbestuiving) de wijze waarop de nieuwe kenmerken door opeenvolgende generaties zich voortplanten. Wist ik ook niet hoor. Bij het typen stond het er ineens. Moet dus uit de krochten van mijn hersenen zijn losgeweekt. Ik ben niet zo innovatief op taalgebied, volgens mijn oudste dochter (publicist) schrijf en spreek ik archaïsch Nederlands. Mendelisme hoorde op de HBS wel bij biologie, en klassikaal maakte we wel de afstammingssommetjes. Met fenotype, genotype, dominant, recessief enz. Onze leraar vond het voor ons niet direct van belang en beloofde ons er op het (mondeling) eindexamen niets over te vragen. Op dat eindexamen maakte de rijksgecommitteerde een eenvoudige portretschets, waar ze overigens wel toestemming voor vroeg. Als ik op de lerarenvergadering aan de beurt was wist ze meteen wie wie. Scheelde haar aantekeningen maken.

      • Maud Lebert zegt:

        ‘mendelen’ Geinig. Weer eens goed voor een lachertje.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘IEV; in deze combinatie; ja etc.’- En in de combinatie; Indo mie?

      • RLMertens zegt:

        @MaudLebert; ‘indoctrine etc.’- Natuurlijk was daar indoctrine etc.Het was immers Nederland aan gelegen de Indo de Europeaan(anti Inlander) te zijn/worden. Voorbeelden genoeg over de kleine-(lees De Pauper, Halfbloed) en de grote boeng onder de Indo’s. De grote boengs; zoals gen.Berenschot en Berretty ea.geven toch aan wat dit Gedenkboek 1922 bedoelde. Indo’s nu in Indonesië, slachtoffer van die toenamige indoctrine? U bedoelt de generatie waartoe ik behoor nl. kinderen van vaders die de keuze hebben moeten maken naar Holland of WN te worden? Daar moest toen een keuze worden gemaakt;PUNT. Ik heb ook WN Indo’s ontmoet die het daar wel gemaakt hebben. De neef van echtgenote is daar directeur van Nestle geweest. Zijn slogen indertijd was; right or wrong, this is my contry. En nog vele anderen.* Ik, even eens een voorbeeld van indoctrine/brainwashing? Hoezo? Ik voel me nergens, de dupe van te zijn. In tegendeel; ik ben nu in staat om te overzien wat ons tijdens die zgn.dekolonisatie is overkomen! Acht mij niet zomaar gevoelig voor enig indoctrinatie/brainwashing van toen. Wel of niet gemengdbloedigheid, laat mij koud. Ook, of je wel of niet bloed kan mengen. In Indië presenteerden/duiden de Totok zich vooral aan als volbloed(!) Nederlander. Ik ben en blijft een Indo of tewel (deftiger)Indo-Europeaan!

      • Maud Lebert zegt:

        ‘PUNT’? voor mij een vraagteken. Iedereen heeft zijn eigen geschiedenis. En toch mhr. Mertens of u het kan accepteren of niet, aangezien u het boek met de titel ‘halfbloed’ vermeldt en ook dat de Nederlanders zich ‘volbloed’ noemden, laat zien dat u dit thema nog steeds bezighoudt. Zoals ik reeds eerder aan mhr Vermaes geschreven heb, kan men bloed niet vermengen. Dat is een Nazi ideologie die millioenen mensen het leven heeft gekost en een historisch aspekt, nl om hele volken te kleineren om hun kolonisiering en uitbuiting te rechtvaardigen. Als het u het begrip ‘bloedvermenging’ werkelijk niets kan schelen, waarom dit hele verhaal?

      • Maud Lebert zegt:

        Neemt u mij niet kwalijk mhr Mertens, maar ik begrijp niet wat u wilt zeggen met ‘het was immers Nederland aan gelegen de Indo de Europeaan (anti Inlander) te zijn/worden’. Het is volgens mij geen Nederlands.Misschien kunt u het verduidelijken?

      • Jan A. Somers zegt:

        “de keuze hebben moeten maken naar Holland of WN te worden? ” Die keus moesten ze niet maken, maar konden ze maken. Zonder een keus te maken, bleven ze Nederlander en konden (moesten?) naar Nederland. Maar als ze kozen (opteerden) voor WN, konden ze in Indonesië blijven. Ik weet niet of er een tussenoplossing was, in Indonesië blijven als Nederlander, buitenlander dus. Net als Engelsen of Amerikanen e.d.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Wel of niet gemengdbloedigheid, laat mij koud.” Misschien zijn er wel mensen die mij gemengdbloedig noemen, of halfbloed. Nou en? Wat moet mijn Zeeuws meisje dan niet ondergaan? Mijn geschiedenisleraar heeft een goed boek geschreven: Walcheren onder vreemde heersers. Nou, dan heeft zij wel meer vermengingen achter de rug dan de doorsnee Indo!

      • Maud Lebert zegt:

        Zo is het mhr.Somers. Er bestaan geen ‘volbloed’ Nederlanders of wie dan ook. Wie daar nog aan gelooft, staat nog steeds onder de invloed van indoctrinering, al is men zich daarvan niet bewust.

      • R.L.Mertens zegt:

        @MaudLebert; ‘ er aan gelegen Nederlander te zijn.’- Niet Nederlands gesteld? Waarom niet? Indo’s werden(in Indië) toch geacht zo Nederlands mogelijk te worden/ te zijn! Op de lagere school ( de Europese) beet de leraar menigeen(Indo kind) toe, die petjoh sprak; ‘spreekt Nederlands, jij ben toch geen inlander!’ Dit nooit mee gemaakt? -U zegt verder dat u het begrip Indo daar nog nooit hebt gehoord? Pas hier Holland. Omdat u waarschijnlijk in een gezin opgroeide, die zich totaal niet bemoeide met de Indo’s/Inlanders. Ik hoop dat u bovenstaande begrijpt. Want dat is pas indoctrineren!
        Volbloed/halfbloed aanduidingen was daar toen de gewoonste zaak.Te lezen in al die romans oa.Paradijsvlucht van Hans Martin 1935 waarin de hoofdpersoon trouwt een halbloed meisje. Met de verduidelijking halfbloed= halfwereld(?) Uit de jaren ’20 werd een Indisch meisje ook roetmop genoemd, Titel; Toetie Roetmop uit 1917 van Lina
        Tervooren. En alleraardigst verhaal, waarbij ‘roetmop’ niet als scheldwoord/denigrerend bedoelt is. Voor de goede orde; ik zit er niet mee! Ik citeer wat ik weet. Zal me een hoela zijn, hoe ik wordt aangeduid. Bv ook.als halfbloed! * ‘kan men bloed niet mengen etc.’- Oh neen? Bloed mengt zich zelfs met water! Blank bloed en bruin/getint bloed mi.ook. Alleen blijft het rood. Echter het product is licht getint, dus ….* ‘dat is nationaal socialistisch, racistisch etc.’- nou dat is Indië! De NSB had daar een enorme aanhang. Zelfs bij de (blankere) Indo’s! Er was een Vaderlandse club met uitsluitend volbloed(!) Nederlanders; ‘laat de inlander maar aan zijn kant blijven en daar doen, wat wij hen van onze kant toeroepen om te doen’! Het werd fascistisch(!) geregeerd door een een gg. met exorbitante rechten! -Let wel, ik citeer en concludeer(!),…. hopende in goed Nederlands.

      • Maud Lebert zegt:

        Beste mhr. Mertens. Ik heb u alleen maar om een uitleg van de door u geschreven zin gevraagd, omdat het, zoals het geschreven was,onverstaanbar was.Wat bedoelt u bv. met ‘(anti-Inlander)’? Daarop kreeg ik niet alleen een onbegrijpelijk antwoord, maar ook een hele tirade met beweringen en be- en voor-oordelen,incl.onderwerpen, die er niets mee te maken hebben.
        Een paar van uw beweringen had ik graag terecht wiilen stellen.
        Hoe komt u erbij te beweren:
        ‘Omdat u waarschijnlijk in een gezin opgroeide, die zich totaal niet bemoeide met de Indo’s/Inlanders’.
        Ter informatie mhr. Mertens, wij hadden een indische kennissen- en vriendenkring. Waren dat volgens u ‘Indos’. Nog nooit van gehoord.
        Het woord ‘Inlander’ door u meermaals gebruikt, heb ik thuis nog nooit gehoord. Iedereen heeft een naam mhr. Mertens. Onze bedienden werden met hun naam geroepen en aangesproken. Hen in de imperatief aan te spreken was uit den boze!! Het opperste gebod van mijn – naar uw terminologie ‘volbloed’ (LOL) Nederlandse – vader was, iedereen met respect te bejegenen, of nu bedienden, arbeiders, medewerkers, kollegas of vrienden van mijn vader. Het waren voor ons geen ‘Inlanders’.
        Bij mij op school heeft niemand ‘pecok’ gesproken. Ik denk dat Wieteke van Dort de indische gemeenschap geen goede dienst heeft bewezen door te zeggen dat ‘pecok’ een indische taal was. Mijn indische vriendenkring was er diep geschokt over.
        Waarom zou ik romannetjes uit 1935 lezen? Ik heb betere en interessantere literatuur waar ik me voor interesseer.
        Tot slot. U schrijft: ‘Voor de goede orde; ik zit er niet mee’ etc.
        Dat waag ik te betwijfelen. Gezien wat u schrijft, lijkt dat er niet op. Uw hele opgekropte woede -om welke reden dan ook- komt hier tot uiting. In ieder geval mhr. Mertens, ben ik niet de uitlaat voor uw problemen. Daar zijn anderer instanties voor.
        Ik verzoek u vriendelijk op te houden met deze emotionele uitbarstingen, die een normale discussie onmogelijk maken. In ieder geval stel ik het niet op prijs op deze manier te communiceren. Bedankt voor uw begrip.

      • R.L.Mertens zegt:

        @JASomers;’konden zij maken etc.’- Oh ja? Drees sr./com.Werner had wel een ander idee over die Indo’s!

      • Jan A. Somers zegt:

        “’konden zij maken etc.’- Oh ja?” Ja! Ze waren Nederlander, en als ze geen keus maakten bleven ze dat gewoon. U heeft toch ook geen keus genaakt, ik ook niet! Maar ze konden ook opteren voor WN. Dan werden ze Indonesiër. Vrije keus, ze konden je geen nationaliteit opdringen. En dan ook Werner, dat rapport heeft het nooit verder gebracht dan het archief, zoals zo veel rapporten. En Drees was toch ook niet interessant, afgezien van de Noodwet Drees? (daar profiteert u ook van!). Die Nederlanders uit Indonesië zijn toch (indien gewenst) in Nederland aangekomen? Het resultaat geldt! En ze gingen allemaal in de tegenwoordige tijd leven, naar school, werken. Dat ze af en toe nostalgisch doen is hun zaak, ook leuk. En als ze het niet naar de zin hadden konden ze ook nog emigreren. Ook leuk. En in hun nieuwe land eventueel ook een nieuwe nationaliteit kiezen. Onze Indische gemeenschap (als die zou bestaan) heeft het toch goed? Heel veel tijd om ruzie te maken, dat is een goed teken. En af en toe moeilijk doen over Hollanders. Gelukkig is mijn Zeeuws meisje geen Hollandse, heeft ze er geen last van.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘1950 naar Holland of WN etc.’- Ik denk niet dat u zich in die situatie toen kan inleven,( u vertrok al in 1946). Nederland had de strijd verloren. Koortsachtig zochten de Indo’s naar papieren van hun Nederlanderschap. Het commissariaat werd overstelpt met vragen etc. Vanuit Nederland Drees/Werner’s verdeling; 25% Westers- 75% Oosterse(!) Indo’s)- werden de aanvragers met allerlei onzin verhalen; de winters zijn koud etc. de ‘keuze’om WN te worden ‘dringend’ aangeraden! Diegen, die niet direct op papier hun Nederlander zijn konden aantonen, waren de pisang.
        Onze familie, pa was adj.oo Knil had recht op Europees verlof, die hij al in 1948 indiende.
        We vertrokken pas in begin december 1949! (aan boord vernamen de overdracht)
        Uw verhaal weergeeft die ambtelijke manier om de ‘buitenwacht’ de geordende wijze waarop het zgn. toen gebeurde te omschrijven.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Koortsachtig zochten de Indo’s naar papieren van hun Nederlanderschap.” Niet alleen Indo’s hoor. Veel mensen hadden nooit een paspoort gehad, of tijdens de bezetting verloren (zoals wij). Hiervoor ga je toch naar het gemeentehuis? In Soerabaja in 1946 zaten daar dezelfde Indonesische ambtenaren als van vóór de oorlog en tijdens de oorlog. En kenden de weg. En mijn vader had al in 1939 zijn Europees verlof voor 1940 geregeld. Maar ja, de Duitsers zaten toen in de weg. dat werd dus 1946. Gewoon geregeld door zijn werkgever, Dienst Scheepvaart. Draaide even bureaucratisch als vóóroorlogs. Traag maar doeltreffend. Had alles met RAPWI en de Rotterdamsche Lloyd geregeld.
        “die ambtelijke manier om de ‘buitenwacht’ de geordende wijze waarop het zgn. toen gebeurde te omschrijven.” Niet ‘zgn’ hoor. Dat ambtelijk apparaat werkte als vanouds, met op de gemeentehuizen het personeel als vanouds. Mijn vader kwam me vanuit Batavia in Soerabaja ophalen, en bezocht meteen zijn plaatselijke bank (factorij). Goede morgen meneer Somers. Alles was in orde. Ik heb het al zo vaak geschreven. Met de bevrijding van Soerabaja keerde het normale leven snel terug. Net als in Batavia. Maak er dan ook gebruik van.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘in 1946 zaten dezelfde ambtenaren als voor de oorlog etc.’- En dacht u dat die ( vooral Indonesische) ambtenaren in 1949/1950 na het Nederlandse debacle dezelfde houding hadden/aannamen als de periode daarvoor? ‘toen in Soerabaja het gewone leven weer snel terug was’……geweest!! Zelfs de Nederlandse commissariaat leden; die hadden een gedaante wisseling ondergaan: ‘Zo dus u wilt ook naar Holland….?’
        Vooral tegen de Indo’s!

      • Jan A. Somers zegt:

        ” En dacht u dat die ” U bent waarschijnlijk niet daar terug geweest. Ik wel. Toen ik vroeg naar mijn plek in de burgerlijke stand, kreeg ik welwillend alle informatie. Hij vond het leuk dat ik weer terug was, sprak een beetje Nederlands. Vroeg hoe of ik het huidige Surabaya vond. En in Malang op zoek naar de grafgegevens op Sukun van mijn Opa ook vriendelijk geholpen. Indonesiërs zijn toch ook gewone mensen? Als in Nederland een Duitser gegevens op het gemeentehuis wil inzien krijgt hij toch ook normaal antwoord? Als je normaal doet is het leven soms saai, niks veranderd.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Wieteke van Dort” Stelling 12 van mijn proefschrift: Indo’s berusten in de overlevering van hun taal door tante Lien.

      • Maud Lebert zegt:

        Wieteke van Dort. Ik ben er niet zo zeker van of de indische gemeente zich bij de taal die deze mevrouw ten beste gaf echt heeft neergelegd. Ik denk eerder dat men niet wist hoe men zich daartegen kon verzetten. Niet iedereen heeft aanleg voor een entertainment. Maar tevreden was men er zeker niet. mee. Deze mevrouw heeft nog meer rare dingen over voormalig Indië gezegd,
        en dat werd allemaal voor waar aangenomen bij degenen die het niet wisten. Maar goed, ze werd er bekend door en heeft er waarschijnlijk veel mee verdiend.

    • RLMertens zegt:

      @HenkAnthonijsz; ‘maar over een Indisch meisje etc.’- Nou ja, een ‘Indose’ klinkt toch ook wel onnozeler. In mijn jeugd, in de kampong, noemden zij mij sinjo Indo! Bij de ‘geschoolde Indo families werd altijd over; wij Indische Nederlanders gesproken. Liever lieten ze het woord ‘Indisch’ weg! Maar ja, toen wij in Holland arriveerden keken de Hollanders wat vreemd aan; als die bruintjes het over ‘wij Nederlanders’ spraken. Vooral als dan ‘die Indonesiërs’ werd bijgehaald. What is in the name?

      • J.A. Somers zegt:

        “toen wij in Holland arriveerden ” Hollanders hebben we toen maar kort gezien (twee weken in Warmond opgevangen, heb ik van de kok leren vissen), al snel Zeeuwen. Die keken niet zo vreemd, sterker nog, die keken helemaal niet. Behalve als ze ons een woning toewezen, en mensen spullen kwamen brengen. Niks Indisch, niks Indonesiërs, niks Nederlanders, niks Indo, gewoon meneer en mevrouw. En de directeur van de RHBS kwam meteen in actie voor mij, niks sinjo. En de kapelaan bracht lange onderbroeken voor mijn moeder, kennelijk was hij geen dameskleding gewend, maar het was een koude winter. En de wijkverpleegster kwam elke dag mijn vader een prik in zijn billen geven. Proberen met een shot vitamines zijn ogen weer aan de praat te helpen. Geen spannende Indische ervaringen in Holland dacht ik zo. Ja, zijn voorlopig invaliditeitspensioen niet van de Dienst Scheepvaart in Batavia, maar van de Komisaris Agung Republik Indonesia Serikat in Den Haag, namens de RIS in Jakarta..

      • Maud Lebert zegt:

        mhr. Somers, bedankt voor uw verhaal over uw ervaring hoe u destijds in NL werd ontvangen. Het schijnt dat nog vele indische mensen zich als slachtoffers zien. Of het nu waar is of niet, is maar de vraag. Beste groeten.

      • Peter van den Broek zegt:

        Een vriend zegt, we zijn allemaal immigranten , het hangt er maar af, wanneer jouw familie in Nederland is gekomen.

        Datzelfde geldt voor Nederlanders en hun gelijkgestelden (Staatsblad-Nederlanders etc) , die na de oorlog uit Nederlands-Indie kwamen. Dat was in eerste instantie geen probleem,, maar dat veranderde.

        Ik dacht dat dhr Somers in 1946 uit Nederlands-Indie kwam, de zgn 1st immigratiegolf, die grotendeels uit ex-geinterneerden (de zgn totoks) bestond, die bij wijze van verlof naar Nederland terugkwamen, daarom de naam “Gerepatrieerden”. Zijn verhaal lijkt mij niet representatief om inzicht in de repatriering te krijgen..
        Ik dacht dat de overtocht voor deze groep grotendeels door de Nederlandse Staat of bedrijven werd gefinancierd. Deze repatrianten konden in Nederland veelal bij familie terecht of waren zo draagkrachtig en hadden de juiste sociale kontakten , dat ze zonder hulp hun weg wel zochten. Weinig van deze mensen zijn later teruggegaan naar Nederlands-Indie, ik dacht een kleine 30%.
        Er bestaan duidelijke (sociale) verschillen tussen de eerste en andere repatrieringsgolven uit Nederlands-Indie en later Indonesie, maar dat lijkt me gezien de Indische koloniale (rangen en standen) maatschappij wel begrijpelijk.

        Het omslagpunt was de souvereiniteitsoverdracht in 1949. Nederland was er niet op bedacht om zoveel “gerepatrieerden” op te vangen. MIjn oma, oorlogsweduwe met 3 kinderen kwam in 1950 in Nederland aan en werd geplaatst in Westerbork, toch niet de meest voor de hand liggend oord om een opvangcentrum op te richten, maar Westerborg was gemakkelijk bereikbaar met de trein, heb ik me laten vertellen.

      • Maud Lebert zegt:

        Beste mhr. v.d. Broek. Misschien weet u het niet, maar Westerbork was een concentratiekamp, vanwaar uit nederlandse en duitse joden verder vervoerd werden naar Ausschwitz, Sobibor, Bergen-Belsen enTheresienstadt voor de ‘End-Lösung’. Om daar families onder te brengen bij gebrek aan plaats, is beneden alle moraal en goed fatsoen.

      • Jan A. Somers zegt:

        Niet representatief? Maar wel werkelijkheid die meetelt. U weet zo veel, maar snappen? Heeft u wel eens leren vissen? Bent u wel eens door een schooldirecteur gematst? Gratis bijlessen gedurende een jaar?. De wet creatief toepassen!. En dictaten van medeleerlingen overschrijven? Als u dit misschien leest weet u het. Maar snappen wat dat voor mij betekende? Voor mij een aantal bevrijdingen achter elkaar! Wat deed Nederland veel vooir mij.

      • Indisch4ever zegt:

        Voormalig concentratiekamp Westerbork was aanvankelijk in 1950 een opvangkamp voor Indische gezinnen. En hernoemd naar de naam Schattenberg.
        Die moesten in 1951 weg en het werd een opvangkamp voor Molukse knil-gezinnen.
        https://nl.wikipedia.org/wiki/Woonoord_Schattenberg
        https://www.trouw.nl/home/de-schattenberg-indische-repatrianten-terug-naar-schattenberg~adbf7b3f/

      • Peter van den Broek zegt:

        Omdat mijn oma in 1950 in Schattenberg geplaatst werd ,heb ik me wat verdiept in het verleden van Westerbork. Die Geschiedenis gaat tot 1939 terug. .

        Opmerkelijk is het onderscheid tussen het Westerbork-verhaal op een duitstalige en die op de officiele Nederlandse web site, een bijzonder staaltje van Vergangenheitsbewältigung.

        https://kampwesterbork.nl

        https://www.memorialmuseums.org/denkmaeler/view/66/Erinnerungszentrum-Lager-Westerbork

        Das Lager Westerbork wurde 1939 ursprünglich von den niederländischen Behörden eingerichtet um dem Flüchtlingenstrom aus dem “Dritten Riech” Herr zu werden. Viele Juden und politische Verfolgte aus Deutschland suchten im Nachbarland Zuflucht. Die niederländische Regierung weigerte sich aber in vielen Fällen, sie zu integrieren und brachte dei Flüchlingen in Lager unter. Das zentrale Lager wurde bei der Ortschaft Hoogdalen auf dem Gebiet der Gemeinde Westerbork errichtet.

      • Jan A. Somers zegt:

        “uit ex-geinterneerden (de zgn totoks) ” Ik was geen van beiden. Wel veel Indische Nederlanders aan boord. De meesten via RAPWI, ik als corveeër Rode kruis (plus honderd gulden).

      • R.L.Mertens zegt:

        @JASomers; ‘ex geïnterneerden( zgn. Totoks)- Die families waarvan één der ouders Tottok is. Die dus ook nog familie hadden in Holland, gingen direct na 1945 naar Holland.
        Er zij er ook die bv. naar Australië/Colombo gingen voor herstel verlof.

      • Jan A. Somers zegt:

        “weigerte sich aber in vielen Fällen,” Tja, waar moesten ze anders heen? Ook nu worden vluchtelingen in opvangcentra ondergebracht. en na toelating tot de asielprocedure in AZC’s.

      • Jan A. Somers zegt:

        “gingen direct na 1945 naar Holland.” Zo gemakkelijk ging dat nou ook weer niet. Of je naar Nederland kon werd door RAPWI beslist na medische keuring, die had de bevoegdheid passagiers toe te laten tot de weinige schepen die uit de pool werden vrijgegeven. Ik heb die papieren nog (keuring door een arts met RAPWI-bevoegdheid). Mijn broer en ik mochten niet, hadden de leeftijd voor dienstplicht. Mijn broer bleef, ik had uit Soerabaja een Rode Kruispas als werknemer van het Rode Kruis, en werd op de Sloterdijk geplaatst als corveeër, met honderd gulden toe.
        “Er zij er ook die bv. naar Australië/Colombo ” Ook dat was ter beslissing van RAPWI als de schepen naar Nederland vol waren, of als een korte recuperatie werd verwacht.

      • R Geenen zegt:

        @@Of je naar Nederland kon werd door RAPWI beslist na medische keuring@@
        Onzin. Mijn moeder en kinderen mochten, ondanks het bezit van een Nederlands paspoort, niet naar Nederland. Er werd letterlijk haar gezegd dat een alleen staande vrouw met kinderen toch niet in NL kan aanpassen. En eenmaal in NL werd er ook voor gezorgd, dat de aanpassing bemoeilijkt werd. Daarom is de helft van het gezin naar Amerika vertrokken.

      • Jan A. Somers zegt:

        ff vergeten, het ging niet om totoks, maar om Nederlanders. Indo’s bestonden niet in de regelingen.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘het ging niet om Tottoks etc.’- Zie de recent doc.film; ‘Ontvangen in andijvie lucht’ van Griselde Molemans. Hoe wij toen als Indonesiërs werden gezien. Onlangs bij de zender Ons/Nostalgie vertoond.
        note; heb mezelf nimmer gestoord aan deze aanduiding! Een Zeeuw meisje komt uit Zeeland. En ik uit Indonesië. Ben er trots op, daar geboren te zijn. Javaan te noemen, mag ook!

      • Peter van den Broek zegt:

        De latere Prof. Wim Willems schenkt in zijn boek ” De uittocht uit Indie 1945-1995″ (2001) uitgebreid aandacht aan de “RECUPERATIE in fasen, er was helemaal geen sprake van repatriering. Recuperatie bedoelt als voor herstel naar Nederland . De indische overheid met Van Mook voorop ging ervan uit en had er alle belang bij dat degenen die vertrokken ook weer terugkwamen.

        RAPW, als geallieerde maar vooral Britse organisatie was in eerste instantie bedoeld om Allied Prisoners of War and Internees (APWI) terug te sturen naar hun vaderland (Engeland, Australie etc) . Nederland was hier een uitzondering op want het vaderland van Nederlandse APWI was Nederlands-Indie. Een bijkomend probleem was dat de politieke situatie in Nederlands-Indie totaal veranderd was, POW en internees liepen in Indie gevaar en er moest een andere oplossing worden gevonden. Daarom werd er ook gesproken van EVACUATIE, want dat was het in wezen. Dus niet alleen wie geevacueerd moest worden, maar ook waar naar toe. Een en ander leidde er toe dat het een volledige Nederlandse zaak en verantwoordelijkheid werd.

        Een apart hoofdstuk is gewijd aan de “in Indie gewortelden”. In overleg met het Britse Gezag had de Nederlands-Indische regering nog begin 1946 voorgesteld om de door de oorlog getroffen Indo-Europeanen EN indonesiers , die naar hun idee niet in Nederland thuishoorden, voor recuperatie te evacueren naar een Aziatisch land, een soort apartheidspolitiek. Binnen de Indische context werd met dat begrip gedoeld op de categorie nazaten van gemengd Europees-Aziatische relaties.
        Het IEV richtte zich tot de regering met de klacht dat Indo-Europeanen onmogelijk werd gemaakt om naar Nederland te evacueren. Het verbond had daarbij niet de kleine Boeng op het oog, maar het ging om de “bright, young and beautiful”, jongemannen die bij het KNIL hadden gediend en voor hun studie op Nederland waren aangewezen: universiteiten, hogescholen, KMA, KIM etc., veelal kinderen van Grote Boeng. Het IEV wilde betrokken worden bij de selectie van evacués.

        Wie wel naar Indie terugkeerde, was Douwes Dekker. met een paspoort, een Nederlands persoonsbewijs en een passagebiljet op naam van Radjiman. De van communistische sympathien verdachte, nationalistische voorman had jaren in ballingschap geleefd , in d e ogen van de Ned.-Indsiche regering wel een blunder van de eerste orde.

        Hier valt toch weinig aan te snappen .

      • Jan A. Somers zegt:

        “Zie de recent doc.film; ‘Ontvangen in andijvie lucht’ van Griselde Molemans.” Ik kijk meestal niet naar films van anderen. Ik kijk naar de film in mijn eigen achterhoofd. En dan heb ik een probleem met uw “‘ex geïnterneerden( zgn. Totoks)- Die families waarvan één der ouders Tottok is.” De Sloterdijk zat vol met gezinnen uit Indië. En niet alleen maar ex-geïnterneerden. Vier hoog in de ruimen. Totok of Indo enz. was niet interessant, het waren allemaal Nederlanders die via RAPWI naar Nederland gingen. RAPWI was kleurenblind.
        “Ben er trots op, daar geboren te zijn. ” heeft hier niets mee te maken, ze kwamen van overal. Nederland en Indië. In alle tinten wit tot bruin.
        Ik kan me nog een groot Indisch gezin herinneren, zo’n tien kinderen. Aan eettafel twijfelde ik altijd of paatje zijn kinderen wel met de juiste persoon/naam identificeerde. Hij telde altijd, een, twee veel. Wie is er niet? Pietje! Ik ga wel zoeken. Na enige tijd was Pietje er wel, maar er miste weer eentje. Wie is er nog niet? Karel, die is Pietje zoeken. Jij daar, ga Karel zoeken!

      • Jan A. Somers zegt:

        “Hier valt toch weinig aan te snappen ” Alleen snapten ze het niet. Recuperatie was zo’n moeilijk woord, repatriëren ook, maar dat werd makkelijk uitgelegd als: Naar Nederland. Mijn vader had sinds mei 1940 recht op Europees verlof. Maar RAPWI, de organisatie dat plek aan boord van een vrij gegeven schip beheerde, had niets te maken met Europees verlof of dat soort dingen. Het ging om recuperatie, in Nederland of Australië. Met als criterium de medische keuring door een arts met RAPWI-bevoegdheid (lees ik op de brieven aan mijn vader). IEV of Nederlandse regering had daar verder geen inbreng. Pas op het passagebureau werd dat Europees verlof een criterium, hoefde niet te worden betaald. Mijn vader was er slecht aan toe, werd dus afgekeurd, met als advies: recuperatie in Nederland. (of hij na eventueel herstel terug moest naar Indië kwam niet ter sprake. Bij Europees verlof is dat normaal.) Mijn moeder en zus waren er ook slecht aan toe maar hoefden niet te worden gekeurd, konden mee als gezinslid. Mijn broer en ik niet vanwege militaire dienst in Indië. Voor mij niet zoveel te snappen, luid en duidelijk. Dat het af en toe niet zo precies ging, daar kan ik me wel wat bij voorstellen in die tijd.

      • Jan A. Somers zegt:

        “werd door RAPWI beslist na medische keuring@@ Onzin.” Let wel op de tijdlijn! Mijn ervaringen zijn uit 1945-1946. Nederland had toen niet de vrije beschikking over de Nederlandse schepen in de geallieerde transportpool. De toewijzing van plek was in handen van RAPWI. Ik dacht dat u over een aantal jaren later spreekt. RAPWI bestond toen helemaal niet meer. Reis naar Nederland was toen weer een Nederlandse aangelegenheid.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘film in mijn achterhoofd etc.’- Klopt die film dan wel? Het waren Nederlanders; klopt! Maar wel de geselecteerden, die familie in Nederland hadden. En natuurlijk waren er een zekere getinten( over etnisch profileren gesproken), die dat ook hadden. Mijn Tottok oom en mijn Indische tante + kinderen vertrokken eind 1945. Mijn oom, die tijdens de bersiap werd gemolesteerd. Bij zijn vertrek mompelde hij; ‘nooit meer terug te keren naar dit apen land; met zijn ondankbare volk!’

      • Arthur Olive zegt:

        Wij zijn twee keer gerepatrieerd.
        De eerste keer in 1946 vlak na de Bersiap met de Klipfontein. Indische moeder als weduwe met haar twee kinderen. We kwamen terecht niet bij familie maar bij vreemden in Bussem waar we een zolderkamer te huur kregen.

      • Jan A. Somers zegt:

        “die familie in Nederland hadden.” Ja, die waren er ook, maar dat had met de toestemming niets te maken. RAPWI wist niets van familie in Nederland of Europees verlof.. Maar volgens mij waren het veelal mensen met een uitgesteld Europees verlof. Maar daar hoefde je geen totok voor te zijn, gewoon een vooroorlogs arbeidscontract. Waarbij het niet uitmaakte of het een Nederlands of een Indisch of Amerikaans of Engels contract was, als het er maar in stond. Dit soort mensen maakte er zelf werk van, samen met hun bedrijf. De anderen deden aan wachten.
        “Weinig van deze mensen zijn later teruggegaan naar Nederlands-Indie,” Dit waren de mensen die na hun Europees verlof of recuperatie terug naar hun werk in Indië gingen. Mijn vader hoefde niet, die was in Nederland definitief afgekeurd. Maar veel van zijn collega’s wel, de laatste Nederlandse GMmers vertrokken rond 1962 met pensionering of garantieregeling naar Nederland.

      • Peter van den Broek zegt:

        Om voor mezelf duidelijk en nauwkeurig i.c. snapbaar te maken zet ik alles nog eens op een rijtje.

        Pas in februari en begin maart 1946 kwam er een eind aan alle geallieerde scheepvaartovereenkomsten en lag de verantwoordelijkheid voor de Nederlandse handels- en passagiersschepen weer in Nederlandse handen (NIOD IC…….)

        Nederland was voordien wel in staat een gehele Mariniersbrigade (4000 man) met eigen schepen uit de VS naar Indie te laten vertrekken. SEAC verbood het aan land zetten van deze Brigade in Indie maar Nederland ging gewoon zijn eigen gang. 2000 mariniers van de “Noordam” werden eind 1945 in Noord-Java aan land gezet. Deze mariniers waren, bij gebrek aan ondersteuning eerst in Maart 1946 op Oost-Java operationeel.

        Maar voor burgers werd ook wat gedaan.
        Vanaf November 1945 kwam er een ware volksverhuizing op gang . 3800 APWI (Totoks) en IFTU (Indo-Europeanen), zo spraken de Engelsen over de Nederlanders uit Indie, voornamelijk uit de omgeving van Semarang werden met vliegkampschepen de “Venerable”, de latere Hr.Ms. Karel Doorman en “Colossos” naar Ceylon getransporteerd. Zij vonden onderdak in Kandy. De Nederlandse auteur F. Springer schreef meesterlijk in zijn roman “Kandy, een terugtocht” over zijn ervaringen als 14-jarige!!!!!

        Al eind 1945 vertrokken de eerste officiele evacuees richting Nederland , volgens de bootlijsten in totaal 5120 passagiers en die arriveerden met de “Nieuw Amsterdam” en het hospitaalschip “Oranje” in Engeland. Onderweg brak een mazelenepidemie uit en op een gegeven moment bevonden zich 1200 zieken aan boord. Na een korte stop in Southampton stapten de passagiers op de “Almanzora” , dat hen in vier vaarten door het Noordzeekanaal naar Amsterdam voer om bij de fruitloods van de KNSM aan de Riettuinen aan te leggen. De organisatie van het vervoer lag in handen van de afdeling Re-patriering en Re-evacuering vn het Ministerie van Verkeer.

        Hoe het verhaal van dhr Somers in mijn gegevens past is bij gebrek aan vertrekdatum van zijn evacuatie/recuperatie/repatrierings-schip (April/Juli/November 1946?) Tandjong Priok-Rotterdam niet met nauwkeurigheid vast te stellen. Het is weliswaar een zeer persoonlijk verhaal, waarbij ook eens kwantitatieve gegevens ontbreken, maar zijn verhaal is niet representatief genoeg voor de evacuatie/repatriering van net na die andere oorlog, althans zijn profiel komt niet overeen met het profiel van een geevacueerde/repatriant.

      • Jan A. Somers zegt:

        “ook eens kwantitatieve gegevens ontbreken,” Waarom zou ik? Die lijsten bestaan toch gewoon, kunt u zelf met de computer bij. Ik heb leukere dingen te doen. Voor mijn verhaal was mijn werk als corveeër genoeg. Van iedereen hoorde ik dat ze alles kwijt waren. Zelf had ik ook nauwelijks kleren. Maar waar haalden die passagiers dan al die hutkoffers vandaan? Loodzwaar trappen op en af. En je werd als koelie toegesproken. En bij het eten als djongos. Het was dat ze je net niet in het Maleis uitscholden. Aardige Indische mensen! Maar onvergetelijk dat Wilhelmus bij vertrek!
        “de “Venerable”, de latere Hr.Ms. Karel Doorman en “Colossos” (…)“Nieuw Amsterdam” en het hospitaalschip “Oranje” Ik heb nooit beweerd dat er totaal geen schepen uit de transportpool waren vrijgegeven, alleen dat transport van Amerikanen, Engelsen, Australiërs en Nieuw-Zeelanders voorrang had. RAPWI/Rode Kruis had geen zeggenschap over die schepen, dat waren de militaire autoriteiten. En als er een schip aan Nederland werd toegewezen moest RAPWI/Rode Kruis meteen zijn klantjes klaar hebben. Iets anders was het in Soerabaja. In de instructie van de brigade stond wel de opdracht: 2.(b) the protection, and where appropiate,the evacuation of R.A.P.W.I. Maar RAPWI was daar vleugellam in de Werfstraatgevangenis. Dus regelden de militairen niet alleen de directe opvang, maar ook het transport naar Singapore, waaronder ikzelf.
        “wel in staat een gehele Mariniersbrigade (4000 man) met eigen schepen uit de VS naar Indie te laten vertrekken.” Volgens mijn gegevens was dat geen Nederlandse actie. Die mariniers waren in Amerika in opleiding voor de oorlog tegen Japan. Na de capitulatie mogelijk als deel van de Amerikaanse bezettingsmacht in Japan. Maar daar bleken ze niet nodig en Amerika wilde ze kwijt. Dat werd dus Indië, en niet terug naar Nederland.
        “zijn profiel komt niet overeen met het profiel van een geevacueerde/repatriant.” Ik was echt niet de enige Rode Kruiscorveeër hoor. En waren de brieven aan mijn vader de enige die ambtelijk werden verstuurd door zijn werkgever in Batavia? En wat de data betreft, heeft NIOD dan geen RAPWI-gegevens van na februari/maart 1946? En kennelijk heeft u die vorige stukjes uit die brieven hier niet gelezen? Nu moet ik weer moeite doen. Uit Batavia dat in de nasleep van de bersiap alweer volop ambtelijk in actie was gekomen:
        – Departement van Scheepvaart, Batavia-C. 3 December 1945. Aan: Ggm. Somers, Juliana camp, Singapore.
        Ik heb de eer UWelEdelGestrenge het volgende mede te deelen (…)
        I. Personeel Scheepvaart, dat door een dokter (met R.A.P.W.I. bevoegdheden) tijdelijk(…) is afgekeurd en moet evacueeren naar Holland,dient zich (…) te wenden tot R.A.P.W.I. Singapore (…) De R.A.P.W.I. zorgt er dan voor, dat gezinnen worden vereenigd a/b van het evacuatie-schip of indien niet mogelijk in Holland.
        II. Personeel Scheepvaart, dat is afgekeurd (dokter met R.A.P.W.I.-bevoegdheid) voor evacuatie naar Australië (vier maanden) kunnen (…).
        V. Personeel, dat in aanmerking komt voor oproep (…) dienen hunnen keuringsbewijs (dokter met R.A.P.W.I.-bevoegdheid) alhier te overleggen.
        – Commandant der Marine, Goenoeng Sahari, Batavia-C. Batavia-C, 1 Juli 1946, Aan den Gez.G.M. F,J.Somers, Van Heutzbv 5.
        Evacuatie/repatrieering.
        Ik heb de eer UHoogEdelGestrenge/UWelEdelGestrenge/U mede te deelen dat U (met Uw gezin) geboekt zijt op het s.s. “Sloterdijk” een dezer dagen van Batavia vertrekkende. Van de RAPWI werd bericht ontvangen dat slechts een minimum bed accomodatie aanwezig is (…). In dezelfde ruimte worden ook de maaltijden genuttigd waartoe ieder een bord, beker, lepel, mes en vork dient mede te nemen. Betreffende de bagage is bepaald dat 1 hutkoffer, niet voor de reis, 1 hutkoffer bagageruim en 1 handkoffer per persoon mogen worden meegenomen en dat slechts handbagage in de verblijfplaatsen mag worden bewaard (…). [dat waren nou die berooide vluchtelingen. JAS] Aangezien aan dek geen banken of stoelen aanwezig zullen zijn wordt aangeraden een kussen of klapstoeltje mede te nemen.(…)

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘mensen met uitgesteld verlof etc.’- Die drect na het Jappen kamp eind 1945 vertrokken? Toch maar de film ‘Ontvangen in Andijvie’ lucht bekijken! Over Ateka en de groepen daarna, de Indo’s, die voor Indonesiërs werden aangezien en de spijtoptanten.

      • Jan A. Somers zegt:

        “mensen met uitgesteld verlof etc.’” Waarom weet u toch zo weinig van het normale leven in Indië. Mensen met een arbeidscontract bij de (Indische) overheid of grote bedrijven konden periodiek Europees verlof inbrengen, meestal om de zes jaar. Mijn vader had in 1940 Europees verlof moeten krijgen, maar zoals u misschien weet was Nederland bezet. Dat verlof kon dus niet doorgaan. Maar het recht op dat Europees verlof bleef gewoon overeind, maar werd UITGESTELD tot betere tijden. Dat was dus na de capitulatie van Japan. Kon natuurlijk niet direct, maar hij kreeg de gelegenheid in juli 1946. Gaan dus! Hij was voorlopig afgekeurd en kon via RAPWI naar Nederland voor recuperatie. Maar in Nederland werd hij definitief afgekeurd en hoefde niet terug zoals andere collega’s. Die reis hoefde hij niet te betalen, daar zorgde zijn werkgever (Dienst Scheepvaart in Batavia) voor ter compensatie van het UITGESTELD Europees verlof van 1940. Gesnapt?
        Ataka was een groot feest. Voor het eerst na lange tijd werd je feestelijk ontvangen en getrakteerd! En eindelijk fatsoenlijke kleren.
        “de Indo’s, die voor Indonesiërs werden aangezien” Ik ben in Zeeland voor niks aangezien, ik was op de RHBS als alle andere scholieren. En op dansles hadden de meisjes ook geen problemen met mij. En ben nooit aangezien voor Indonesiër, in mijn paspoort stond al meteen Nederlandse. In onze latere kennissenkring was één spijtoptantengezin.

      • Peter van den Broek zegt:

        Ik snap niet zoveel van dat Indisch leven maar iemand moet mij maar uitleggen hoe het zit.

        Sommige geinterneerden (veelal totoks?) hebben na de oorlog wel Recht op Uitgesteld Europees Verlof, maar hoe zit dat dan met de Backpay? Die personen hebben op dat moment ook recht op Backpay , maar klaarblijkelijk wordt direct na de oorlog niet moeilijk over gedaan.
        Aan sommige geinterneerden wordt in Indie en vòòr de souvereinteitsovedracht van 1949 ook nog eens de Backpay uitbetaald!!!

        De Nederlandse Staat beweert dat Backpayverplichtingen overgaan op de Rechtsopvolger van Nederlands-Indie dwz de VS van Indonesia. Laat ik die bewering geloven, want soms geloof ik nog in sprookjes.

        Maar nu gebeurt er wat vreemds . Sommige geinterneerden totoks van de GouvernementsMarine GMers keren terug naar Indonesie en gaan in dienst van diezelfde “Rechtsopvolger” .Die willen toch ook iets weten over hun backpay- want die vertegenwoordigt de tegenwaarde van iets meer dan 3 jaarsalarissen. Blijkbaar doen de Heren GM dat niet, die laten dat geld gewoon achter in Indonesie. Lijkt mij niet normaal, Hollanders laten geen geld op straat liggen en vooral geen 3 jaarsalarissen!!!!!

        Dat niet alleen, degenen van de Backpay verplichtingen hebben naar ik begreep nooit een officiele aanvraag voor Backpay bij de “Rechtsopvolger” de VSI o.i.d. ingediend. Dat was toch het juiste adres? Als dat zo is, dan moet je natuurlijk niet gaan zeuren over morele verplichting o.i.d. bij de Nederlandse Staat

        Op details wordt niet gekeken. De. weduwe van Nasution, Adriana van der Have won een geschil tegen de Nederlandse Staat. De Rechtbank verwierp het beroep van de Nederlandse Staat op de Rechtsopvolger VSI
        https://javapost.nl/2017/01/28/hoe-een-weduwe-de-nederlandse-staat-deed-buigen/

        Een logische en consistente lijn kan ik er niet in ontdekken.

      • Jan A. Somers zegt:

        De. weduwe van Nasution, Adriana van der Have won een geschil tegen de Nederlandse Staat. De Rechtbank verwierp het beroep van de Nederlandse Staat op de Rechtsopvolger VSI

      • Jan A. Somers zegt:

        “Ik snap niet zoveel van dat Indisch leven” Ik weet er wel veel van maar veel snap ik ook niet. Is vaak ook niet te snappen, zo was het, daar praten wij niet over.
        “Sommige geinterneerden (veelal totoks?) hebben na de oorlog wel Recht op Uitgesteld Europees Verlof” Het waren niet sommigen, maar velen (niet alleen totoks), die dat in hun Nederlands of Indisch arbeidscontract (of Amerikaans/Engels) hadden staan. Meest ambtenaren/militairen en werknemers van grote bedrijven. Zo’n grote plus was dat nou ook weer niet, de salarissen waren in het algemeen toch al niet hoog, het verlofsalaris nog lager. En dat tijdelijk verblijf in Nederland moest meestal in dure pensions worden doorgebracht. Plus verkoop/koop meubilair (vendu) in Indië. Plus in Nederland stand ophouden naar eventuele familie. Een recht binnen het arbeidsrecht, dat gewoon is blijven staan. Net als salaris.
        “maar hoe zit dat dan met de Backpay? Die personen hebben op dat moment ook recht op Backpay , maar klaarblijkelijk wordt direct na de oorlog niet moeilijk over gedaan.” De mensen met een Nederlands arbeidscontract, zoals Koninklijke Marine, hebben hun achterstallig salaris (ik gebruik hier nooit ‘backpay’, dat is niet helemaal hetzelfde) na de oorlog uitbetaald gekregen, En volgens mij hebben ook andere bedrijven dat gedaan, al dan niet met een Nederlands/Amerikaans/Engels arbeidscontract. (Ik gebruik steeds luid en duidelijk ARBEIDScontract. Het is gewoon ARBEIDSrecht, al wordt dit door velen betwijfeld, die doen moeilijk over heldhaftigheid, koningin en vaderland).
        Ik weet het alleen wat over achterstallige salarissen, maar backpay is meer, daar weet ik niet alles van. (heren Buitenzorg, Boeroeng?) Als ik mij beperk tot mijn vader, als Indisch ambtenaar geen achterstallig salaris (traktement!) uitbetaald, wel allerlei latere uitkeringen. Indië was een ingewikkelde standenmaatschappij. Bij particuliere bedrijven waren de salarissen hoger, maar ambtenaren hadden aanzien, landsdienaren!. En iedereen vertrouwde op Paatje Gouvernement. Die zou alles wel regelen! Niet dus! Toen waren er vooraanstaande Indische personen (stonden dus vooraan) die de staat Nederland wel een lesje zouden lezen. Niet dus.
        “Sommige geinterneerden totoks van de GouvernementsMarine GMers keren terug naar Indonesie en gaan in dienst van diezelfde “Rechtsopvolger”” Ja, normaal arbeidsrecht (liep gewoon door), zelfde arbeidsvoorwaarden, zelfde salaris (plus Europees verlof) zelfde pensioen. En niet alleen totoks, iedereen met Europees verlof. Over dat pensioen: de premies waren bij het ABP belegd, en daar heeft een werkgever dus geen zeggenschap over. Het was kapitaal van de werknemer. SAIP keerde gewoon uit.
        “Die willen toch ook iets weten over hun backpay- want die vertegenwoordigt de tegenwaarde van iets meer dan 3 jaarsalarissen. Blijkbaar doen de Heren GM dat niet, die laten dat geld gewoon achter in Indonesie.” Klopt helemaal, brave Indisch ambtenaren, vertrouwden op hun vooraanstaanden!
        “De Nederlandse Staat beweert dat Backpayverplichtingen overgaan op de Rechtsopvolger” Niet de Nederlandse staat, maar de landsadvocaat in de rechtszaken, ik dacht 1953-1955, tot aan de Hoge Raad. Daar wordt hij/zij voor betaald. Is ook nuttig voor de jurisprudentie! De rechtbank/Hof/Hoge Raad verwees naar de werkgever, Nederlandsch-Indië. Die was er niet meer. Dan naar de rechtsopvolger, maar dat was Indonesië, en daar kan je als Nederlander natuurlijk niet over je salaris praten. In Indonesië werd ook nee geschud, maar dat was niet in het kader van de zaak, dus niet interessant. Er is ook nog nooit een vordering bij Indonesië ingediend! Dus een afwijzing is er niet! Toen was er ook de CAB, de Commissie Achterstallige Betalingen. Volgens de regering was er geen geld, maar dat is natuurlijk flauwe kul, een minister heeft nooit geld als het niet met instemming van het parlement op de begroting is gezet. Maar iedereen knikte braaf naar Paatje Gouvernement! En wacht nog steeds.
        “bij de “Rechtsopvolger” de VSI o.i.d. ingediend. Dat was toch het juiste adres? Als dat zo is, dan moet je natuurlijk niet gaan zeuren over morele verplichting o.i.d. bij de Nederlandse Staat.” Klopt helemaal, ik snap daar ook niets van. Maar je gaat toch niet bij die inlanders naar je salaris vragen? Daar is toch koningin en vaderland voor? In de eerste plats snapten ze niets over rechtsopvolging, het eenvoudige arbeidsrecht waar je al bij de kantonrechter voor terecht kunt. En dan die morele verplichting waar de Nederlandse staat zichzelf toe verplicht heeft (geen recht zoals achterstallig salaris). Maar daar weet een mevrouw onder ons nu alles van.
        “De. weduwe van Nasution, Adriana van der Have won een geschil tegen de Nederlandse Staat. De Rechtbank verwierp het beroep van de Nederlandse Staat op de Rechtsopvolger VSI” Uiteraard, het was een misdrijf begaan door Nederlandse militairen, die verantwoordelijkheid, (in naam van een koninkrijksaangelegenheid) kan niet worden overgedragen. Mijn meisje en ik hebben spaargeld, over dat vermogen hebben we beiden (en/of, deftiger: cj) alle rechten. Na onze dood gaan die rechten over op onze rechtsopvolgers, de erfgenamen. Maar niet de verantwoordelijkheid voor de moord die ik laatst heb gepleegd. Sorry, het is lang geworden. Maar u blijft zoveel vragen.

      • R Geenen zegt:

        @@“Sommige geinterneerden (veelal totoks?) hebben na de oorlog wel Recht op Uitgesteld Europees Verlof” Het waren niet sommigen, maar velen (niet alleen totoks), die dat in hun Nederlands of Indisch arbeidscontract (of Amerikaans/Engels) hadden staan. @@

        Alleen zij die hogere functies hadden. Ik weet van 2 ex-KNIL mensen, een soldaat 1ste klas en een korporaal (van der Kolk), die hun eigen reis hebben moeten betalen.

      • Jan A. Somers zegt:

        Ik weet alleen onze eigen ervaringen en die van enkele bekenden. Omdat ik er verder geen interesse in heb laat ik de ervaringen van anderen aan hen over. Weet de heer Peter meteen dat hij niet steeds naar mij toe zeurt. Als hij “althans zijn profiel komt niet overeen met het profiel van een geevacueerde/repatriant.” dan moet hij naar die persoon gaan, gewoon zijn eigen bronnen aanboren, en daar hoor ik niet bij. Ik ben gewoon als Rode Kruiscorveeër naar Nederland gekomen, met honderd gulden en een kledingpakket toe. (mijn eerste fatsoenlijke kleren!). En over die ervaringen van de GMmers heb ik al meerdere keren mijn bronnen genoemd. Hij kan daar toch met zijn computer heen gaan, zoals hij mij steeds vertelt.

      • Peter van den broek zegt:

        Het antwoord van dhr Geenen is in al zijn bondigheid juist, duidelijk en nauwkeurig. Toets ik daarentegen het antwoord van dhr Somers dan valt aan zijn antwoord veel af te dingen. Zijn reactie zijn generalisaties en rationalisaties. Hij geeft zelf toe dat zijn beweringen gebaseerd zijn op eigen ervaringen en die van enkele bekenden. Nergens maak ik op dat deze laatsten representatief zijn voor de degenen die met Europees verlof gingen.

        Dat geeft niet, want wat begrijp ik uit zijn verhaal
        1) …..”verkoop/koop meubilair (vendu) in Indië”….
        Dus de mensen met Europees verlof gingen klaarblijkelijk voor lange tijd weg anders verkoop je je meubelen niet. Kan ook niet anders want de bootreis naar Nederland duurde 1 maand heen en 1 maand terug, dus twee maanden gingen “verloren” in het zalig niets doen aan boord van zo’n cruiseschip, als ik d efoto’s zie. Men kon zelfs een zeebaboe inhuren voor de reis!!! Ik concludeer dat het Europees verlof best lang duurde toch minstens 6 maanden voor ambtenaren, militairen in de hogere rangen. Of daarin de bootreis van 2 maanden is inbegrepen moet iemand mij maar duidelijk maken.

        2) ….”Of de salarissen in Indie in het algemeen toch al niet hoog waren , het verlofsalaris nog lager,”…….lijkt mij onwaarschijnlijk.
        Het maximale verlof- of activiteitentraktement lag op Hfl 1.000 per maand, vergeleken bij het salaris van een Nederlandse arbeider uit die tijd van Hfl 120/maand lijkt de verlofbonus toch een vorstelijk bedrag, maar daarover later

        3) Of iedereen in zo’n duur pension (hlf 300-400/maand) verbleef lijkt mij begrijpelijk, want die verlofgangers waren natuurlijk niet gewend om zelf het huishouden te doen en één baboe was toch iets te weinig voor dit zware werk. Maar natuurlijk kon men voor niet veel geld een leuk appartement in Den Haag huren. Ook daarover later

      • Maud Lebert zegt:

        ‘een zeebaboe huren’ kon men alleen gedurende de reis en weliswaar voor de kinderen. Deze baboe ging weer met het schip terug. Er ging geen baboe mee naar Nederland zelf. Wat moest dat mens daar, ze kon de taal niet en had er geen begrip van hoe de zaken daar liepen. In Nederland zelf moest men voor de kinderen dan een kindermeisje huren. Zo heb ik het tenminste als baby ervaren toen mijn vader met verlof ging. Hoe de huishouding gedaan werd, weet ik niet.

      • Maud Lebert zegt:

        ‘vendutie’. Of de hr Geenen juist is met zijn veronderstelling, kan ik weliswaar niet beoordelen, maar kan het me ook niet voorstellen. De fotos voor en na het verlof van mijn vader in Nl. laten hetzelfde huis in voormalig Indië zien. Ik kan me ook niet voorstellen, dat al dat moois verkocht zou worden alleen maar voor een paar maanden verlof in NL. (Dat werd later door de Jappaners ingepikt.) Ik denk dat de Hr. Geenen er goed aan doet fakten te brengen.

      • Peter van den Broek zegt:

        Over Europees verlof heb ik een uitstekende masterscriptie gelezen van Suzanne de Graaf met als titel:
        ‘Iets van een vreemde vrucht’: Indische verlofgangers in Nederland, 1919-1939
        Masterscriptie Suzanne de Graaf (2012)
        https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/20518/Iets%20van%20een%20vreemde%20vrucht.%20Indische%20verlofgangers%20in%20Nederland%2C%201919-1939.pdf?sequence=1

        Zij geeft een uitgebreide literatuuroverzicht <zoals het blad van de Vereìniging van Indische Verlofgangers

        let U even op wie haar scriptiebegeleiders waren!!!!

        "het regelement op het verleenen van verloven naar Europa aan Europeesche ambtenaren in Nederlandsch-Indië van 1892" is aardige bedliteratuur.

        Alles kan ik op mijn PC, nou ja mijn mobieltje lezen

      • Jan A. Somers zegt:

        Waarom valt me dan daarmee lastig? U weet alles! En ik pas (gelukkig) niet in uw profiel!

      • Jan A. Somers zegt:

        “maximale verlof- of activiteitentraktement lag op Hfl 1.000 per maand, “ Waar haalt u dat vandaan? Hierbij wat grepen uit de Staat van Dienst van mijn vader. Als Indisch ambtenaar natuurlijk niet zo rijkelijk betaald als mensen uit het bedrijfsleven, maar wel als gezaghebber een hoofdambtenaar BBL. Tijdens inspectiereizen de hoogst aanwezige bestuursambtenaar! In guldens:
        11-11-1918 ter beschikking gesteld van de GG, als 3e officier GM, 125,-
        15-03-1919 benoemd tot 2e officier 150,-
        Nu een reeks tussentijdse verhogingen vanwege uitstekende verrichtingen verhoogd tot 350,-
        12-11-1925 benoemd tot 1e officier 375,-
        Weer enkele tussentijdse verhogingen tot 525,-
        Grote depressie, loonsverlagingen op grote schaal
        01-04-34 400,-
        16-10-37 benoemd tot Gezaghebber GM 475,-
        Weer enkele tussentijdse verhogingen tot 01-07-1945 650,-
        01-08-1946, recuperatieverlof, bezoldiging volgens Europees verlof 504,-
        07-11-1947 einde berekening volgens Europees verlof 600,-
        1948 tussentijdse verhoging 800,-
        22-06-1949 definitief pensioen, 46% van 800,- = 368,-
        Wanneer zou hij 1000,- hebben verdiend? Hoe zou hij de studie van drie kinderen hebben moeten bekostigen. Zo’n rijke koloniaal! Het is dat na die tijd de pensioenen grote sprongen hebben gemaakt door indexeringen!. Maar dat had niets met Indische salarissen te maken, dat was algemeen Nederlands.

      • Arthur Olive zegt:

        Verlofbonus van mijn stiefvader als particulier kortverbander uit Nieuw-Guinea in 1953 was fl.10000 die mijn ouders gebruikt hebben om een flat te kopen in Den Haag.
        Zijn salaris ging gewoon door gedurende de 3 maanden in Nederland. Kortverband is 3 maanden verlof elke 3 jaar.
        Als particulier had hij echter geen recht op een pensioen, dit is dus niet dezelfde situatie waarover de heer Somers het over heeft want diens vader was een ambtenaar met het recht op een pensioen.

  27. Peter van den Broek zegt:

    De oorspronkelijke titel van het boek van Darwin is ” The origin of Species …by means of natural selection ……. or the preservation of favored races in the struggle for life (Penguin 1982).

    Kort samengevat gaat het bij het Darwinisme om “struggle for existence, for life ” en “survival of the fittist” Dat geldt wel als natuurwet, maar als dat toegepast wordt op de maatschappij (sociaal-darwinisme ), op de koloniale maatschappij. dan komen we wel op een hellend terrein.

    Dat komt duideijk tot uitdrukking bij termen om d eafstamming aan te geven zoals “Nederlands, Frans, Sumatraans,” of het hebben van Nederlands, Frans en Sumatraans bloed. Wat voor vergelijking is dat en wat hebben die termen met elkaar te maken? 2 zijn Europese landen en 1 is een eiland in Noord-Indonesie. Zijn dit raskenmerken van een persoon? Nee toch, dat is toch de reinste rassenwaan?

    Een ander citaat:…species, dwz soorten: de MENSELIJKE soort, de katachtigen, de hondachtigen terwijl je met de erfelijkheidsleer kunt kruisen en veredelen en dan pas over RASSEN gaat spreken. De benaming Eurasian is niet bedoeld een ras maar juist om aan te duiden dat zoiemand geen ras heeft, rasloos is. Indo is geen ras, eerder rasloos.

    Best leuk, maar wat schrijft Darwin over species:… individuals of the same variety of our cultivated plants and animals.
    Hij heeft het wel over de natuur maar als onnozele gekken zoals Hitler dat bewust gaan toepassen op de maatschappij (biologisch rassisme) dan wordt Darwin en zijn evolutietheorie wel voor het fascistsich, nationaal socialistisch karretje gespannen,.wat wel tot de uitroeing van “minderwaardige rassen” leidde zoals Joden, zigeuners, homosexuelen, gehandicapten, politieke tegenstanders, russische krijgsgevangenen etc.

    Als begrippen niet in hun tijdskader worden geplaatst noch duidelijk gedefinieerd, dan komen we wel op het terrein van fake news, met of zonder Wikipedia.

    • Jan A. Somers zegt:

      Ik vind onze afkomst steeds leuker worden. Dat ik er niets van snap is niets bijzonders. Ik begin oud te worden. Ik weet alleen nog dat het Mendelen de Jonagold heeft opgeleverd. Best lekker!

      • Paul Vermaes zegt:

        Geachte Jan A. Somers,
        Had ik altijd de indruk dat u een rasechte Belanda Totok was, maar nu laat u doorschemeren dat u ook een rasloosechte Indische bejaarde jongen bent..

      • Maud Leberet zegt:

        Dat is iets nieuws voor mij mhr. Somers.Wat betekent ‘het Mendelen van Jonagold’? Nog nooit van gehoord. Ik wacht met spanning op uw antwoord. Beste groeten M.Lebert

      • Maud Lebert zegt:

        Ik had graag van de hr. somers willen weten wat ‘het Mendelen de Jonagold’ betekent, omdat ik het nog nooit gehoord heb. Maar de redactie heeft mijn vraag niet toegestaan. Jammer. Nu kom ik het niet te weten.

      • e.m. zegt:

        Geduld is een schone zaak !

      • Jan A. Somers zegt:

        “Ik had graag van de hr. somers willen weten ” Dor mij waarschijnlijk op een verkerde plek gezet, Zie hierboven:
        Jan A. Somers zegt:
        7 juni 2019 om 11:14 am

    • R Geenen zegt:

      @@Nederlands, Frans, Sumatraans,” of het hebben van Nederlands, Frans en Sumatraans bloed. Wat voor vergelijking is dat en wat hebben die termen met elkaar te maken? 2 zijn Europese landen en 1 is een eiland in Noord-Indonesie. Zijn dit raskenmerken van een persoon? Nee toch, dat is toch de reinste rassenwaan? @@

      Waar staat door mij geschreven, dat ik over rassen heb? Afstammeling via mijn stamboom is iets anders. Of is genealogie racistisch? Volgens mij bent u een racist die aan rassenwaanzin lijdt.

      • Paul Vermaes zegt:

        Geachte Peter van den Broek,
        Hier moet ik Heer R. Geenen bijvallen: hij heeft nergens over rassen geschreven. Het betrof een interessante genealogie: 1) over zijn nichtje, die in haar geslachtschromosomenpaar een X van vader en een X van moeder heeft. Het nichtje zou het temperament van haar vader hebben.
        2) Heer Geenen zelf die in zijn geslachtschromosomenpaar een Y van vader Geenen en een X van moeder Geenen-Chevalier. De Heer Geenen (de stam van zijn naam is kennelijk verwant met genealogie en niet met genetica) heeft naar zijn zeggen het karakter van de Chevaliers (houdt van rode wijn, is vooruitstrevend). Dat is nu net de werking van het X-chromosoom van moeder of hij het wil of niet: alle organellen van elke cel in zijn lichaam ook de mitochondria dankt hij aan moeder.
        Over de naam Chevalier het volgende historische feit: Hij was aanwezig toen op het end van de Java-oorlog de Gouverneur Generaal Diponegoro wilde overhalen Sultan van Yogyakarta te worden. Diponegoro wilde daarbij ook Ahyatollah van de Islam worden. Dat weigerde de GG, want dan zou bij het uitroepen van een Perang Sabil nooit een einde komen aan de Javaoorlog. Chevalier, misschien een beetje aangeschoten, trok de kris+schede van Diponegoro’s rug weg. Dat was een doodzonde tegen alle hormat-regels…. Misschien dat de web-etiquette van Heer R. Geenen hiermee begrijpbaar is.

  28. Paul Vermaes zegt:

    Om fake news te voorkomen is het niet gek om te refereren aan Wikipedia.

    Hitler baseerde zijn rassenideologie zeker niet op het Darwinisme. Darwin was geen kamergeleerde die het moet hebben van wat anderen experimenteel hadden gerapporteerd, zoals Kant of Hegel. Darwin ging het zelf op onderzoek.
    Laat ik me niet vergalopperen ook ik ben als AOW-er een kamerstudent, die het hebben moet van wat deskundigen gezamenlijk op Wikipedia gepubliceerd hebben.

    • Anak Belanda zegt:

      “Ook ik ben als AOW-er een kamerstudent, die het hebben moet van wat deskundigen gezamenlijk op Wikipedia gepubliceerd hebben.”

      Als je zoiets leest, dan hoop je maar dat Wikipedia een betrouwbare encyclopedie is, die door goede samenwerking wordt uitgebreid en verbeterd, zoals de oprichter van Wikipedia het ooit bedoeld heeft. Helaas heb ik moeten ervaren dat de Nederlandse tak van Wikipedia gedomineerd wordt door een korps van redacteuren wat zichzelf voor het leven benoemd heeft een geen verantwoording aflegt, waardoor pogingen tot verandering in strijd gesmoord worden. Mensen die op Wikipedia proberen mee te schrijven, komen al snel in botsing met de gevestigde redacteuren. Als te veel schrijvers ontmoedigd weglopen, dan verliest het project zijn zelfreinigende werking en zal Wikipedia bezwijken onder het gewicht van de huidige kliek aan mastodonten.

      What’s in a name? Tja, goede vraag… Fascinerend ook om te lezen hoe zo’n vraag naar café~ en straatnamen of zo’n enorme kift over rassenleer kan uitlopen! >:-/

      • Paul Vermaes zegt:

        Waarde AOW-genoot en collega-kamerstuderende “Anak Belanda”,

        Graag reageer ik op uw posting van 10 juni 2019:
        @ Helaas heb ik moeten ervaren dat de Nederlandse tak van Wikipedia gedomineerd wordt door een korps van redacteuren wat zichzelf voor het leven benoemd heeft een geen verantwoording aflegt, waardoor pogingen tot verandering in strijd gesmoord worden.@

        Spijtig zo’n ervaring. Ik heb nooit de moed gehad iets aan te merken op Wikipedia. Heel vaak begrijp ik de verhandelingen niet, maar dan blijf ik Wikipedia toch waarderen omdat in de verhandelingen kernbegrippen als hyperlink worden opgenomen.

        “Anak Belanda” als pseudoniem suggereert dat u misschien een “Twijfel Indo” bent; daar is vorig jaar een dik boekwerk met die titel over verschenen met foto’s van tweede en derde generatie Indo’s.
        Als reactie daarop heb ik een opstel gemaakt, voor een neef van die aan dit boek heeft meegewerkt. Graag wil ik dit verhaal onder uw aandacht brengen. Ik hoop niet dat u zo preuts bent, dat u over de menselijke voortplanting alleen in termen van bijtjes en bloemetjes wil redeneren.

        Gewoon biologisch gezien (zonder Darwin of Mendel)
        Een mens is een multicellulair wezen van twee celtypen. Kiemcellen produceren gameten en zijn de enige cellen die zich zowel kunnen delen via meiosis als ook via mitosis. Men zegt soms dat kiemcellen onsterfelijk zijn omdat zij de schakel vormen tussen generaties. Lichaamscellen zijn alle andere cellen die de bouwstenen zijn van het lichaam en zij kunnen zich alleen delen via mitosis.

        Een foetus geeft grote prioriteit aan zijn/haar voortplantingsysteem; vier maanden na de bevruchting is het systeem compleet en wacht hij/zij op de juiste hormonen van de adolescentie. In haar ovaria heeft een vrouwelijke foetus een paar duizend van deze kiemcellen bewaard.

        Conclusie 1: De kiemcel van moederszijde waaruit de mens zal ontstaan heeft ook nog vijf maanden in de baarmoeder van diens grootmoeder van moederszijde geleefd. Dat kan niet gezegd worden van de kiemcel die de zaadcel heeft geleverd voor de mens diens bevruchting.

        Een zygote is in de levenscyclus van de mens het eerste eencellige stadium vlak na de versmelting van eicel en zaadcel.
        Eicel en zaadcel ontmoeten elkaar in de eileider. De natuurlijke versmelting hier betreft enkel en alleen de 23 chromosomen uit de kop van de zaadcel en een paar moleculen in dat beetje cytoplasma dat de 23 chromosomen begeleidde die het startsein geven dat de zygote zich mag gaan delen.
        In orde van grootte: een eicel is met het blote oog te zien (100-200 mu) en de kern met daarin de 23 chromosomen in de kop van de zaadcel (< 1 mu).
        Snel na de vorming begint de zygote met celdelingen en vormt dan een blastocyste. De bevruchte eicel wordt van 0 tot 2 weken een zygote genoemd, van 2 tot 8 weken een embryo en van 9 tot 38 weken een foetus. En na 9 maanden een baby…. Heel het gebeuren van eirijping tot de baby is voornamelijk een moederlijke aangelegenheid.

        De bijdrage van de vader was relatief gering: 23 chromosomen en wat moleculen om de zygote te signaleren dat die zich mag delen.
        De zygote is kwa cel als geheel, celmembraan, cytoplasma, alle organellen (waarvan de belangrijksten zijn de mitochondria) en ook 23 chromosomen (om te paren met de 23 van vader), toch echt wel meer van moeder.
        De bijdrage van de moeder is biologisch zo groot, daar valt de bijdrage van de vader bij in het niet. Toch krijgt de kraamheer de meeste eer, zeker van de overheid die de baby onder vaders naam registreert met de nationaliteit van de vader.

        Conclusie 2: Biologisch gezien behoort de mens via de kiemcel (de onsterfelijke en de schakel tussen generaties) van zijn/haar moeder tot het ras van moeder te worden gerekend.

        Daarom zagen de Japanners en de Indonesiërs van het Burgerlijk Bestuur de Indo’s en trouwens ook de Chinezen als Indonesiërs gedurende de Japanse bezetting van Indonesië.
        In die tijd was het aantal Chinezen ca 3 miljoen, 20 maal groter dan het aantal Indo’s (Eurations, van vaderlijke lijn Europeaan en van moederlijke lijn Indonesisch). De Chinezen kwamen evenals de Nederlanders als vrijgezel en vrijwel alle Chinezen zijn in de vaderlijke lijn Chinees en in de moederlijke lijn Indonesisch. De Koloniale Overheid gaf Chinezen de status van Landskinderen, zodat Ze geen pottekijkers had te duchten in de vorm van Chinese Consulaten.

        Het gaat om Conclusie 2, die u zou kunnen toetsen aan uw pseudoniem “Anak Belanda”.

      • Maud Lebert zegt:

        ‘tot het ras van de moeder’. Zelfs als een kamerstuderende Mhr. Vermaes zoudt u moeten weten dat dit niet mogelijk is. Klaarblijkelijk bent u een eugeniker, die aan genetische determinismus gelooft en van vererfbare verschillen tussen ethnien uitgaat. Daaraan hebben de nazis geloofd en hebben om die reden millioenen mensen omgebracht. Deze zogenaamde wetenschap heeft ervoor gezorgd dat heel wat volken als minderwaardig veroordeeld werden om diens kolonisering en uitbuiting te kunnen rechtvaardigen.

      • Jan A. Somers zegt:

        Wikipedia is verschrikkelijk handig als ingang. Meestal is er een bronvermelding bij, dat levert het gewenste sneeuwbaleffect op. Maar dat geldt eigenlijk voor de meeste publicaties.

  29. Peter van dern Broek zegt:

    Nou nou Heer Geenen, eerst onnozele gek en nu een racist die aan rassenwaan lijdt.
    Kent U een racist die niet aan rassenwaan lijdt?

    Ik ga me weer met de Bersiap bezighouden. Ik heb nog een leuk verhaal over Padang.

  30. Robert zegt:

    Racism is an infantile, and psychotic disease. It is the measles and a scourge and curse of mankind. World wars have been fought to eradicate it, probably in vain.

  31. R Geenen zegt:

    Ik denk dat de Hr. Geenen er goed aan doet fakten te brengen..
    Waarom zou ik, U gelooft blijkbaar niet veel. Ik kan u alleen zeggen, dat ik altijd probeer mijn eigen te overtuigen. En dat kan ik alleen als ik of documenten krijgt te zien en/of familie gegevens krijgt.
    Persoonlijk begeef ik mij zo min mogelijk op het politieke vlak.

    • helen zegt:

      @ mevr. Maud Lebert
      Vendutie werd wel gedaan als men na terugkomst overgeplaatst werd naar een ander gebied.

      • helen zegt:

        @ hr. P. v.d. Broek
        3)
        Tijdens het verblijf in Nederland logeerde men meestal bij familie. Ouders en schoonouders bijvoorbeeld.

      • Peter van den Broek zegt:

        @ mevr. Lebert en dhr Geenen.
        In de masterscriptie schrijft Suzanne de Graaf het volgende over vendutie in Indie:

        Was de datum van de reis eenmaal bekend, dan werd het zaak voorbereidingen te treffen voor de vendutie. Dit was het bij opbod verkopen van het huisraad. Ambtenaren en particulieren werden na hun verlof vaak overgeplaatst, betrokken daar een nieuw huis en kochten een nieuwe inboedel – vaak op een andere vendutie. Dit was praktischer en goedkoper dan meubels op te slaan of mee te nemen. Om die reden werd aangeraden alleen beddengoed en tafelzilver mee te nemen, plus één zit-of ligstoel, die tijdens de reis als dekstoel kon dienen.89
        Een vendutie was – althans, in de provincie – vaak meer een sociale ontmoetingsplaats dan een serieuze veiling. ‘Er wordt flink geboden, zeer flink, want men wil de vertrekkenden aan een ruime uitgaanskas helpen. (…) Er werd gekocht uit behoefte, uit collegialiteit, uit prestige, uit plezier, uit onbekommerde vrolijkheid.’90 In de godin die wacht, een roman van Augusta de Wit uit het begin van de twintigste eeuw, geven meerdere personages commentaar op een vendutie:
        ‘Is er dan zoveel moois te koop?’ vroeg hij. ‘Eh, nee! Choutfester de Marre, hij arm, kassian! Om hem te helpen tòch’, antwoordde de dikkert. (…) ‘We komen wat laat’, zei Mr. Oldenzeel (…) ‘Maar het is toch maar ‘pour la frime’ –of je nou een kast koopt of een flesch zuurtjes, je geeft er hetzelfde voor…’91

        Klinkt best aannemelijk en geloofwaardig

      • Maud Lebert zegt:

        ‘vendutie volgens de masterscriptie’. Dat kan best het geval zijn geweest. Ik heb het alleen over mijn ouders en mijzelf gehad. Aangezien ik zoals geschreven een baby was, kan ik me er niets over herinneren. Maar volgens de fotos van voor en na het verlof waren we nog steeds in hetzelfde huis. Hoe ze dat geregeld hebben, heeft men mij nooit verteld. Misschien was er een jaga. Bovendien kan ik het me niet voorstellen dat mijn vader alles wat hij speciaal uit Europa heeft laten komen, op een vendutie heeft kunnen verkopen.Hoelang het verlof heeft geduurd weet ik ook niet, maar gezien de fotos hebben mijn ouders heel wat tochtjes gemaakt in Europa. Ik had in ieder geval een kindermeisje, dat heeft mijn oma mij verteld, die mee was op het verlof.

      • Jan A. Somers zegt:

        “Dit was het bij opbod verkopen van het huisraad.” Het was meestal niet bij opbod hoor, voor de rest klopt het wel. Bij ons laatste Europees verlof, waar ik bij was, werd mijn vader meteen overgeplaatst van Soerabaja naar, bij terugkomst, Batavia. Normaal gebeurde er in een woonwijk niets, de lellong gaf dus reuring. Bij de ingang zat een man op een gong te slaan. Nieuwsgierig kijken dus. Bij die handel was er meestal sprake van saamhorigheid, over een tijdje was je zelf aan de beurt. De verkoper wilde natuurlijk een goede prijs, maar wilde zijn spullen ook kwijt. Vroeg dus een redelijke prijs. En die werd vaak zonder tawarren door de koper betaald, die was dan toch al niet duur uit. En voor het verblijf in Nederland bij eventuele familie, moest je toch met een gezin met drie kinderen ook niet aankomen.
        “in het zalig niets doen aan boord van zo’n cruiseschip,” Zo zalig was het ook niet altijd, het was geen 2019! Men verveelde zich al gauw, vandaar dat nogal wat mensen die reis verkortten door de boottrein te nemen in Marseille of Genua, afhankelijk van de maatschappij. Dat scheelde toch een aantal dagen! Mijn moeder wist prachtige verhalen. Men was druk bezig met het napluizen van de standsverschillen. In de eerste plaats de klasse waarin men reisde. Dan wie er bij Captainsdiner bij de kapitein aan tafel kwam te zitten. En de jurken die daarbij werden gedragen. Een zeebaboe was natuurlijk helemaal chique; Waar doen ze het van? Het enige feest dat ik me weet te herinneren is het passeren van de evenaar. Uit een reddingsboot kwam dan Neptunus te voorschijn. Een soort Sinterklaas, maar dan met een muts, geen mijter, en i.p.v de staf een drietand, een vork waarmee boeren hooibalen opstapelen. Er was een witte lijn op het dek gekalkt, daar moest je overheen springen en kreeg dan een taartje. Er was geen controle, dus sprong je nog een keer.
        Mijn vader was geen figuur om in de verlofperiode niets te doen. Op de zeevaartschool in Vlissingen volgde hij dan bijscholing, meestal in leuke vakken. Zoiets als grote zeilvaart, dat bestond toen nog. Goed voor je conduitestaat, maar het leverde niets op, gewoon voor zijn plezier. Maar werd wel gevraagd om problemen bij de zeilprauwenvaart te helpen oplossen.

  32. helen zegt:

    P.S.
    Als je zes maanden verlof hebt, dan mag je zes maanden van je werk wegblijven. Logisch toch?

    Ze waren dus maximaal 4 maanden in Nederland. Als je vendutie gehouden had, dan moest je wat eerder terug om een ander huis te zoeken, meubels te kopen en personeel aan te nemen.

    • Arthur Olive zegt:

      Mijn stiefvader was in Indie aangenomen om naar Nieuw Guinea te gaan. Hij was wat men toen noemde een kortverbander. Om de drie jaar voor drie maanden met betaald verlof in Nederland en een bonus toe, maar geen pensioen omdat hij particulier was.
      Geen vendutie, gewoon alles achter laten in een gouvernementswoning om daarna weer terug te keren in hetzelfde huis.

    • Jan A. Somers zegt:

      Nee hoor, je kon vanuit Nederland met een briefje naar je Chinees al wat afspreken. Of je had die afspraak al bij je vertrek gemaakt. Lukte dat niet, dan kon je even in een pension gaan zitten. En de inventaris kocht je ergens bij een lellong van de volgende verlofganger. Ook daar wist je Chinees alles van af. Het ging allemaal soepel.

Laat een reactie achter op Frank Bikker Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s