Moties verworpen, instituten niet verslagen

Mw. Van Miltenburg, voorzitter van de Tweede Kamer

Mw. Van Miltenburg, voorzitter van de Tweede Kamer

Gisteren, 20 december 2012, werd in de plenaire vergadering van de Tweede Kamer gestemd over twee een dag eerder door Van Bommel (SP) en Sjoerdsma (D66) ingediende moties.
De motie van Van Bommel had tot doel de regering alsnog financiële steun te laten verstrekken aan het door KITLV, NIOD en NIHM ingediende onderzoeksvoorstel.
Uit het verslag:

“In stemming komt de motie-Van Bommel (33400-V, nr. 59).
De voorzitter: `Ik constateer dat de aanwezige leden van de fracties van GroenLinks, de PvdD en de SP voor deze motie hebben gestemd en de aanwezige leden van de overige fracties ertegen, zodat zij is verworpen.´”    Lees verder

Geplaatst in 6. Onderzoek, Aanspraken en Verwerking | Tags: , , , , , , , | 80 reacties

“Indonesië vindt het geen goed plan”

Geen financiële steun voor wetenschappelijk onderzoek naar periode 1945-1950

Minister Timmermans

Minister Timmermans

Tijdens de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken, liet Minister Timmermans gisteren weten geen gelden vrij te maken voor onderzoek naar de periode 1945-1950, vooral omdat de Indonesische regering tegen een gezamenlijk onderzoek is. Volgens Kamerleden Sjoerdsma (D66) en Van Bommel (SP) heeft de regering een morele en politieke plicht om verantwoording af te leggen over het historische optreden van Nederland. Instituten zijn vrij om zo’n onderzoek te verrichten, aldus de minister, maar hij wil er geen geld voor uittrekken. Wel is hij bereid om onderzoekers “diplomatiek en praktisch bij te staan”.

Een letterlijke weergave van de desbetreffende passages in de Handelingen van de Tweede Kamer (36e vergadering 18 december 2012; 37e vergadering 19 december 2012):

Behandeling van de BZ-begroting in eerste termijn:

De heer Van Bommel(SP):
“Nederland zal altijd een bijzondere relatie houden met de voormalige koloniën Indonesië en Suriname. Over beide wil ik iets zeggen. Deze zomer vroegen die historische instituten om een breed opgezet onderzoek naar het Nederlandse militaire geweld in Nederlands-Indië in de jaren 1945 tot 1950. In reactie op dit verzoek beweerde het vorige kabinet dat de instituten beschikken over de benodigde onderzoeksbudgetten daartoe. Dat blijkt niet te kloppen, maar dat onderzoek is wel gewenst. Nog altijd zijn zeer essentiële vragen over deze zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis onbeantwoord. Hoe stelselmatig werd door Nederlandse militairen excessief geweld toegepast? Welke oorlogsmisdaden zijn er begaan? Wie waren eigenlijk verantwoordelijk voor deze ontsporingen? De SP vindt het belangrijk dat de historische instituten een serieuze poging kunnen doen om deze vragen gezaghebbend te beantwoorden. Ook het Kamerlid Timmermans toonde zich in juni voorstander van een breed internationaal onderzoek. Deelt de minister zijn en mijn opvatting en is hij bereid financiële middelen te zoeken voor dit onderzoek?”    Lees verder

Geplaatst in 6. Onderzoek, Aanspraken en Verwerking | Tags: , , , , , , , | 229 reacties

Hallo Nederlands-Indië!

Door Marjorie van Putten

Man leest kinderboek

Man leest kinderboek

Het thema van de kinderboekenweek dit jaar was “Hallo Wereld!”. In deze week werd de aandacht gevestigd op het ontdekken van culturen door verhalen. Een belangrijk thema, want een jeugdboek kan niet alleen gezien kan worden als een spiegel van het verleden door middel waarvan de normen en waarden van vroeger worden doorgegeven, maar ook van een bepaalde cultuur. Jeugdliteratuur is daarmee veel meer dan vermaak voor jeugdige lezers, en dus ook zeer leerzaam voor volwassenen. Hieronder twee jeugdboeken die voor de volwassen lezers minstens net zo waardevol zijn als voor jongere lezers.

Alleen Beer mocht mee

Hoewel Alleen Beer mocht mee (1992) van Vivian den Hollander oorspronkelijk een jeugdboek is, raad ik juist volwassenen aan het te lezen. Het verhaal gaat over de negenjarige Trudi de Priester, die samen met haar ouders, broer en zussen in Nederlands-Indië woont. Haar perfecte leventje wordt ruw verstoord door de Tweede Wereldoorlog. Trudi moet dan met haar familie naar het beruchte Tjideng-kamp. Ik vind het boek erg pittig voor jeugdige lezers, de verschrikkingen worden onomwonden en expliciet vermeld, heel anders dan in bijvoorbeeld John Boynes’ The boy in the striped pyjamas. De schrijfstijl van Alleen Beer mocht mee is zodanig dat kinderen het kunnen begrijpen, maar zeker niet kinderlijk. Het geeft een prachtige, pijnlijke beschrijving van een, voor degenen die het niet hebben meegemaakt, onvoorstelbare tijd. Alleen Beer mocht mee is daarom een jeugdboek én een volwassenenboek ineen.    Lees verder

Geplaatst in 8. Recensies | Tags: , , , , , | 1 reactie

“Afschaffen die gemeenteraad!”

Symbolische oproep voor machtswisseling in Bandjermasin, 1923.

In historische verhandelingen wordt vaak melding gemaakt van de blanke bestuurlijke bovenlaag die Nederland in staat stelde Nederlands-Indië eeuwenlang aan zich te onderwerpen. Hoe dun deze bovenlaag was, tonen ons de plattegronden van grote steden in Indië: de rood of oranje ingekleurde Europese wijken worden omringd door allerlei donkergekleurde kampongs. Indonesië lag altijd om de hoek. Vreemd genoeg werden deze kampongs, alhoewel binnen de gemeentegrenzen, niet bestuurd door de gemeenteraad maar door lokale desahoofden. De facto lag de macht echter ook hier in handen van de Europeanen. In een artikel in De Indische Courant van 18 januari 1923 wordt melding gemaakt van een protest in Bandjermasin: Weg met die gemeenteraad!

Bandjermasin

Bandjermasin

“Op het aanstaande congres van de Sarekat Islam komt een voorstel van de afdeling Bandjermasin aan de orde om de Regering te verzoeken de plaatselijke gemeenteraad op te doeken. Het voorstel werd gedaan op een algemene ledenvergadering welke kort tevoren te Bandjermasin werd gehouden en ten doel had de Sarekat Islam ter plaatse doen herleven. Het voorstel zal ongetwijfeld door vele afgevaardigden van andere Sarekats Islam in andere gemeenten worden ondersteund.     Lees verder

Geplaatst in 1. Het vooroorlogse Nederlands-Indië | Tags: , , , , | 10 reacties

Indië-deserteurs naar Hoge Raad

Inscheping militairen

Inscheping militairen

Twee mannen die in de jaren ´40 weigerden in toenmalig Nederlands-Indië te vechten en daarvoor werden veroordeeld, stappen naar de Hoge Raad. Ze willen dat hun vonnissen van destijds worden herzien.

De mannen, Johannes van Luyn en Jan Maassen, weigerden na de Tweede Wereldoorlog mee te doen aan de politionele acties waarmee Nederland zijn gezag in toenmalig Nederlands-Indië, het huidige Indonesië, wilde herstellen. Van Luyn werd veroordeeld tot twee jaar cel, Maassen tot drie jaar en hij mocht ook vijf jaar lang niet stemmen.
De mannen wilden niet uitgezonden worden omdat ze niet mee wilden doen aan “het doodschieten van onschuldige burgers”. Ze werden veroordeeld voor “opzettelijke ongehoorzaamheid, gepleegd in tijd van oorlog”.    Lees verder

Geplaatst in 3. Bersiap en Merdeka, 1945-1949 | Tags: , , , , , | 90 reacties

Foto zoekt familie: album 812

Het Tropenmuseum in Amsterdam wil de eigenaren van 335 foto-albums opsporen. Middels een website en een app zullen vanaf januari 2013 ongeveer 80 duizend foto´s onder de aandacht van het grote publiek worden gebracht. Vooruitlopend op de start van dit project legt de Java Post al vast enkele van deze albums voor aan zijn lezerspubliek. Vandaag is het de beurt aan album nr. 812.

Dit foto-album geeft meer dan vooorgaande albums aanwijzingen voor de herkomst. Gelukkig werden de foto´s voorzien van bijschriften.
Op de allereerste foto worden de eigenaars van het album afgebeeld, ten tijde van hun verloving, op 9 december 1928, op het adres Madoeraweg 18 in Weltevreden (Batavia). Volgens het bijschrift heetten zij Mary en Kees:

Mary en Kees (1928)

Mary en Kees (1928)

Lees verder

Geplaatst in 1. Het vooroorlogse Nederlands-Indië | Tags: , , , , , , , , | 16 reacties

Bruggen slaan

Het jaar 2012 is al weer bijna ten einde. Een bewogen jaar met veel nieuws over Nederlands-Indië en Indonesië. Ondanks het feit dat we ons in de tijd steeds verder verwijderen van onze voormalige kolonie, komt de geschiedenis paradoxaal genoeg ook dichterbij. Niet alleen op het internet is steeds meer te vinden over ons verleden, maar ook in de media wordt druk gediscussieerd.

Administratie Ziekenhuis Hollandia

Administratie Ziekenhuis Hollandia

Hoofdmoot van de aandacht, dit jaar, was weggelegd voor iets wat nog niet is. Drie gerenommeerde onderzoeksinstituten, KITLV, NIOD en NIMH, vroegen veel geld aan de overheid voor een grootschalig onderzoek naar de gebeurtenissen in Nederlands-Indië in de periode 1945-1950. Dit onderzoek moest er komen, zo vond men, omdat “de samenleving daar rijp voor was”, omdat “de historici” het wenselijk vonden, en omdat “Indonesië” nu ook mogelijk aan een dergelijk onderzoek zou willen bijdragen.
Uit de pers vernamen we verder dat tegen een dergelijk onderzoek eerder verzet was gerezen van de kant van defensie, maar dat men nu ook dáár – mits het onderzoek onafhankelijk on onbevooroordeeld zou zijn – bereid was mee te werken.
Het plan werd gepresenteerd middels een open brief aan de regering. Omdat het voorstel in de openbaarheid was gebracht werd op verschillende forums, soms in felle bewoordingen, gediscussieerd over de zin ervan. De vondst van een zogenaamde executiefoto werkte vervolgens als olie op het vuur. Ik weet niet welke indruk u van dit alles heeft gehad, maar de genoemde instituten zagen in alle publieksreacties een bevestiging van de noodzaak. Spijtig was het dat de regering daar anders over dacht.
In september stuurden de instituten een brief naar de regering met een lagere vraagprijs. Er was onverminderd sprake van een “grote maatschappelijke behoefte”, zo werd gesteld. Natuurlijk gun ik het ze van harte, maar toch…    Lees verder

Geplaatst in 6. Onderzoek, Aanspraken en Verwerking | Tags: , , , , , | 114 reacties