Kunst of porno?

Jonge vrouw op Bali

Jonge vrouw op Bali

In het Nieuws van den Dag voor Nederlands-Indië verscheen op 1 april 1937, onder de titel ‘Kunst of Pornografie? Bekend Fotograaf en Kunsthandelaar voor den Rechter’, het volgende artikel:

‘De Landraad te Malang onder presidium van mr. Sloot ving aan met het behandelen van een strafzaak, aanhangig gemaakt tegen de eigenaar van „Studio” te Malang, de heer O.K.B.
Ongeveer 1,5 jaar geleden had deze een kunstreis ondernomen naar het eiland Bali en een collectie kunstfoto’s vervaardigd en als prentbriefkaarten in de handel gebracht. Deze collectie omvatte landschappen, bergtaferelen, tempels, zeegezichten en ook, ter completering, enige specimen der vrouwelijke bewoners van het eiland in hun klederdracht en klederpracht. Vooral toeristen die Bali bezochten kochten deze laatstgenoemde staaltjes tegen 10 cent per ansicht en deze soort was op Bali geregeld van de hand gegaan. Toen te Bali bekend werd, dat de vervaardiger te Malang woonachtig was, telegrafeerde de Magistraat te Den Pasar aan de chef der stadspolitie alhier, waarop een bezoek aan den kunsthandel volgde. Diverse clichés werden in beslag genomen en ten politiekantore daarvan afdrukken vervaardigd, ten einde deze met enig ander fotomateriaal ter beoordeeling van de officier van Justitie te Soerabaja te zenden. De diverse foto’s waren aan een der zijwanden in de fotozaak geëxposeerd, echter niet zichtbaar van de straat. Bij een tweede bezoek werden 108 ansichten in beslag genomen.    Lees verder

Geplaatst in 1. Het vooroorlogse Nederlands-Indië | Tags: , , , , , | 113 reacties

Zeepost 2013/2

Vragen en oproepen van lezers

Families Velthuizen Weil (Malang) en De Knoop (Bandoeng)

Mijn opa en oma: J.J. de Knoop en J. Velthuizen Weil

Mijn opa en oma: J.J. de Knoop en J. Velthuizen Weil

Met de tijd schijnbaar voorbij vliegend, lijkt het onderhand haast onmogelijk te worden, maar ik hoop nog steeds iemand te treffen die mijn familie destijds in Bandoeng (of Malang) heeft gekend.

Mijn oma van vaderskant (op de foto hiernaast, samen met mijn opa) was Jacoba Johanna (“Zus”) Velthuizen Weil, dochter van Frederik Velthuizen Weil, assistant- resident te Bandoeng (1930-1936) en Malang (1937-?) en overleden kamp Halmaheira 6-12-1944, en J. van der Hilst. Mijn oma had een zuster Frieda Velthuizen Weil, gehuwd met J. Jonker.

Mijn opa van vaderskant was Jan Justus de Knoop, zoon van bouwkundige Jan de Knoop (naar verluidt was zwembad Tjihampelas van zijn hand) en E. de Knoop-Bos. Mijn opa werkte zelf bij de Denis Bank in Bandoeng. Hij had een zuster Betty de Knoop, gehuwd met F. Sandbergen.

Mijn oma en opa hadden drie kinderen: mijn vader Jan Frits de Knoop (geboren 15 januari 1940) en zijn twee zusters Cynthia en Frieda de Knoop. De kinderen hebben met hun moeder gevangen gezeten in Ambarawa 9 en Banjoebiroe 10. Mijn opa Jan Justus de Knoop is overleden in Palembang op 18-09-1944; begraven op ereveld Pandu. Zijn weduwe Johanna Velthuizen Weill huwde later met W.F. Rube. Zij is overleden in 1984.    Lees verder

Geplaatst in 91. Zeepost | Tags: , , | 12 reacties

Een kwestie van onbegrip (II)

Malangse Indo-Europeanen op weg naar  ‘Groot-Azië’ 

De oorlogsgeschiedenis van de Indo-Europese bevolking in Malang is vergelijkbaar met die in andere steden op Java. Een toenemende verpaupering in combinatie met een steeds grotere Japanse druk te worden ‘gelijkgeschakeld’. Evenals in steden als Batavia of Bandoeng konden de jongeren ook hier hun goede wil tonen door zich af te laten voeren naar werkkampen. Dat dit geen garantie was voor overleven, toont ons het tweede deel van een tweeluik over het laatste oorlogsjaar in Malang.

Tewerkstelling van Indo-jongeren op de onderneming Soembergesing in Dampit gebeurde in vier fasen. Afhankelijk van de lichting waarin de jongens zaten, werd gesproken van Dampit I, II, III of IV: ‘Dai Iet’, ‘Dai Ni’, ‘Dai Sen’ en ‘Dai Jong’.

Malang: Aloen-Aloen (ca. 1930)

Malang: Aloen-Aloen (ca. 1930)

De eerste, Dai Iet (15 september – 11 oktober 1944), was naar de herinneringen van de jongens nog de lichtste. ‘We hadden het goed’, zou één van hen zich later zelfs herinneren.[i] De werkzaamheden, onder leiding van de Indo-Europeaan Steneboome en de Japanner Ogata, bestonden evenals bij de volgende projecten voornamelijk uit het kappen van hout. Voor het eten werd gezorgd door drie Indische dames. Na een week of drie, vier, werden de jongens naar huis gestuurd.   Lees verder

Geplaatst in 2. Japanse Bezetting, 1942-1945 | Tags: , , , , , | 24 reacties

Foto zoekt familie: album 830

Het Tropenmuseum in Amsterdam wil de eigenaren van 335 foto-albums opsporen. Middels een website en een app zullen binnenkort ongeveer 80 duizend foto´s onder de aandacht van het grote publiek worden gebracht. Vooruitlopend op de start van dit project legt de Java Post al vast enkele van deze albums voor aan zijn lezerspubliek. Vandaag is het de beurt aan album nr. 830.

Het lijkt zo eenvoudig, maar toch is niets vaak zo moeilijk als het achterhalen van een enkele naam van de eigenaar van een foto-album. In dit geval gaat het om de naam van een jonge vrouw. Op de eerste pagina introduceert zij zichzelf door het plaatsen van een foto van haarzelf en haar jongere broers Jan en “Hiep” en zusje Adé (op een latere foto “Deetje”). Had zij hier nu haar volledige naam genoemd en niet slechts “ik”, dan was het probleem opgelost. Het mocht echter niet zo zijn, en dus moeten we op zoek.

Schoolklas Soerabaja, ca. 1920

Schoolklas Soerabaja, ca. 1920

Vermoedelijk staat zij op deze foto als tweede van links. Naast haar, links op de foto, haar vriendin “Iens” Zieck.    Lees verder

Geplaatst in 1. Het vooroorlogse Nederlands-Indië | Tags: , , , , , , , , , , | 22 reacties

Een kwestie van onbegrip (I)

Malangse Indo-Europeanen op weg naar  ‘Groot-Azië’ 

De oorlogsgeschiedenis van de Indo-Europese bevolking in Malang is vergelijkbaar met die in andere steden op Java. Een toenemende verpaupering in combinatie met een steeds grotere Japanse druk te worden ‘gelijkgeschakeld’. Evenals in steden als Batavia of Bandoeng konden de jongeren ook hier hun goede wil tonen door zich af te laten voeren naar werkkampen. Dat dit geen garantie was voor overleven, toont ons de volgende geschiedenis.

Om de Indo-Europeanen te winnen voor de Groot-Aziatische gedachte, werden in 1944 op initiatief van de Japanners in een aantal steden op Java verenigingen opgericht onder de naam Kaoem Indo. In Malang hebben twee van dergelijke verenigingen bestaan, eerst de Oeroesan Kaoem Indo (OKI) en later de Perlindoengan Kaoem Indo (PKI).

Malang, ca. 1930

Malang, ca. 1930

Oeroesan Kaoem Indo

De Oeroesan Kaoem Indo werd opgericht in januari 1944 en stond onder leiding van de Indo-Europeanen Willy Ziesel, Van Krieken en Pieplenbosch.  Mevrouw M.W. de Graaf-Huyer, werkzaam op het residentiekantoor (Malang Shuu Tyoo), werd aan de organisatie toegevoegd voor de administratie. De organisatie ressorteerde onder het Japanse departement Naisebu; beschermheer was eerst kolonel Kato, later Mizuno. Het kantoor van de OKI was gevestigd op de Moeriaweg, hoek Goentoerweg.

Een jonge Malanger zou later verklaren: ‘het doel van de Oeroesan Kaoem Indo was feitelijk om na te gaan in hoeverre de Indo-Europeanen met de Japanners wilden samenwerken. Daarvoor werden de jongeren twee vragen gesteld: 1. Erkent gij te behoren tot de samenleving van het Aziatische ras? 2. Hebt gij reeds voorgoed afstand gedaan van het af- (later: aan-)hankelijkheidsgevoel aan de Nederlandse regering?’ [1]
De kaarten waarop de antwoorden werden opgetekend bevatten verder een aantal persoonlijk gegevens met betrekking tot afstamming en antecedenten.    Lees verder

Geplaatst in 2. Japanse Bezetting, 1942-1945 | Tags: , , , , , , , , , , , | 22 reacties

De waarde van een prijs

Geschiedenis on line prijzen vooral naar duur design

Expeditiekruis Atjeh

Expeditiekruis Atjeh

Grote winnaars van de Geschiedenis Online Prijs 2012, georganiseerd door het Historisch Nieuwsblad en het Nationaal Archief, zijn Anno Drenthe Nu en Mijnmuseum De Beukel. De Java Post viel helaas buiten de prijzen. Enkele kanttekeningen bij de waarde van de prijs en het oordeel van de jury.

Er werden gisteren meerdere prijzen uitgereikt. Een prijs van 2500 euro voor de site met de meeste publieksstemmen, en juryprijzen (beeldjes) voor de beste websites in drie verschillende categorieën: ‘musea en themawebsites’, ‘archiefdiensten’ en ‘verenigingen en particulieren’. Volgens  het organiserend comité moet de Java Post tot de laatste categorie worden gerekend.     Lees verder

Geplaatst in 9. Java Post | Tags: , , | 59 reacties

Zeepost 2013/1

Vragen en oproepen van lezers

Op zoek naar de familie Oosterhof uit Soerabaja

Oosterhof-van TwillerMijn oudoom Gerrit Oosterhof (°1879 Leeuwarden +19??) en oudtante Maria Anna de Kruijs (°1880 Leeuwarden +1937 Den Haag) verbleven van dec. 1913 tot april 1929 in Nederlands-Indië (Weltevreden, Batavia). Oudoom Gerrit werkte met ‘generale volmacht’ voor de Ned. Indische Handelsbank.

Er waren twee kinderen, beide zoons.
De oudste zoon Dirk Oosterhof (°1905 Sneek +1994 Palo Alto, CA USA) vertrok al in juli 1924 voor studie aan de TH Delft terug naar Nederland en vertrok na afronding daarvan naar Californië, USA. Dirk Oosterhof trouwde in Californië met Maude Elizabeth Breedveld (°1910 Bindjey, Sumatra +20?? Palo Alto, CA, USA), maar voorzover bekend hadden ze geen kinderen, daarmee loopt dit spoor dood. Lees verder

Geplaatst in 91. Zeepost | Tags: , , , , , | 8 reacties