Door Jan Somers
Als je over de huidige financiële crisis leest, ga je onwillekeurig terugdenken aan de grote depressie uit de jaren dertig van de vorige eeuw, die ook in Indië behoorlijk heeft huisgehouden. Het is vreemd dat we ons van die crisis alleen nog de muiterij op De Zeven Provinciën herinneren. Zelfs de zware salarisverlagingen zoals binnen ons gezin, ik dacht zo’n 17%, zijn uit het geheugen verdwenen. Waarschijnlijk had de opstand (nota bene: binnen de hooggeachte Koninklijke Marine!) een onuitwisbare indruk nagelaten.
Het snijden van suikerriet op Java
De wereldwijde crisis, begonnen met de Wall Street Crash van oktober 1929, veroorzaakte prijsdalingen voor suiker en andere agrarische exportproducten die van belang waren voor de handelsbalans van Nederlands-Indië. In 1935 was de waarde van de export nog slechts 32 procent van de waarde in 1929. Vanwege de hoge arbeidsintensiviteit van de cultures was de invloed op de werkgelegenheid nog groter; het oppervlak suikerriet dat in 1934 al gedaald was tot 200.000 ha. bedroeg in 1939 nog slechts 90.000 ha., maar de loonsom in deze industrie daalde met 90 procent! Bij een inzameling op mijn school brachten de meeste kinderen geld mee, kinderen van een suikerfabriek kwamen met een vrachtauto met zakken suiker.
Andere problemen ontstonden door de explosieve expansie van de Japanse import. Nederland hield tot september 1936 vast aan de gouden standaard terwijl Japan de yen al in december 1931 had gedevalueerd. De Japanse import steeg van 10 procent in 1929 tot 32,5 procent van de totale import in 1934. In 1936 werd informeel overeenstemming bereikt over de wederzijdse handel waarna de Japanse import daalde tot 14,5 procent in 1938. Het gevolg was echter dat de duurdere Nederlandse producten de plaats innamen van de goedkope Japanse. Bovendien verloren Indonesische arbeiders van de verdreven Japanse bedrijven hun baan en verliep de herstelde Europese import weer via de Chinese tussenhandel. Met verlof gaande medewerkers van grote concerns kregen te horen dat zij niet meer behoefden terug te keren.
Protest in de Dierentuin
Op 5 april 1931 vond in de Dierentuin in Batavia een grote protestvergadering plaats van Indisch ambtenaren. In oktober 1931 had het Gouvernement geen geld in kas voor de ambtenarensalarissen, en moest zij lenen bij de gemeenten. De onderwijzers sloegen tegenover hun werkgever, het Gouvernement, volgens het Bataviaasch Nieuwsblad “een hoogst onbetamelijke toon aan.” Die toon van de ‘rode’ onderwijzers bracht gouverneur-generaal De Jonge tot de beruchte ‘Muilkorf-circulaire’: “Ondergetekende verklaart, dat hij zich zal onthouden van propaganda welke ondermijning van het Overheidsgezag ten doel heeft. Hij verklaart ermee bekend te zijn, dat zijn ontslag uit ’s Lands dienst deswege kan volgen.”
In november 1932 waren de inkomsten van de Indische schatkist nog maar de helft van die van 1929, en forse salariskortingen konden niet worden voorkomen. De bezuinigingen hadden niet alleen de sterkte van het leger aangetast, ook waren in 1931 de traktementen bij leger en marine twee keer met 5 procent verlaagd. Het marinepersoneel was echter goed georganiseerd: de Europese schepelingen waren aangesloten bij aan de SDAP gelieerde Nederlandse vakbonden, en de Inlandse opvarenden bij Inlandse matrozenbonden. Eind 1932 vonden daarom in Soerabaja grote demonstraties plaats naar aanleiding van geruchten over verdere salariskortingen. Na ontkenning werd in januari 1933 deze verlaging toch doorgevoerd.
Op 9 januari 1933 waren er ongeregeldheden in het garnizoen van Meester Cornelis. In Bandoeng was een opruiend plakkaat gevonden: “Kameraden, (…) verlaat het leger. Hijs de rode vlag (…), als dat niet helpt: de rode haan!”
Muiterij op de Zeven Provinciën
De Zeven Provinciën, na de inslag
Op 21 januari werden de nieuwe salariskortingen ook bij de Koninklijke Marine doorgevoerd, een krijgsmachtonderdeel dat financieel toch geheel onafhankelijk was van de Nederlands-Indische regering. Op 27 januari vond in Soerabaja een grote vergadering plaats van marinepersoneel. Na afloop reed men door de stad waarbij het bondslied werd gezongen. Kort daarop verbood de marinecommandant alle vergaderingen en het zingen van de bondsliederen: deze liederen pasten niet in de mond van militairen. Op 28 januari vonden nieuwe ongeregeldheden plaats en de dag daarop ontving de garnizoenscommandant in Malang het verzoek om vierhonderd man naar Soerabaja te zenden. Een uur later vertrok een compagnie Menadonezen en een compagnie marechaussees.
Op 30 januari weigerden Europese korporaals en schepelingen op Hr.Ms. Java, Evertsen en Piet Hein aan te treden. Bij de hierop volgende demonstraties en dienstweigering op grote schaal werden honderden arrestaties verricht, zowel onder Europese als Inlandse marinemensen.
De pantserkruiser De Zeven Provinciën, een verouderd oorlogsschip dat als opleidingsschip werd gebruikt, was met 256 Inlandse en 141 Europese schepelingen, en 30 officieren, op oefenreis toen aan boord de nieuwe traktementsverlaging en de onrust in Soerabaja bekend werden. Op 4 februari, terwijl het schip voor Koetaradja, de hoofdplaats van Atjeh, voor anker lag en de commandant met enkele bemanningsleden zich aan wal bevonden, overmeesterden Inlandse schepelingen en een deel van het lagere Europese personeel het schip. De muiters maakten bekend dat de actie een protest was tegen de salariskortingen en de gebeurtenissen in Soerabaja en dat geen geweld werd beoogd.
De muiterij kwam hard aan bij de Europese bevolking; de Koninklijke Marine als symbool van de Nederlandse grootheid was gekrenkt en daarmee het nationale gevoel. Inlanders bleken een groot oorlogsschip te kunnen besturen, men kon de gewapende macht kennelijk niet meer vertrouwen. Het ging om een loonconflict, maar aangezien aanvankelijk niet bekend was dat ook Europees marinepersoneel aan de actie deelnam werd de muiterij opgevat als een politieke opstand. Op 7 februari 1933 vond in Batavia een grote betoging plaats waarbij duizenden (Indische) Nederlanders van hun trouw en liefde aan vorstin en vaderland getuigden, en uiting gaven van hun afkeer van Indonesisch nationalisme, socialisme en communisme. Bemiddelingspogingen van vakbonden faalden, de Gouverneur-Generaal en de marineleiding eisten onvoorwaardelijke overgave.
“Geeft U over!”
Opmerkelijk is dat tegen De Zeven Provinciën, met het zwaarste geschut van de Koninklijke Marine, geen andere oorlogsschepen werden ingezet. Werden die bemanningen te onbetrouwbaar bevonden? Voor de achtervolging werden enkele kleine niet of nauwelijks bewapende schepen van de Gouvernements Marine ingezet, de Aldebaran, Eridanus, en Orion. Minister Colijn vertelde de pers de pantserkruiser “zoo nodig met een torpedo naar den bodem van den oceaan te zenden.” Wist hij dan niet dat de Gouvernements Marine niet beschikte over torpedo’s?
Op 10 februari seinden vliegtuigen van de Marine Luchtvaart Dienst: “Geeft u onvoorwaardelijk over of geweld zal worden gebruikt; stoppen en witte vlag hijschen.” Hierop als antwoord: “De bemanning heeft absoluut geen communistische neiging en geen geweld in zin doch protesteren tegen salariskortingen en de gevangenneming van de protesterende marinemenschen; ons niet hinderen; alles wel aan boord.”
Een vliegtuigbom als schot voor de boeg raakte het schip zelf waardoor 23 opvarenden werden gedood, waarop de muiters zich overgaven. Zij werden aan boord van de Orion naar het eiland Onrust gebracht waar de Zuiderkruis van de Gouvernements Marine al bewakingstroepen had gebracht. De muiters werden tot zware gevangenisstraffen veroordeeld, tot 18 jaar, maar werden in 1937 ter gelegenheid van het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernhard vervroegd in vrijheid gesteld.
De muiterij, in Nederlandse pers
De vreugde bij de Nederlanders over het harde ingrijpen was groot, de tijd was rijp voor afrekening met alle nationalistische agitatie. Binnen het bezuinigingsbeleid werden tevens militairen, die niet volledig werden vertrouwd, ontslagen. Ook in Nederland werd scherp gereageerd. Sneevliet, die weliswaar met Moskou had gebroken, werd tot gevangenisstraf veroordeeld vanwege zijn oproep aan het marinepersoneel om het voorbeeld van hun collega’s in Indië te volgen. Militairen mochten geen lid meer zijn van de SDAP of verwante organisaties, socialistische tijdschriften waren voor militairen verboden. Na de verkiezingen van 1933 trad een nieuwe regering aan onder Colijn, die ook het Ministerie van Koloniën onder zich kreeg, gericht op nog verdergaande bezuinigingen in Nederlandsch-Indië. Daarentegen kreeg Roestam Effendi, oud-voorzitter van de Perhimpoenan Indonesia en lid van de communistische partij, als eerste Indonesiër zitting in de Tweede Kamer.
Verwijdering
Als je terugkijkt naar deze depressie in Indië moet je wel concluderen dat deze enorm ingrijpend is geweest. Wat te denken van de desabewoner die voor vele jaren werkloos werd toen hele suikerfabrieken en ondernemingen werden gesloten? En voor de Europeanen die terug keerden naar Nederland om daar werkloos te worden?
Opmerkelijk was dat bij het personeel van de Koninklijke Marine, zowel Europees als Indonesisch, de actiebereidheid zeer groot was. Bijzonder was, dat dit een krijgsmachtonderdeel was dat niet onder het Nederlands-Indische bestuur viel, en waar de salarissen hoger waren dan die van de Indisch ambtenaren van de Gouvernements Marine. Deze laatsten bleken meer gezagsgetrouw, en werden daarom ingezet tegen de muiters op de Zeven Provinciën.
De economische crisis leidde ook tot een verwijdering tussen Indië en Nederland. Als voorbeeld: Via contingenteringen werd de Nederlandse bietsuiker beschermd tegen de Indische rietsuiker. Waar voorheen 100 kg rietsuiker nog ƒ 18,75 opbracht, kon men in 1934 geen koper meer vinden voor ƒ 4,–.
Het blijft natuurlijk speculatie, maar zou Mas Soetardjo die verwijdering fijntjes hebben aangevoeld? Hij kreeg in 1936 tenslotte in de Volksraad een meerderheid voor zijn petitie, maar ook een antwoord uit Den Haag met een duidelijke geïrriteerdheid. Wat verbeeldde men zich wel, daar in Indië!
x
Bronnen:
F.C. Backer Dirks, De Gouvernements Marine, III, Houten: De Boer Maritiem1986.
Jan A. Somers, Nederlandsch-Indië, Staatkundige ontwikkelingen binnen een koloniale relatie, Zutphen: Walburg Pers 2005.
Heel informatief stuk!
Alles goed op een rijtje gezet!!
Ik weet van mijn ouders dat ik in een heel slechte tijd ben geboren…1932
Kunt U meer vertellen omtrent de petitie van Mas Soetardjo ? Fam. moederszijde zat in de volksraad of was voorzitter van het gerechtshof.
Ik ben geboren in 1938 in Batavia is dat beter !!!
Veel beter!!!
Onrust onder het personeel.
Als gevolg van de grote economische depressie werd op 1 januari 1933 ten aanzien van het in Nederland en Curaçao dienende Marinepersoneel de reeds eerder ingevoerde crisiskorting op de bezoldiging wederom verhoogd, te weten voor gehuwden met 4% en voor ongehuwden met 5%.
Op 26 januari 1933 werd ten aanzien het in Nederlands Indië dienende Europese Marine-personeel een nieuwe crisiskorting op de bezoldiging per 1 februari bekendgemaakt; voor de officieren met minder dan tien dienstjaren en de schepelingen van 10% op 14 %, voor de overige officieren van 10% op 17%. Op 30 januari volgde de bekendmaking voor het Inlandse personeel. Deze dag legden te Soerabaja ruim 400 schepelingen, vrijwel uitsluitend Europeanen, voor korte tijd het werk neer. Vier dagen later volgde een volhardende werkweigering door Inlandse schepe-lingen welke eindigde met de in arreststelling van 450 man.
Op 4 februari brak aan boord van het als artillerie-instructieschip fungerende voormalige pantserschip De Zeven Provinciën een muiterij uit. Het schip bevond zich toen op de rede van Oeleëheuë. Het begin februari naar Bonthain vertrokken eskader werd na aankomst aldaar opge-roepen om zich via Soerabaja en Tandjoeng Priok naar de Westkust Sumatra te begeven. Zo ge- raakten Hr. Ms. Evertsen en Piet Hein met de kruiser Java betrokken bij een actie tegen de rebel- lerende schepelingen aan boord van Hr. Ms. De Zeven Provinciën. Het effect van de door een vliegboot afgeworpen scherpe bom kreeg ook buiten marine-kringen brede bekendheid. De eerder genoemde oorlogsbodems hoefden niet meer in actie te komen.
Dat de sociale onrust niet alleen beperkt bleef tot genoemde acties te Soerabaja en aan boord van de De Zeven Provinciën blijkt uit een toen ꞌgeheimꞌ schriftelijk verslag d.d. 31 januari 1933 van de commandant van de Evertsen, kltz. K.W.F.M. Doorman, aan zijn superieuren. Wegens de niet aanvaardbaar geachte deelneming aan de bij de vloot plaats gehad hebbende massale dienst-weigering in januari en februari 1933, werden 417 mannen ontslagen.
In verband met deze gebeurtenissen werd de aanneming van jongelieden als lichtmatroos en als leerling-stoker op 16 februari 1933 stopgezet. Wel werd op 1 juni 1933 het aantal voor het ꞌKorps Inlandse bedienden bij de Koninklijke Marineꞌ aan te nemen inlanders – uitsluitend met kennis der Nederlandse taal – gesteld op 3 per maand, welk aantal op 1 oktober d.a.v. werd verhoogd tot 6 per maand. De Kweekschool voor Inlandse schepelingen te Makassar werd op 25 februari 1933 gesloten en het bij die inrichting in opleiding zijnde personeel ondergebracht bij verschillende inrichtingen te Soerabaja. Om niet steeds herinnerd te worden aan het ernstige incident, kwam het pantserschip na reparatie weer in dienst als Hr. Ms. Soerabaia, nu als opleidingsschip. Overigens ontstond door deze acties een terugslag in het eerder gesignaleerde overlegklimaat tussen Marinebestuur en vertegenwoordigers van de schepelingen. Een sedert 23 februari 1931 geldende belangrijke verbetering in de secundaire arbeidsvoorwaarden voor de gehuwde korporaals, inhoudende dat zij, mits zij konden terugzien op een zes- tot achtjarig dienstverband, de mogelijkheid kregen hun vrouw en kinderen op staatskosten naar Indië te laten overkomen en de Marine in Indië zou zorg dragen voor onderofficierswoningen met een huurprijs van ca. f. 25.– bleef gehandhaafd.
Wat een interessant en leerzaam artkel weer van de hand van meneer Somers. Had dezelfde belangstellende vraag als dhr. Huster. Ben meteen gaan ‘googlen’. Kwam wel meer te weten over Mas Soetardjo Kartohadikoesoemo (Sutardjo Kertohadikusumo). Heb n.a.v. het volgende citaat twee vragen, waarvan één van ‘speculatieve aard’:
(Citaat) ‘Petitie-Soetardjo De gematigde nationalist Soetardjo, kreeg de Volksraad in 1936 mee om zijn petitie te ondersteunen (26 stemmen vóór, 20 tegen):
“…… met het verzoek te willen bevorderen, dat een conferentie van vertegenwoordigers van Nederland en Nederlandsch-Indië worde bijeengeroepen, welke conferentie op den voet van gelijkberechtigdheid een plan zal hebben op te stellen, teneinde aan Nederlandsch-Indië langs den weg van geleidelijke hervorming binnen tien jaar, althans binnen een zodanigen tijd als de conferentie voor de uitvoering van de gedachte mogelijk zal achten, den staat van zelfstandigheid toe te kennen binnen de grenzen van artikel 1 van de Grondwet.”
Kortom, een verzoek tot een zelfstandige positie van Indië binnen het Koninkrijk.
In de definitieve versie van de petitie die naar Koningin, Eerste en Tweede Kamer en de minister van koloniën werd gestuurd, was de tijdspanne “tien jaar” weggelaten.’ (einde citaat)
Vraag 1: Wat … als de tijdspanne van ‘tien jaar’ niet was weggelaten?
Vraag 2: Hoe paste dit voorstel op dat moment binnen artikel 1 van de Grondwet?
m.e.
Ik zal proberen om van uit Indonesische “perspectief”te beantwoorden.
De Indonesiers(nationalisten) vinden dat Nederland daardoor tijd willen kopen
,”(meng)ulur waktu” .
Er werd ergens geschreven,weet niet of het waar was dat een G.G beweerde dat onafhankelijkheid voorlopig nog niet aan de orde , het zal nog XXX jaren duren.
De juiste tekst weet ik niet meer , het komt op neer dat de Nederlanders vinden dat de Indonesiers hun eigen leven nog niet zelf kunnen bepalen en regelen , dat ze de leiding van Nederland nog XXX jaren nodig hebben.
Ook zijn ze bang van de concurrentie van de goed opgeleide Indonesiers ( zie Weg tot het Westen Kees Groeneboer KITLV).
Stel eens voor dat ze baas in eigen huis willen zijn
Democratisch gezien kunnen de ongeveer 300.000 Nederlanders niks doen tegen de 70 miljoen inlanders .
De motie van Volksraad, nota bene door de koloniale regering opgericht als fopspeen!!! voor opstandige/al te kritische nationalisten werd ook afgewezen.
Een blunder/gemiste kans van de eerste orde.
Een “bekende” , zoon van een Wedana , lid van de Volksraad ( later Pahlawan Nasional) werd ook in de petoet gegooid , waar hij onder “verdachte”omstandigheden de dood vond .
Ik vind de petitie-Soetardjo nog altijd een hoogtepunt van parlementair nationalisme. Hij heeft niet voor niets een eredoctoraat gekregen. Een buste in het Indonesische parlement lijkt mij nog beter! Een beetje offtopic, maar ik zal het proberen:
De Volksraad wordt nog altijd weggezet als een lachertje, ook in die tijd door de (Indo)Europese raadsleden. Maar in de jaren dertig was die Volksraad al medewetgevend, met een Indonesische meerderheid. Het grote pluspunt was dat het een leerschool was voor parlementaire wetgeving, en dat de etnische begrenzingen wegvielen.
Vraag 1: Voor de doelstelling van de petitie was die tijdspanne (mooi woord!) niet belangrijk, en met het weglaten kon je er een meerderheid mee verdienen. Geven en nemen! Er waren overigens ook Indonesische tegenstemmers.
Vraag 2: Heel knap gevonden voor dat moment. “Artikel 1. Het Koninkrijk der Nederlanden omvat het grondgebied van Nederland, Nederlandsch-Indië, Suriname en Curaçao.” Iedereen wist natuurlijk dat niet bedoeld was dat die delen nevengeschikt, en dus gelijkwaardig zouden zijn. Maar er waren ook (Nederlandse!) staatsrechtgeleerden die meenden dat die tekst onderlinge zelfstandigheid van de gebiedsdelen voorschreef: nevengeschiktheid ten opzichte van elkander en ondergeschiktheid ten opzichte van de Nederlandse staat.
Soetardjo snapte best dat hij niet al te veel moest vragen. Afwijzing van een heel kleine staatkundige verandering was voor hem voldoende. Die afwijzing stond voor hem vast, hij wilde alleen weten hoe of die afwijzing zou zijn verwoord. Hij volstond dan ook met zinsdelen als: “om op voet van gelijkgerechtigheid”, “de staat van zelfstandigheid toe te kennen”, binnen de grenzen van artikel 1 van de Grondwet”. Zo bleef hij keurig binnen de grondwet!
Interessant vervolg: in de 7 decemberrede van koningin Wilhelmina werd feitelijk teruggegrepen op de petitie-Soetardjo, maar dit kwam te laat. En de staatkundige unie bij de soevereiniteitsoverdracht was een kopie van het voorstel uit de petitie-Soetardjo. Maar het denken was al verder gevorderd. Blijft: Soetardjo als bijzonder mens.
Hartelijk dank meneer Somers; zelfs uw antwoorden zijn colleges op zich. Maar wat opvalt is dat als regeren vooruitzien is, het Nederlandse kabinet in deze niet regeerde, terwijl ik nu van u begrijp dat Soetardjo zeer strategisch en uiterst voorzichtig manoeuvreerde.
De tijdgeest niet begrepen. Met alle gevolgen van dien.
e.m.
Naar mijn eigen tijd toe moest ik meteen weer denken aan die gevleugelde campagneslogan van former US-president Bill Clinton ‘it’s the economy, stupid!’
Nah, vul verder maar in; te beginnen met nootmuskaat, foelie en kruidnagelen.
e.m.
Heel goed informatief artikel, hartelijke dank!
Eppeson Marawasin zegt:
30 juni 2012 om 8:30 pm
De tijdgeest niet begrepen. Met alle gevolgen van dien
————————————————————————————————————-
Tya, voor buitenstaanders is het overduidelijk dat het zo was , zelfs na andere pogingen van gematigde nationalisten zoals GAPI , en de bereidheid van Soekarno-Hatta en Sjahrir om samen te werken.
Ook de halsstarrigheid inzake West Irian kwestie , het economisch mangelen van Indonesia.
Met resultaat de opzegging van de Uni , terwijl tussen 1949 en 1957 veel werkmigranten uit Nederland kwamen naar Indonesia.
Allemaal te betreuren zaken , het zou anders lopen als Nederland iets meer toeschietelijker was .
Dag meneer Atmadja, 2 gewetensvragen; althans zo noem ik ze maar.
1] Zou de kwestie Nieuw-Guinea anders zijn verlopen onder gematigden zoals de heren Hatta en Sjahrir? ***
2] Zouden in het verlengde van vraag 1, Indo’s en Indische mensen onder gematigden zoals de heren Hatta en Sjahrir niet tot ‘persona non grata’ zijn verklaard?
e.m.
*** voor Nederland zou dan de vraag moeten luiden, of de kwestie Nieuw-Guinea anders zou zijn verlopen onder een andere Minister van Buitenlandse Zaken dan onder mr. Joseph Luns?
Als “buitenstaander” heb ik geen moeite om te beantwoorden.
1. ben niet niet direct getroffen( doden , gemartelden etc in de directe omgeving familie /ouders/vrienden ).
2. .Ik vertel alleen flarden van verhalen uit mijn directe omgeving van mijn ouders.
Is niet veel , die weer aangevuld werden door de R.I versie (soms eenzijdig) en of door *Nederlandse bronnen /boeken uit die tijd .
Met de Indonesische getuigen uit die tijd die bewust hadden meegemaakt heb ik niet veel kunnen opvangen, was toen te klein .Het laats sprak ik mijn tante (oudere zuster van mijn moeder van 1910).Mijn ouders waren in 2000/2001 overleden.
Ze kent veel verhalen , maar weer flarden( 92/93 jaar dus vergeetachtig) .
Ik kan nog genieten als ik hun verhalen (moeder, jongere tante-oudere zusters) hoorde toen ze nog leven , over diverse mensen uit West Java die hoge functies hadden in de regering/leger en ambtenarij.Als ze weer herkozen worden of per ongeluk naar boven drijven , vooral als ze op TV te zien zijn .
Sommigen zijn vaak oud leerlingen , of omdat iedereen bijna iedereen kende.Oude families.
Hoorde alleen flarden als ze over politiek praten , de verhoudingen tussen bepaalde figuren , partijen (PSI-Masjumi-Nahdatul Ulama ), verhalen van jongere ooms die bij de TNI(Silwangi)-Politie als officieren dienden.
De meesten afgezwaaid omdat in onze familie meer ambtenarenbloed stromen dan soldatenbloed.
Voordeel Nederlandse bronnen is uitgebreid en goed gedocumenteerd, de Nederlanders zijn goede boekhouders.
Persoonlijke verhalen van Nederlanders , die kan gekleurd zijn maar mogelijk te corrigeren door de aanwezige literatuur .
*Indonesische bronnen , soms niet accuraat genoeg en eenzijdig ( zoals ook het geval is bij de Nederlanders) , kan gecorrigeerd worden door Nederlandse, Amerikaanse /Engelse/Australische bronnen( dankzij Opa Google).
Antw.1: NEE .
Ze zullen ook West Irian (moeten) opeisen.
Doen ze dat niet dan beschouwd men ( zelf ik ook als de volgende generatie ) als “verraad” op onze idealen. Sabang tot Merauke . Was een zaak die nog open staat na de “soevereiniteitsoverdracht “.
Alleen de manier zal anders kunnen zijn , tenslotte Soekarno was toen de grote baas.
Je (jullie Nederlanders) had waarschijnlijk gevraagd omdat Hatta-Soetan Sjahrir in Nederland hadden gestudeerd , en niet tot de hardliners behoren.
Dat kwam beide heren ook niet ten goede, ze werden op de zijspoor geplaats.
2.Bij de Indische mensen ( ik mag hun wel, woon jaren met en tussen de 1ste en 2de generatie , zit ook al een paar jaar lang te klessebessen in indische site’s ) en beschouwd hun als slachtoffer van omstandigheden .
Hun uiteindelijke vertrek was gevolg van hun eigen keuze (de zijde van Nederland kiezen en de aanbod van Indonesia o.a Sjahrir en de wet afwijzen ) en door de chaos van bersiap tijd.
Dat laatste is natuurlikj begrijpelijk , ik zou ook mijn koffers pakken en alles achterlaten.
(Is vergelijkbaar met die kleine groep “Ambonezen”ex KNIL .Kan ik een soortgelijke “gewetensvraag” stellen aan Pak E.M over de RMS kwestie ?)
Veel Ambonese ex KNIL wonen ook in Indonesia , naast ex Knil-ers uit Sunda-Java en andere streken . Zelfs de Menadonesen ( uit de 12de provincie van Nederland, heel erg trouw ), werd zelfs ingezet om de “marine opstand (verhaal in Java Post) hadden voor Indonesia gekozen .
Mijn stelling is : Het is bewezen dat het NIET waar was dat de ex Knil-ers per definitie vogel vrij verklaard werden en dat de “bloeddorstige” nationalisten op jacht waren gegaan .
Toch ?
Ik denk dat ze niet gelijk uitgewezen werden ( drukmiddel van Soekarno).
Ze zullen toch weg “moeten” omdat ze in een veranderde samenleving moeten concurreren
met de opkomende goed opgeleide Indonesiers .
Uitgezonderd Indische mensen met goede papieren ( asal usul en diploma’s).
Dag meneer Atmadja, misschien heb ik met de door mij gekozen term ‘gewetensvragen’ te zwaar aangezet en u daardoor mogelijk op het verkeerde been geplaatst. Ik had ze beter als hypothetisch kunnen bestempelen. Het was zeker niet de bedoeling dat u zich aangevallen zou voelen. Dat laatste schrijf ik, omdat ik uw beantwoording op momenten van apologetische aard vind.
Wat u wedervraag betreft. Mijn blik beperkt zich tot de groep Ambonezen / ex-KNIL’ers / RMS’ers die op dienstbevel naar het land van Multatuli zijn gekomen en dat levert een beperkte know-how op; zeker als je je er verder niet in hebt verdiept. Of iemand zoals ik die pas later (na de dood van vader) in de geschiedenis is gedoken.
Om maar een voorbeeld te noemen; onder het topic ‘Pinda’s en Poepchinezen’ schrijft een medelezer het volgende (citaat): Maar ik heb een trauma over die Ambonesen, waarom vochten zij tegen ons? Wij “Kacangs” wij komen toch uit zelfde land?” (einde citaat). Ik zou dan graag meer over ‘die Ambonesen’ willen weten. Maar uit meelevendheid wil ik dan geen persoonlijk gerichte vragen stellen. Dus moet ik daar op een andere manier achter zien te komen.
Tja … we zien het helaas nog dagelijks om ons heen, in crisissituaties draaien de propagandamachines aan alle kanten op volle toeren.
Tot slot, wat de uitwijzingen betreft. Ik moet dan denken aan die Indonesische econoom/intellectueel van Chinese afkomst in één van de afleveringen van ‘Van Dis in Indonesië’. Ik ben het met de goede man eens dat het een enorme trap op de rem is geweest om Indonesië te dien tijde te doen opstoten in de vaart der volkeren. De Oegandees Amin en de Zimbabwaan Mugabe hadden er bijvoorbeeld van kunnen leren. Het is subjectief, maar ik blijf van mening dat die grote groep teruggekeerden ‘in stilte’ een substantiële bijdrage heeft geleverd aan de welvaart in Nederland. Alleen al om dat aspect is Nederland de Indo/Indische mens heel wat verschuldigd.
Al!
e.m.
Niet alleen die groep teruggekeerden( ongeveer 300.000) maar ook hun ouders , en voorouders .
Ze hadden eeuwen lang !!! de belangen van hun koningin en vaderland gediend.
Dat moeten we niet vergeten .
@ Pak E,M
Adoeh , Pak.
Ik hou van omong kosong tussen (internet)vrienden, meer niet.
Wel probeerde ik zo goed mogelijk antwoord te geven als iemand mij iets vraag , en zeker op serieuze thema’s.
‘Al goed!’ meneer Atmadja. Over omong kosong gesproken. Ik denk dat Nederland vanavond geen Europees kampioen wordt.
e.m.
Ik ben zeer blij dat het gelopen is zoals het gelopen is!
Moet er niet aan denken wat er met ons zou zijn gebeurd als wij niet naar Nederland zijn gekomen!!!!
Zo hep elk nadeel ze voordeel. Vertel dat ook maar aan de anderen die nog steeds niet raken uitgepraat over wat de indonesiers hen hebben aangedaan (en dat na ruim 60 jaar) i.e. hen het land hebben uitgekeild. Was je Nederlander, dan moest je het land uit, was je inlander dan mocht (moest vlgs de nedrlandse regering) je blijven, en mijn ouders hadden (die hadden familieleden die er bleven) daar nooit een probleem van gemaakt, apalagi ik.
Jan A. Somers zegt:
30 juni 2012 om 4:01 pm
Geven en nemen! Er waren overigens ook Indonesische tegenstemmers.
———————————————————————————————————————
Wij weten dat de Nederlanders niet zo scheutig zijn met het geven, ze willen alleen maar nemen.
Natuurlijk zijn er Indonesische tegenstemmers , landskinderen die bepaalde agenda of belangen
hebben.
Indonesia bestaat uit diverse streken (vroeger kleine en grote vorstendommen) met belangentegenstellingen.
Kijk maar naar de samenstelling van de Nederlandse “Commissie” die de Renville accoord hadden getekend.Er is een Nederlandse gezegde : “wiens brood men eet, diens woord men spreekt.”
Ik krijg bijna een hekel aan mijn ouders of voorvaderen , waarom ze hun toekomst in de waagschaal hadden gezet , waarom zijn ze niet in dienst gebleven waren bij de Nederlanders ( al een paar generaties) .
Moeten ze zo nodig dromen voor merdeka.
De Nederlanders denken slim te zijn om hun delegatie naar de Renville onderhandelingen een “Commissie”te noemen , zoals ze hun 2 koloniale oorlogen zo leuk noemen als politionele acties.
Een commissie is een opdracht. Het was dus een onderhandelingsdelegatie met een bijzondere opdracht. Ik heb het niet nagezocht, maar ik dacht dat het zelfs een ‘Hoge Commissaris’ was.
Geen hekel krijgen hoor! Geschiedenis loopt zoals die is gelopen. Maar denk er ook om: de ware geschiedenis bestaat niet, maar bestaat uit een hele boel kleine eigen geschiedenisjes. In de boeken denk je de ware geschiedenis te ontdekken, maar de schrijvers hebben ook allemaal hun eigen geschiedenis.
Ma’af sebelumnya Pak.
Ik citeer alleen deze passage:
Het Konninklijk Besluit no 51 van 15 December 1947 , dat de samenstelling van de Nederlandse delegatie voor de besprekingen met de Republikeinse DELEGATIE bekendmaakte , sprak over “een commissie tot het voeren van besprekingen met de vanwege de resolutie van de Veiligheidsraad van 25-08-aangewezen Commissie van Goede Diensten., in plaats van een delegatie.
De Nederlandse regering gaf hiermede wederom te kennen dat zij het Indonesische vraagstuk als binnenlandse aangelegenheid beschouwde.
Bron: Renville als keerpunt in de Nederlandse-Indonesische onderhandelingen.
( van Ide Anak Agung Gde Agung ,1947 Minister van binnenlandse zaken, daarna minister president van Oost Indonesie , in 1949 formeerde hij samen met Moh.Hatta het eerste Indonesische kabinet, werd Minister van Binnenlandse zaken, later Minister van buitenlandse zaken en bijna 5 jaar gevangenis tijdens Soekarno.
Na zijn vrijlating door Soeharto Indonesische ambassadeur in Wenen.)
Die 2 koloniale oor , pardon politionele acties is mijn eigen eigen interpretatie.
Van mijn kant voor de laatste keer offtopic: Politionele acties.
Interessant hoe of iedereen vasthoudt aan zijn eigen opvattingen voor de naamgeving. Eigenlijk niet zo belangrijk, als slachtoffer vraag je niet onder welke naam je ellende is gerangschikt. Zelf probeer ik alleen maar gebeurtenissen op het juiste rijtje te zetten en houd dan (om vast te houden aan de bronnen) maar vast aan de gebruikte officiële aanduiding.
Volgens mij weet niet iedereen waar ‘politioneel’ oorspronkelijk vandaan komt. ‘Politie’ staat in de breedste betekenis voor bestuur, rust, orde en veiligheid. De mensen die daarover gaan zijn politici. Vroeger had elke gemeente daar een APV voor, de Algemene Politie Verordening. Veel mensen dachten daarbij alleen maar aan ‘blauw op straat’. Die benaming is daarom veranderd in Algemene Plaatselijke Verordening.
Bij de naamgeving ging het om een korte actie. Dat woord kon dus blijven staan. Sinds 1922 had Nederland formeel geen koloniën meer: “Artikel 1. Het Koninkrijk der Nederlanden omvat het grondgebied van Nederland, Nederlandsch-Indië, Suriname en Curaçao.” Dat Koninkrijk is verantwoordelijk voor bestuur, rust, orde en veiligheid: onder één naam, politie.
Als anderen het begrip ‘koloniale oorlog’ gebruiken vind ik het best, wij leven tenslotte in een rechtsstaat met vrijheid van meningsuiting. Als men mij aanvalt over mijn woordgebruik buig ik deemoedig mijn hoofd.
Over de kwestie ‘delegatie of commissie’: Zelf vind ik dat geen probleem, als die lui hun werk maar goed doen . Op 31 juli vroegen de regeringen van Australië en India de Veiligheidsraad om een spoedbijeenkomst. De raad achtte de politionele actie weliswaar geen bedreiging voor de wereldvrede maar kwam toch tot het aannemen van een Australische/Amerikaanse resolutie waarin werd opgeroepen tot het staken van de vijandelijkheden en arbitrage op basis van het akkoord van Linggadjati. Nadat de Republiek Amerikaanse bemiddeling had afgewezen, werd een voorstel van minister Van Kleffens om een aantal landen te laten bemiddelen door de Verenigde Staten overgenomen en op 25 augustus aanvaard. Op 27 oktober arriveerde de Commissie van Goede Diensten bestaande uit Paul van Zeeland (België, namens Nederland), Richard Kirby (Australië, namens de Republiek), en Frank Graham (Verenigde Staten, door beide eerdergenoemden gevraagd). Of de Nederlandse deelnemers opereerden onder de naam commissie of delegatie weet ik niet, en ik vind dat zelf ook niet zo belangrijk. De besprekingen vonden in Tandjong Priok plaats op het Amerikaanse transportschip Renville. Op 17 januari 1948 werd het akkoord van Renville ondertekend, feitelijk een bevestiging van Linggadjati! Feitelijk veranderde er echter niets, in de Republiek liep de oppositie te hoop tegen Sjarifoeddin en bracht begin februari het kabinet ten val. In Nederland was men niet bereid tot meer concessies die verder gingen dan Linggadjati.
Algemeen gesproken. Wetenschappers i.c. geschiedschrijvers (en dat gelt evenzo voor mij als objectieve toeschouwer) moeten vaak voorzichtig zijn met het toekennen van motieven voor hun handelen aan groepen van personen, maar ook van motieven van individuen. Je kunt niet zo maar afgaan op redenen die individuen zelf aanvoeren, ook al menen zij het goed. Mensen weten soms niet eens waarom ze de dingen doen zoals ze doen, en dat geldt ook op politiek gebied. Besluiten komen soms tot stand onder druk van de uiterlijke omstandigheden of van innerlijke sentimenten zonder dat zij zich daarvan voldoende bewust zijn. Uiteraard mag je best schrijven over de uitgangspunten of motieven van “HET Nederlands beleid”, of “HET Indonesisch beleid”, als je maar beseft dat eea vaak een versimpeling is.
Interessant artikel van Pak Jan Somers om de econonmische crisis van nu en toen met elkaar te vergelijken. Was het een conjuncturele crisis: uitzieken en aanpassing (bezuiniging) dan maar.
Of een was er iets mis in algemeen economische structuur in de wereld, waarbij hier actief ingrijpen van toepassing is.
In dit opzicht lijkt me de behandeling (benadering) van dit “incident” van de 7 provincien onder invloed te staan van verkiezingsrethoriek, de handhaving van orde en gezag en de tegenstelling links-rechts (vooral in Indie)
.
Staan wij ook niet aan de vooravond van de verkiezingen in september?
Voorts heb ik maar, en dat is het goede van eye-openers, maar eens een boek uit de kast gehaald: van JHC Blom, “De muiterij op de Zeven provincien”. Een boek waarvan ik denk dat het goed aansluit op het artikel van Jan Somers.
@Maar denk er ook om: de ware geschiedenis bestaat niet, maar bestaat uit een hele boel kleine eigen geschiedenisjes. In de boeken denk je de ware geschiedenis te ontdekken, maar de schrijvers hebben ook allemaal hun eigen geschiedenis.
Dag meneer Somers, met vallen en opstaan heb ik uw bovenstaand citaat leren accepteren. Ik had maar één waarheid (het geloof even buiten beschouwing gelaten) en dat was de waarheid van vader, de RMS’er. Ambivalente gevoelens hoor, als je voelt dat het niet zo is, maar het om welke reden dan ook niet tegen je eerste leermeester durft te zeggen, dat het niet waar kan zijn. Je kunt de waarheid ook ontkennen, zoals in dat zelfgeschreven gevoelige lied van de Nijmeegse zanger Frank Boeyen; opgedragen aan zijn overleden moeder. Misschien toch niet helemaal ‘off topic’.
ZEG ME DAT HET NIET ZO IS
Zeg me dat het niet zo is
Zeg me dat het niet waar is
Ga je mee
Vanavond naar ons lievelingsrestaurant
Een tafel voor twee
Ik heb gebeld ze weten er van
En we drinken
Totdat de zon opkomt
En we vergeten
De oneerlijkheid van het lot
Zeg me dat niet zo is
Zeg me dat het niet waar is
Kom we gaan
Trek je jas aan anders wordt het te laat
Kom eens hier
Ik hou je vast ik laat je nooit meer gaan
En ik vertel je
Een grap die je laat huilen van de lach
En we vergeten
De blikken van de mensen in de stad
We doen net alsof het niet zo is
Alsof het niet zo is
We doen net alsof ze gewoon verder leeft
Alsof ze gewoon verder leeft
Zelfs als het niet zo is
Ik heb me laten vertellen, dat de Britse filosoof F.H. Bradley gezegd heeft, dat geen waarheid geheel waar is, maar de beste bereikbare waarheid is ‘verstandelijk’ niet te verbeteren.
e.m.
Wat een lange maar interessante geschiedenis. Het doet je huiveren over de huidige economische situatie, waar bezuiniging weer aan de orde van de dag is- vooral in Zuid Europa zowel als in Amerika waar steden failliet gaan. Maar het doet je ook denken aan de limitaties en grenzen van democratische regerings vormen, met deelnemers die grotendeels zich druk maken over hun eigen politieke toekomst: kunnen zij de volgende verkiezing winnen? En uiteindelijk het eigenaardige gedrag van het publiek. Een fascineerend artikel in de New Yorker wijst er op hoe oppervlakkig mensen denken en politieke lijders volgen. Onder het deel van het Amerikaanse publiek dat zichzelf trots “Republican” noemt wordt het medische wetsontwerp van Obama (Obamacare) gehaat omdat het socialistisch is, maar het merkwaardige is dat dit oorsponkelijk een Republican intiatief was. Wij mensen zijn eigenlijk allemaal “meedoeners”. De parade kiest zijn eigen richting, en de gemiddelde politieke lijder weet alleen maar hoe hij of zij voorop kan lopen. De vooroorlogsche Indische politiek werd bepaald door de parades in Nederland. Erger kon het niet.
Indie als koloniaal begrip blijft een fascineerend geschiedkundig verschijnsel. In vele opzichten staat het helemaal apart van alle andere koloniale voorbeelden.- aan de eene kant ongeloofelijk succesvol en aan de andere kant tragisch ten ondergang gedoemd dankzij diepgaande tegenstrijdigheden. Her verhaal van de Zeven Provincien is daar een goed voorbeeld van. De Java Post is een ander bewijs van dit feit
Boudewijn van Oort
Jan A. Somers zegt:
3 juli 2012 om 4:24 pm
Van mijn kant voor de laatste keer offtopic: Politionele acties.
Interessant hoe of iedereen vasthoudt aan zijn eigen opvattingen voor de naamgeving. Eigenlijk niet zo belangrijk, als slachtoffer vraag je niet onder welke naam je ellende is gerangschikt.
========================================================================
Voor mij als leek en zo goed als ongeschoold maakt het niet uit , voor juristen wel.Voor juristen is het altijd belangrijk om een duidelijke definitie te formuleren die niet voor allerlei uitleg vatbaar is,
En toevallig hadden de Indonesiers dezelfde basiskennis dus begonnen ze te “zeuren” over de betekenis van de Nederlandse comm , oef/pardon de Nederlandse delegatie hebben.
Kijk maar waarom Ben Bot praat over recognised i.p.v accepted m.b.t de 17-08-1945.
Over aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan i.p.v we (Nld) zijn bij nader inzien toch fout geweest.
Voor de slachtoffers van toen, en in deze topic “muitende”marine mensen en hun achtergelaten familie/vrouw en kinderen was de “terechte “afstraffing ook zuur .
Excuse me sir, “terechte”" afstraffing! Zegt u dat als leek of ongeschoold (uw woorden)?
e.m.
“terechte”afstraffing .
De Hooge Heeren hadden toen bepaalde beslissing genomen die gebaseerd (zouden) zijn op bestaande wetten , Dus terecht* neem ik aan .
Dacht dat het als een waarschuwingsschot was bedoeld , maar kwam op de verkeerde plek terecht kwam .
Resultaat veel doden , en veel ontslagen etc .
Uiteraard ben ik niet juridisch* geschoold , alleen sekolah (d)jongkok.
De actievoerders van toen waren militairen , geen gewone burgers die een arbeidsconflict hadden met hun werkgevers .En het waren andere tijden .
En bij militairen gelden andere regels , toch ?
@De Hooge Heeren hadden toen bepaalde beslissing genomen die gebaseerd (zouden) zijn op bestaande wetten , Dus terecht* neem ik aan .
Ik geloof dat ik u steeds beter begin te begrijpen. U vindt het dus terecht dat Soekarna, Hatta, Sharir en velen met hen in de gevangenis belandden of werden verbannen.
@En bij militairen gelden andere regels , toch ?
Het blijven natuurlijk wel in de eerste plaats gewoon mensen met hun levensbehoeften. Vader leerde mij: ‘een soldaat verdedigt eerst zijn gezin en dan zijn land.’
En hoe kun je nu het strijden tegen (loon)discriminatie ‘terecht’ bestraffen.
Okay, ik geef het toe: ik ben natuurlijk bevooroordeeld, omdat ikzelf al 42 jaar onafgebroken lid ben van de vakbond voor arbeiders.
e.m.
ps
Juist van Hooge Heeren hoeft men niet a priori een ‘hoge pet’ op hebben, toch?
Beste Eppeson Marawasin, ik geloof dat u Surya Atmadja niet goed begrijpt.
De heer Surya Atmadja komt nog regelmatig in Indonesia, al jarenlang, hij weet heel goed wat er in Indonesia onder de mensen speelt,hoe de jongere generatie denkt etc.
Ook is er een groot verschil in ervaring en denken tussen KNIL militairen en militairen die pas tijdens de bersiap periode kwamen en de pure Belanda totoks die en (Indische/Indo) burgers die in de Japanse bezettingen bersiap (en ook de periode erna) in Nederlands Indië/Indonesië woonden en leefden.
Zoveel verschillende mensen en zovele verschillende meningen en opvattingen.
Dus de opmerking van u:
———-
Ik geloof dat ik u steeds beter begin te begrijpen. U vindt het dus terecht dat Soekarna,
Hatta, Sharir en velen met hen in de gevangenis belandden of werden verbannen.
——-
geeft aan dat u de heer Surya Atmadja niet begrijpt, sorry dat ik dit hier neerpen.
Wat uw reactie te maken heeft met het lidmaatschap van een vakbond kan ik helaas niet plaatsen, Zelf ben ik ook lid van een vakbond, maar 3 jaar minder dan u.
Wel ben ik met u eens:
ps
Juist van Hooge Heeren hoeft men niet a priori een ‘hoge pet’ op hebben, toch?
Dag meneer Van Schaik. Ik ken meneer Atmadja al langer dan vandaag. U neemt mijn woorden helaas te letterlijk en daarom begrijpt u de pointe van mijn reactie niet. Ik zal proberen e.e.a. voor u te verduidelijken. Meneer Atmadja schrijft in reactie op een vraag van mij aan hem: (Citaat) ‘De Hooge Heeren hadden toen bepaalde beslissing genomen die gebaseerd (zouden) zijn op bestaande wetten , Dus terecht* neem ik aan .’(einde citaat).
Met wat meneer Atmadja daarmee zegt, moet je eigenlijk al voelen aankomen waar ik hem nu mee zal gaan confronteren (meneer Atmadja kent mij ook al langer dan vandaag), namelijk met zijn eigen uitspraak (zie citaat); alleen nu vertaald naar de situatie waarbij Soekarno, Hatta, Sharir en anderen, onder bestaande wetten gevangen zijn gezet en/of verbannen. En natuurlijk zal meneer Atmadja als trotse Indonesiër (ik ken hem zoals u nu weet al langer dan vandaag) het hier niet mee eens zijn. Ik wil alleen van hem weten, waarom in het ene geval bestaande wetten wel van toepassing zijn en in het andere geval niet. Maar het hoeft eigenlijk al niet meer, want ik heb uit beleefdheid naar u toe mijn bedoeling nu prijsgegeven.
Tot slot verbaast het mij enigszins dat u als vakbondslid niet begrijpt dat ik mijn eigen lidmaatschap van de ‘vakbond’ inbreng als in een loonconflictsituatie [[daar ging het hierboven in 'de muiterij op de zeven provinciën' toch over]] de eisen van werknemers met grof geweld letterlijk van tafel in de zee worden geveegd. Ik ben als vakbondslid wel te allen tijde solidair met werknemers die voor hun belangen opkomen. Anders dan meneer Atmadja vind ik het bombardement, ook als mislukt schot voor de boeg ‘ten onrechte’.
e.m.
ps
Jammer, dat u mij niet heeft begrepen.
Hartelijke dank Heer Eppeson Marawasin voor uw toelichting, nu snap ik het beter.
Beste E.M en Hans , jullie kennen mij al een tijdje .
En toch moeten we rekening houden dat er nog vele mensen/lezers die mij nog niet kennen.
Ik kan me voorstellen dat velen zal denken wat moet een Indonesier , ouders uit nationalistische nest in Indische en Nederlandse site ?
Mijn “aanwezigheid” is om meer begrip te kweken , het verhaal van de andere kant te laten klinken .
Ik kwam vroeger zelfs op bezoek bij een paar oude Om Knil-ers(RMS) , met hun kinderen om gegaan , het gebeurde ook bij de Indische (soms Knil-ers) .Met hun kinderen 2de (generatie) die toen ouder waren (vaak al getrouwd) ging ik vaak op stap.
Ze weten ook wie ik ben , en toch heb ik veel sobat over gehouden .Vriendschap kan sterker zijn dan politiek.
E.M mag gewoon vragen als mijn stelling onduidelijk overkomt , hij kan ook het als een leuke inkoppertje zien ( mss is het ook mijn bedoeling -wink) .
Door te praten , te vragen is er dialoog , soms met veel omong kosong (hoort erbij) en als te veel off topic zal de webmaster/moderator ook ingrijpen.
Over Soekarno etc , het is terecht* dat de Nederlands kolonialen hem als opruier(volksmenner) , collaborateur te zien, maar dan van uit hun perspectief .
En terecht* vervolgt op grond van de toen bestaande wetten ( koloniaal en repressief).
Maar dan zijn de Nederlanders niet consequent (begrijpelijk) , want Soekarno cs zijn geen collaborateurs met de Japanners ( ze zijn geen Nederlanders ) en ze hebben als Nederlandse onderdaan ook democratische rechten.
Terug naar de muiterij verhaal, het is gezien vanuit de bestaande wetten/situatie en betrokkenen terecht ( zonder aanhalingsteken) dat de regering(hoge heren) het als muiterij vonden en indien nodig harde maatregelen namen. Een krachtig signaal.
Alleen bij de uitvoering ging er iets behoorlijk fout met onbedoelde gevolgen . En de gevolgen waren zuur voor de slachtoffers en hun naasten .
Wat solidariteit met de werkenden/”verdrukten” betreft, ben nog steeds vakbondslid( CNV Dienstenbond -) , al meer dan 35 jaren , en ben redelijk “links progressief” , Sociaal Academie Personeelswerk, O.R lid bij ING dochter op eigen kracht( niet als vakbondskandidaat).
Lid geweest bij scholieren/studentenbeweging die opgestaan waren tegen Soekarno regering bij de omwenteling van 1965-1967 . Kritisch staan tegen de generatie van mijn ouders( vaak ambtenaren /officieren).
Het was ook generatieconflict geweest van “opstandige/kritische ” jongeren tegen de gevestigde orde
Mijn vader was tot zijn overlijden in 2010 een fan van Soekarno.
.
@Surya Atmadja
Ik als indo vind het erg fijn dat u als indonesier zich bevind op een indische site! En waarom zou dat erg zijn, ik ben juist blij dat u een beetje tegenwicht geeft samen met de heer Mertens tegen dat anti-indonesisch geluid.
Mvg een medestander van u!
Noot van de redactie:
De Java Post is een Indische site in die zin dat het een site is, bedoeld voor de bestudering van de geschiedenis van (Nederlands-)Indië. Het is echter géén site specifiek voor en/of door Indische Nederlanders. Dat de meesten die hier op de artikelen reageren Indo´s zijn, doet hier niet aan af. Alle bijdragen worden gewaardeerd, zowel van meer- als minderheden.
Het meest interessante van de discussie vind ik de veelheid van opvattingen vanuit ieders verleden/heden/opvoeding/opleiding/leeftijd/enz./enz. En ook hoe of iedereen dat opschrijft. En ieder heeft eigenlijk wel (zijn eigen?) gelijk. Is dit nou het echte ‘multiculti’? Ik zie allemaal verschillende portretjes voor me. Heb ik misschien ook een beetje gelijk: de ware geschiedenis bestaat niet, maar bestaat uit een hele boel kleine eigen geschiedenisjes? Ik ben er nu te oud voor, maar als ik weer zou gaan studeren overweeg ik geschiedenis. En nu houd ik er echt mee op (tenminste met deze offtopic).
Ik vind het blasfemie als dhr Somers praat over parlementair nationalisme (ik gruw van het woord a)l in Ned. Indie. Parlementair had niets met het koloniaal systeem te maken waarbij een GG, als niet-gekozen opperbestuurder, het hoogste gezag had en waarbij de Indonesische bevolking niet vertegenwoordigd was via een kiesstelsel, noch een stem in het kapitel had.
De mening van dHr Somers over de Volksraad wordt niet gestaafd door enige gefundeerde feiten::
hij omschrijft eufemistisch de Volksraad als “medewetgevend” en dat vind ik in geen enkel Nederlands overheidsbesluit. Tevens dient de naam al aan wat het lichaam eigenlijk is: een RAAD, een adviesorgaan, die alleen maar petities kan indienen.
Daarnaast vindt dhr Somers dat de Raad een “leerschool was voor parlementaire wetgeving. Dan dient hij toch wel uitleggen wat dan toch de gondbeginselen in Indie waren van die PARLEMENTAIRE wetgeving, Montesqui heeft daarover wel een heel andere mening en ik praat niet over de balance of power in een kolonie.
En over die ethische begrenzingen moet dHr Somers maar uitleggen waar de IEV hoorde en die Indonesiers die door de GG werden benoemd, kolonie is kleur bekennen en dat kunnen we niet even uitstuffen.
Al met al is het wel een erg rooskleurige beschrijving van het parlementaire stelsel, dat meer doet denken aan geleide volksdemocratie volgens aloude communistische tradities. Daarmee kan een kolonie wel degelijk mee vergeleken worden.
Pieter, misschien niet zo gek om een democratie mee te beginnen ? Rusland c.s.is hedentendage maar 1 stap verder. Bovendien zou ik wel eens willen wat/hoe de andere kolonien van Engeland, Duitsland, Belgie, Frankrijk, Amerika, Spanje, Portugal het toen deden. Misschien deden we het ten opzichte van hen het niet eens zo slecht ?
Alle ontwikkelingen gaan met horten en stoten. Er is druk voor nodig om verder te ontwikkelen, soms schoksgewijs.
Met de bril van nu kijken is soms heel bedriegelijk omdat onze hedendaagse visie snel tot vertekeningen leiden van het plaatje van toen.
Neutraal blijven is dan heel moeilijk.
De heer Pieter laat zich weer van zijn beste kant horen en fulmineert er zonder aanziens des persoons weer lustig op los. Blasfemie??? Mijn hemel!!!
De reactie van meneer Huster getuigt -als ware het een verademend rustpunt- van meer levenswijsheid t.o.v. de ogenschijnlijke boekenwijsheid van heer Pieter.
In boeken moet dan toch terug te lezen zijn dat pas onder het bewind van J.B. van Heutz van 1904 tot 1909 gouverneur-generaal van Nederlands-Indië de nationale eenwording van de ¡¡¡Indonesische!!! archipel plaats heeft. Nu pas is er sprake van één geheel onder een centraal gezag.
Terwijl in 1918 Pieter Jelles Troelstra hier te lande oproept tot revolutie wordt in N-I de Volksraad geïnstalleerd; adviserende medezeggenschap! De helft van de leden werd benoemd door de GG; de 19 anderen werden gekozen. Dat op de selectieve wijze waarop, het e.e.a. valt af te dingen kan achteraf altijd. Maar indachtig de wijze woorden meneer Huster: is er niet ooit een tijd geweest dat geheel Amsterdam door de laag van slechts 10% gereformeerden werd bestierd! Overigens schijnt het dat zelfs een voormalig politieke banneling lid was van de Volksraad; dus zelfs plaats voor criticasters. Dat zal heer Pieter toch op zijn minst moeten aanspreken.
Ik heb de hulp van een deskundige nodig, want volgens mij werd de Volksraad qua ledenaantal zelfs verdubbeld. In elk geval werd er in het openbaar over het regeringsbeleid gediscussieerd. Dat heer Pieter het indienen van moties bagatelliseert valt me feitelijk zwaar tegen. Vanuit de Volksraad werd geschiedenis geschreven. Inderdaad, denk aan de hierboven eerder genoemde, helaas onbegrepen motie Soetardjo. Noem dat maar niks! Een goede leerplek om stage te lopen en te leren hoe parlementaire democratie/wetgeving werkt.
Remember Troelstra!
Neem de motie Soetardjo. Gecontroleerd voorzichtig strategisch geformuleerd. Dat is mij hierboven goed uitgelegd.
In elk geval de emancipatie van de nationalistische beweging was in gang gezet. Al eerder, zeker. 1907 de eerste krant die niet in Nederlandse handen was; 1908 Boedi Oetomo; 1920 PKI; 1926 PNI. En dat voor een vrij jonge kolonie (2e fase kolonisatie). Oh ja, in 1930 reeds de beroemde pleitrede van de zichzelf verdedigende Soekarno (afl. Van Dis in Indonesië).
Dat men in Nederland de tijdgeest niet kon lezen …….
e.m.
Ach ja, een beetje zure meneer aan het woord, moet kunnen. Jammer voor al die mensen die op zoek zijn naar hun verleden. Ik ken de christelijke beginselen van Heer Buitenzorg niet, maar ik denk dat hij driftig het rode potlood zou hebben gehanteerd als ik mij blasfemistisch zou hebben geuit. Ik weet nog niet of ik de moeite neem op een wat minder zure manier te reageren.
Correct. Ik heb in uw artikel of reacties niets gelezen dat de Heer onwelgevallig zou kunnen zijn. Maar ja, ben dan ook opgevoed volgens tamelijk verlichte Nederlands-Hervormde beginselen.
Dank U Eppeson Marawasin.
Ter aanvulling het volgende voorbeeld : eind 1700 draaide de Franse volksvertegenwoordigings moordmachine optimaal. Onder de ‘despoot’ Napoleon kwam er orde, werden er door hem wetboeken opgesteld en aangenomen door de ja-knikken volksvertegenwoordiging waarvan wij nu nog steeds de vruchten plukken met het Romeins/Franse recht.
Het is dus maar van welke kant je het bekijkt : Napoleon als despoot, veroveraar, of wetgever.
En de kunst van de geschiedschrijver is om ALLES neutraal te ordenen en op te schrijven. Van links tot rechts, van goed tot kwaad enz.
Misschien houd ik daarom van geschiedenis en het jammer vindend geen geschiedenis te hebben gestudeerd ?
Groeten
En denk erom, ook het metrisch stelsel!
Ik meen ook (not sure) Achternamen, de Burgelijker Stand en de Pyramide van Austerlitz
Klopt! De Piramide is pas gerestaureerd.
Ik noem “parlementair nationalisme” blasfemie (vloeken in de kerk) omdat de combinatie van die woorden, een soort zuurkool maar zonder worst, onbestaanbaar is, misschien wat zuur maar dat is ook de zuurkool. of Somers beweert dat elk nationalisme een soort parlementaire vorm heeft en dan moet hij wel van heel goede huize komen om dit te staven. Daar gaat hij wonder boven wonder niet op in, maar wat beweert hij dan eigenlijk???
Het gaat erom dat parlemenatire beginselen in Nederlands opzicht een traditie heeft en als iemand beweert dat dat toegepast is in Indie dan moet hij daarvoor maar in de Nederlandse geschiedenis bewijzen voor halen, ik mag danook rustig beweren dat het Indische stelsel (Volksraad/GG) niet in de Nederlandse traditie (vanaf de stadhouders, pensionaris tot het Koningschap, zie ook de Zeven provincien, de Heren 17 maar gewoon de gegoede burgerij) past, bovenstaande Heren gebruiken wel erg versluierende termen zoals adviserend medezeggenschap, dat is toch nul maal nul is niks, dat is geen parlementgair beginsel
Parlementaire democratie is toch in wezen volksvertegenwoordiging en trias politica en daarvoor is in Indie toch niks te vinden en dan wordt wel met het vijgeblad van Soetardjo gezwaaid maar wat heeft dat in Den Haag (of all places) uitgehaald, niks toch, dan kan je ook niet van wat voor soort parlementair nationalisme spreken.
En dat historisch relativisme wordt elke keer van stal gehaald om maar aan te halen dat een waardeoordeel niet mogelijk is. . Alsof je de gebeurtenissen alleen met de maatstaven van die tijd kan beoordelen om tot een neutraal oordeel te komen. Dus alles wat ik zeg is louter onzin danwel alleen van betekenis binnen mijn opinie, dus daar hoeft niet op worden ingegaan.
Ik weet weinig van geschiedenis af maar die meneer die me van boekenwijsheid beschuldigd moet maar eens uitleggen hoe ik een gebeurtenis uit 1700 of 1800 moet beoordelen, ik kan moeilijk in de tijd reizen maar dat kunnen de anderen volgens hem wel, tenminste hij geeft daarover geen kommentaar.
Ik weet weinig van Geschiedenis af en heel weinig van geschiedkundig wetenschappelijk onderzoek af maar als bovenstaande heren de discussies over het laatste volgen, dan wil er ueberhaupt geschiedkundig onderzoek plaatsvinden dan moet je dat toch op een bepaalde manier doen om niet in de valkuil van het historisch relativisme vallen zoals “Hitler is een ecologist want hij plantte bomen in Auschwitz”. Deze zin is toch van alle betekenis ontdaan.
Hegel heeft bvb gezegd dat door rationaliseren je tot een groter inzicht kan komen en ik denk dat we bij Geschiedenis daarmee bezig zijn.
Daarnaast is de methoden van wetenschappelijk onderzoek van cruciaal belang. En dan blijft nog over Wat is waarheid want vaak praat men over de vorm maar niet over het feit (Tatsache) en hoe eeen feit tot waarheid komt.
Over de Volksraad heb ik het tot nu toe tot een feitenrelaas beperkt en dit geverifieerd, dus dit is waar. En het Goed en Kwaad is dat niet een waardeoordeel dus geen geschiedenis???
Even vergeten ,in het dagelijks leven hou ik me als kleine Boeng met banale dingen bezig als de verkoop van biologische produkten in het buitenland.en het lanceren van start-ups. Ik had graag Geschiedenis willen studeren maar ik vond dat de toekomstperspectieven niet veelbelovend waren. Maar misschien zit in het verleden meer toekomst.